آثار توافق جامع بر وضعیت نفتی ایران
وبلاگ تین نیوز | صنعت نفت ایران مهمترین عامل درآمدهای دولتها تاكنون بوده است كه از تحریمهای وضع شده بینالمللی و مدیریت ضعیف اجرایی در گذشته، لطمات بسیار تاثیرگذاری را تجربه كرده است. اقتصاد نفتی ایران اگر از رفع محدودیتهای ناشی از وضع تحریمها در توافق جامع هستهای رهایی یابد تا حدود زیادی از مشکل كاهش فروش نفت مرتفع خواهد شد. درآمدهای حاصل از فروش نفت كه مهمترین عامل تامین كننده تقاضای وضعیت بازار ارزی كشور است با كاهش بهای نفت در شرایط فعلی، بحران ارزی را همچنان بر اقتصاد وارد خواهد كرد.درآمدهای نفتی ایران در طی نیمه اول سال 93 در حدود 33
میلیارد دلار بود كه با كاهش بهای نفت در نیمه دوم سال كه با در نظر گرفتن سبد نفتی اوپك كه نشان از بهای نفت سنگین ایران است به حدود 14 میلیارد دلار كاهش یافت و نیمی از درآمدهای ارزی نفت عملا از بین رفت و همین موضوع سبب عدم كاهش در وضعیت بهای بازار ارز كشور شده است. در پی تشدید تحریمها در آینده بر صنعت نفت و بانك مركزی ایران، تلاطم های ارزی بسیار گستردهتری را در بازار كشور شاهد خواهیم بود كه تنها راه و چاره اساسی آن لغو تحریمها خواهد بود كه این امر در شرایط فعلی اهمیت دستیابی به توافق جامع هستهای را بسیار با اهمیت كرده است.در شرایط فعلی ذخیره نفت ایران در
حدود 12 میلیون بشكه در شناورهای آبی تخمین زده میشود كه توافق احتمالی جامع هستهای كه شامل لغو تحریم های اقتصادی ایران خواهد بود، باعث افزایش سریع عرضه این مقدار نفت ذخیره شده به بازارها نخواهد شد ولی لغو تحریم ها بازارهای نفتی را دچار یك شوك قیمتی در حدود كاهش 10 درصدی به دلیل مازاد عرضه در آینده روبهرو خواهد كرد و در ماههای ابتدایی، عرضه نفت ایران میتواند روزانه در حدود 300 تا 400 هزار بشكه افزایش پیدا كند كه در طی یك سال (2016) به طول بینجامد تا عرضه مازاد به طور كامل به یك میلیون بشكه در روز افزایش پیدا كند. این افزایش عرضه در صورتی ادامه دار و امكان
پذیر خواهد بود كه ایران را به هدف دومین صادركننده اوپك طی حداقل 5 سال تبدیل كند كه نیاز به بیش از 10 میلیارد دلار سرمایه گذاری جهت تولید، نوسازی و توسعه خواهد داشت كه سهم سرمایهگذاریهای فاینانس خارجی در حدود 5 میلیارد دلار خواهد بود.ایران برای تحقق این امر نیاز به مشاركت سرمایهگذاریهای خارجی و ورود شركتهای نفتی بزرگ جهان دارد. اگر این توافق جامع هستهای منعقد شود ایران درست مانند شرایط كشور لیبی كه به بازارهای نفتی بازگشت خوبی را تجربه كرد و شركتهای خارجی مثل اكسون موبیل و شورون آمریكا بلافاصله قراردادهای نفتی یكساله را از دیگر رقبای
اروپایی خود ربودند، روبهرو خواهد شد و این عامل در طول سالهای آینده میتواند شرایط اقتصادی كشور را كه تا حدودی وابستگی به نفت دارد در جهت بهبودی كاملا متحول سازد.
* پژوهشگر اقتصادی