اگربه همه یارانه بدهیم یعنی همه گرفتارند
وبلاگ تین نیوز | طرح هدفمندی یارانهها با هدف کاهش فاصله طبقاتی در دولت قبل ریخته شد اما، بعدها کارشناسان اذعان داشتند که این طرح نهتنها باعث کاهش این فاصله نشد بلکه تبعات دیگری را نیز دربر داشته است چراکه این یارانهها در واقع هدفمند نشده و بدون در نظر گرفتن درآمدها در دولت قبل پرداخت میشدند. در دولت یازدهم یکی از طرحها هدفمند کردن یارانهها به صورت واقعی است که در این میان یارانه افراد متمول جامعه حذف میشود. بخشی از پرداخت یارانهها با رویکرد هدفمندشدن است بهطوری که قبلا هدفمند نبوده است و بدون هدف مشخصی به مردم پرداخت میشده
است اما، با این رویکرد جدید مفهوم هدفمندشدن به خود میگیرد و مطمئنا ارزیابی مثبتی نسبت به این امر وجود دارد.
حال سوالی که وجود دارد این است که این هدفمندسازی چه تاثیر مثبتی روی اقتصاد میگذارد؟ باید اذعان کرد نمیتوان انتظار تاثیری جدی را داشت هرچند این امر میتواند روی معیشت عدهای از افراد سطح پایین جامعه تاثیر بگذارد که البته اگر این یارانه به افراد سطح پایین تعلق بگیرد در کلیت میتواند در اقتصاد کل کشور نیز تاثیر داشته باشد. دولت قبل رویکردش در قبال یارانه این بود که این کار بحث اجتماعی را به همراه داشته باشد و در واقع میتوان گفت اهدافش مغایر با هدفمندی بود.
هدفمندی یارانه با هدف توزیع درآمد صورت گرفت ولی این کار انجام نشد و کاری که اکنون درحال انجام است راه مثبتی است که دولتیازدهم پیش گرفته است. هر چند، باید تاکید کرد حذف یارانه افراد متمول تاثیر چندانی بر اقتصاد ندارد چون رقم قابلتوجهی را دربر نمیگیرد. گردش مالی در جامعه کنونی ما میان افراد ثروتمند باعث ضعیف شدن عده زیادی از مردم در سطح پایین اجتماع است و در درازمدت تبعات جبرانناپذیری را در پی دارد. در شرایط کنونی دو میلیون نفر از افراد یارانه دریافت نمیکنند. حذف بیشتر این افراد ممکن است با مشکلاتی همراه باشد، اما تا پایان امسال حذف شش میلیون نفر
از افراد متمول جامعه صورت خواهد گرفت. این خانوارها با درآمد بالای دو میلیون تومان هستند.
آنچه اکنون تحتعنوان پرداخت یارانه اتفاق افتاده هدفمندی نیست زیرا یارانه برای کسانی است که گرفتارند و اگر به تمام ملت ایران یارانه داده شود یعنی همه گرفتارند. با چنین شرایطی دیگر نمیتوان آن را هدفمندی نامید. هنگامی که درآمد مردم پاک و سالم است هیچ دلیلی برای محرمانه بودن آن وجود ندارد. در ایران بهدلیل اینکه برخی تلاش میکنند اطلاعات درآمدیشان محرمانه بماند برخی گمان میکنند باید اطلاعات درآمدی همه مردم محرمانه و مخفی بماند، در صورتی که چنین نیست و این برخلاف روند مرسوم در کشورهای دیگر جهان است. در همه کشورهای جهان اطلاعات درآمدی همه مردم
به صورت طبقهبندی شده موجود و در دسترس است.
سیاستمداران این کشورها با استناد به این بانک جامع اطلاعاتی از برخی از افراد بهدلیل درآمد بیشتر مالیات بیشتر و از برخی افراد بهدلیل درآمد کمتر مالیات کمتری دریافت میکنند. برای پیشبرد هدفمندی یارانهها در کشور نیز میتوان از بانک اطلاعات آماری و برای تحقق این هدف مهم استفاده کرد. دولت قادر به پرداخت این یارانهها در سطح کلان نیست. امیدواریم با اجرای این طرح کلی و هدفمند افراد نیازمند جامعه بتوانند از پس هزینههای خود بربیایند.
* کارشناس سیاستگذاری اقتصادی و اجتماعی