سهم لجستیک و حملونقل دریایی در تولید ناخالص ملی
تین نیوز | با توجه به گسترش روزافزون حجم مبادلات میان نقاط مختلف و دور از دسترس دنیا، موضوع لجستیک و حملونقل بینالمللی بیشازپیش موردتوجه محققان و افراد درگیر با این مسائل قرارگرفته است.
درواقع حملونقل بهعنوان یکی از چهارعنصر اصلی جهانیشدن در کنار ارتباطات، استانداردسازی جهانی و آزادسازی تجارت بهحساب میآید. در این میان سهم جریانهای نقدی مربوط به فعالیتهای لجستیکی از کل جریان نقدی مبادلات تجاری گویای اهمیت موضوع و نقش تعیینکننده آن در روابط تجاری است، بهگونهای که طبق برآوردها هزینههای لجستیک و حملونقل را حدود 20 الی 25 درصد کل هزینه تمامشده کالای نهایی تخمین میزنند. بنابراین موقعیت جغرافیایی یک کشور میتواند نقش مهمی را در معادلات تجاری میان کشورها بازی کند، همچنان که وجود کانالهای دریایی و
یا دسترسی به آبهای آزاد دنیا رونق و عدم دسترسی به آنها رکود را برای کشورها به ارمغان آورده است.
با توجه به موارد ذکرشده و همچنین موضوعاتی نظیر اینکه درآمدهای لجستیکی تجارتها در سطح بینالمللی و بهخصوص صنایع دریایی که حدود 92 درصد از مبادلات میان کشورها به علل گوناگون ازجمله: ارزانتر بودن،راحتی حملونقل و تخلیه،کاهش مصرف سوخت و در پی آن آلودگی محیطزیست و ... از راه دریا صورت میگیرد. توجه به رونق این صنعت و آمادهسازی زیرساختهای لازمه برای حضور درصحنه بینالمللی و رقابت آن بسیار حیاتی به نظر میرسد. حملونقل دریایی اگرچه عموماً دور از دید انجام میشود قسمت مهمی از اقتصاد جهانی را شکل میدهد. سیستم حملونقل دریایی
شامل کشتیها، بندرها و زیرساختهایی از کارخانهها گرفته تا پایانهها و مراکز توزیع و بازارهای مصرف میشود.
حملونقل دریایی یک لازمه برای سایر انواع حملونقل است. برای برخی از نهادها و مسیرهای تجاری هیچ جایگزین مستقیمی برای تجارت آبی وجود ندارد. (حملونقل هوایی اگرچه قابلیت حرکت در مسیرهای آبی را دارد اما ظرفیت حمل آن در مقایسه با کشتی بسیار پایین بوده و فقط برای اقلام گرانقیمت و آنهم در حجم پایین صرفه اقتصادی خواهد داشت.) برای سایر مسیرها مانند آنهایی در که در طول ساحل هستند و یا مسیرهایی که بهوسیله رودها قابلیت دسترسی دارند، حملونقل آبی جایگزین مناسبی برای حملونقل ریلی و جادهای با توجه به هزینه، زمان و محدودیتهای زیرساختی
بهحساب میآید. از دیگر فعالیت مهم صنایع دریایی میتوان به جابجایی مسافر، مسائل امنیتی و دفاعی، ماهی گیری و صنایع غذایی دریایی و استخراج منابع آنها و همچنین خدمات جهتیابی را میتوان نام برد. منشأ جهانیشدن به علت عدم وجود همه منابع در همه نقاط دنیا و درنتیجه نیاز به حملونقل آن به مناطق فاقد این منابع موردتوجه قرار گرفت. برای مثال از نفت خام میتوان نام برد که تا سال 1950 در مبدأ پالایش میشد و بهصورت تانکرهای کوچکی به بازارها حمل میشد. در شکل زیر بهعنوان نمونه تأثیر جهانیشدن بر محمولهها آورده شده است که حاکی از رشد
فزاینده حملونقل دارد.
همچنین در شکل زیر به روند GPD (تولید ناخالص داخلی) در طول سالهای 2006-1992 اشاره میشود، که روند نشان دادهشده و اعداد آن حاکی از اهمیت روزافزون حملونقل و لجستیک در ابعاد جهانی دارد.
در این رابطه میتوان با مراجعه به الگوهای کشورهای موفق در این زمینه و بررسی و مشاهده ارزش اقتصادی حاصله از این فعالیتها در طول سنوات مختلف، و در پی آن تطبیق و الگوبرداری با توجه به شرایط حال حاضر کشور، در جهت افزایش سهم درآمد از مبادلات بینالمللی حرکت کرد. برای انجام این مهم، پیشنهاد ما مراجعه و بررسی الگوی صنایع دریایی کشورهای پیشرفته و همچنین درحالتوسعهای که درزمینه این فعالیت بهعنوان پیشتاز مطرح بودهاند و بررسی آنها و درنهایت ارائه الگوی منطبق با شرایط کنونی صنایع دریایی است.