آینده قیمت واقعی مسکن
تین نیوز | رفتار مولفههای بازار مسکن 94 میتواند براساس دو سناریو قابل پیشبینی باشد.هر چند اواسط امسال برخی مطالعههای کارشناسی در بازار مسکن، بروز رونق را برای سال 94 گمانه زنی کرده بود اما هماکنون مجموعه نیروهای موثر بر این بازار نشان میدهد حداکثر یکی از دو حالت ممکن را میتوان برای سال جدید برآورد کرد.
مطابق حالت اول که احتمال وقوع آن به مراتب بیشتر از دومی است، دوره پایان رکود در سال جدید برای مسکن رقم میخورد.پایان رکود وضعیتی است که در آن، بازار مسکن به تدریج روند بهبود را هم به لحاظ حجم معاملات آپارتمان و هم به لحاظ تعداد ساختوساز به خود میبیند اما تحرک و تغییر وضعیت آنچنانی در این دو بخش اتفاق نخواهد افتاد.سال گذشته در ماههای پایانی سال، حجم خرید و فروش واحد مسکونی در تهران حدود 12 درصد در برخی ماهها افزایش پیدا کرد.
پیشبینی میشود در سال 94 نرخ رشد ماهانه معاملات تا حدودی از این رقم بیشتر باشد اما در مقایسه با دوره رونق– سال91- کمتر خواهد بود.همچنین در بازار ساخت و ساز نیز افت 60 درصدی تیراژ ساخت که سال گذشته رقم خورد، در سال جدید با شدت کمتری ادامه پیدا میکند به این معنی که سازندهها به تدریج به بازار باز خواهند گشت.کارشناسان احتمال وقوع 4 رویداد در دوره پایان رکود مسکن را مطرح میکنند.رویداد اول «افت شتاب كاهش قیمت مسكن» است.
دورههای ركود-رونق دستكم 22ساله بازار مسكن نشان میدهد، بعد از كاهش شدید قیمت و شیب زیاد سقوط در نقطه اوج ركود -تابستان92- برای مدتی، روند ریزش قیمت، فوقالعاده خفیف و خفیفتر میشود و نوسانات در حد تكرقمی و نزدیك به صفر، ادامه پیدا میكند كه این حالت پایان ركود است. در حالحاضر، كاهش رشد ماهانه قیمت مسكن و همچنین تكرقمی شدن نرخ رشد نقطهای، این حالت را بازگو میكند كه با توجه به مولفههای اثرگذار بر آینده قیمت، این حالت تا نیمهاول 94 ادامهدار خواهد بود.
نشانه دوم «پایان ركود»، «كاهش سفتهبازی در معاملات» است. هماكنون طبق شواهد موجود در بازار، روایت مشاوران املاك و همچنین تحلیلهای رسمی معاونت مسكن، سهم خریدهای سرمایهای و سوداگرانه آپارتمان به پایینترین سطح در قیاس با خریدهای مصرفی رسیده است و این روند ادامهدار خواهد بود. نشانه سوم و مهم این حالت، «نوسان قیمت مسكن در سطح كمتر از تورم» است. از ابتدای سال گذشته تاكنون، نرخ رشد نقطه به نقطه قیمت مسكن– میزان رشد در هر ماه نسبت به ماه مشابه سال92- بین 4/ 3 درصد تا حداكثر 7درصد بوده در حالی كه تورم نقطهای در این فاصله
بین 4/ 14درصد تا 4/ 17درصد نوسان كرده است.
نشانه چهارم نیز «افزایش نسبی معاملات مسكن» است. طی ماههای سال گذشته خرید و فروش آپارتمان در تهران نسبت به نیمه اول سال حدود 25درصد افزایش پیدا كرد اما چون حجم معاملات هنوز به سطح حداقلی دوره رونق– ماهی حداقل 17هزار فقره- نرسیده، بنابراین ركود معاملاتی نسبت به قبل بهبود پیدا كرده اما به رونق مبدل نشده است.در سال جدید 6 پارامتر اقتصادی و سیاسی بر مولفههای بازار مسکن اثرگذار خواهد بود.این پارامترها شامل تورم، حجم عرضه موجود در بازار مسكن، قدرت خرید، برنامههای دولت در بخش مسكن و مالی مسكن، مذاكرات سیاسی در عرصه بینالمللی و بالاخره اوضاع قیمت
نفت میشود که بخشی از آنها از بیرون و بخشی هم از درون بازار بروز میکند.
مهمترین مولفه در بازار مسکن قیمت است که طبق سناریوی اول، در سال جدید با حرکت ناگهانی به معنای نوسان شدید کاهشی یا افزایشی مواجه نخواهد شد.آنچه باعث این پیشبینی شده جهت بردار برآیند 6 پارامتر اثرگذار است.پارامتر حجم عرضه در حال حاضر به صورتی است كه كل موجودی آپارتمانهای مسكونی در كشور– با احتساب خانههای خالی- حدود 5/ 1 میلیون واحد بیشتر از تعداد خانوارها شده است و به عبارتی، بازار هنوز و به رغم كاهش شدید سرمایهگذاری، با مازاد عرضه روبهرو است.
هر چند بخشی از این عرضهها در قسمتهای غیرمصرفی قرار دارد اما اثر این مولفه در سال94 به شكل مانع رشد قیمت مسكن، ظهور میكند.تورم نیز به دلیل مراقبت بانک مرکزی از آن، در سال 94 نیز قرار است همچنان رکوردهای کاهشی امسال را ثبت کند.سومین مولفه كه «قدرت خرید» است نیز هماكنون در كمترین میزان ممكن در مقایسه با حداقل 10 سال گذشته قرار دارد. تحتتاثیر عدم افزایش وام خرید، سهم تسهیلات در قیمت، از متوسط 40 درصد در دهه80 به حدود 10 درصد كنونی رسیده است.
با توجه به عدم توافق بانك مركزی و وزارت راهوشهرسازی برای افزایش چشمگیر وام خرید در حال حاضر و همچنین با احتساب تاخیر حداقل 6 ماهه در پرداخت اولین سری وام جدید از زمان تصویب، در نتیجه خلأ قدرت خرید مسكن حداقل تا نیمه94 ادامه خواهد داشت.از طرفی برنامه دولت در بخش مسکن که همان پرداخت 50 میلیون وام ساخت در بافت فرسوده است نیز اثر کنترلکننده بر قیمت دارد. مولفه پنجم مربوط به مذاكرات هستهای میشود كه تحلیلهای كارشناسی در این باره حاكی است: سرنوشت مذاكرات كمترین تاثیر را بر بازار مسكن كه یك بازار كاملا غیروابسته به محیط بینالمللی است، خواهد داشت.
بازار مسكن از ناحیه تحولات بینالمللی، عمدتا به واسطه تغییرات شاخصهای اقتصاد كلان، تاثیر میگیرد نه به صورت مستقیم و بیواسطه. مولفه ششم و آخر نیز، وضعیت قیمت نفت است. بررسیها در این باره نیز حاكی است: درآمدهای نفتی كشور در نقش یك عامل تخفیفدهنده یا تشدیدكننده نوسانات قیمت مسكن، در این بازار تاثیر میگذارد كه البته رابطه آن، همجهت است. بنابراین كاهش قیمت نفت و چشماندازی كه برای آن در سال 94 وجود دارد، از رشد شدید قیمت مسكن پشتیبانی نمیكند.
به این ترتیب امسال زمینهای برای جهش قیمت مسکن یا کاهش شدید آن وجود ندارد اما این پارامترهای موثر بر بازار میتواند سمت عرضه را تا حدودی تحریک کند.همچنین چنانچه وام خرید مسکن تا نیمه اول امسال افزایش پیدا کند، سناریوی دوم احتمال دارد به وقوع بپیوندد.در قالب سناریوی دوم، بازار مسکن در 6 ماه دوم سال 94 دوره شروع رونق را به خود خواهد دید.در این دوره انتظار میرود قیمت واقعی مسکن با رشد مثبت همراه شود به این معنی که در نیمههای امسال، سطح نرخ رشد قیمت مسکن بالاتر از سطح تورم قرار گیرد.