نظام مالیاتی توزیع درآمد را مختل کرده است
وبلاگ تین نیوز | موضوع عدم هدفمند بودن سیاستهای اتخاذ مالیات که در تصمیمات اخیر نظیر بستن مالیات بر ارزش افزوده، به فستفودها و چلوکبابیها مشاهده میشود، به مشکلاتی برمیگردد که از دیر زمان در کشور وجود داشته است و تا به امروز اقدام موثری در زمینه رفع این مشکلات صورت نگرفته است. در اصل مالیاتها ابزاری در دست دولت است که باید به وسیله آنها مشکلات تخصیصی را در جامعه رفع کند و مهم ترین این مشکلات وجود انحصار در کشور است که تخصیص منابع را دچار مشکل کردهاند.
متاسفانه مسئولان امر هر بار که قصد انجام اصلاحات در این زمینه را داشتند موفق نبودند و دلیل آن نیز مشخص است چون از متخصصین واقعی اقتصاد مالیاتها استفاده نکردند با اینکه کار تخصصی را باید به افراد خبره در آن زمینه سپرد و از دانش آنها به بهترین نحو استفاده کرد. در نتیجه به طور کلی نظام مالیاتی ما با مشکلات متعددی دست و پنجه نرم میکند. مالیاتها به طور کلی در بازار، عدم کارآیی را گسترش میدهند و این امری بدیهی است، (البته مالیات محیط زیست از این قانون مستثناست) اما شدت و ضعف این موضوع بسیار مهم است که در کشور ما این عدم کارآیی بسیار بالاست و این یکی از
مهمترین مشکلات بخش مالیات کشور ماست، توجه داشته باشید که ضعف نظام مالیاتی ما یکی از عواملی است که توزیع درآمدها را دچار مشکل میکند و باید در زمینه اصلاح هرچه سریعتر این موضوع اقدامات موثر، کارشناسیشدهتر و علمی انجام پذیرد. این مشکل نیز به عدم استفاده از افراد متخصص در این زمینه برمیگردد، کسانی که در نظریات مالیاتها تخصص دارند سعی میکنند که درآمد مالیاتی مورد نیاز دولت را به بهترین نحو جمعآوری کنند.
نکته دیگر یا بهتر بگویم مشکل دیگری که در نظام مالیاتی وجود دارد، بحث مالیاتستانی از افراد پردرآمد با نرخهای تصاعدی است که درآمد قابل توجهی را برای تامین درآمد مالیاتی مورد نیاز دولت به ارمغان میآورد که این امر در مشکلات دیگر نظیر شناسایی پر درآمدها و حذف یارانه آنها و همچنین از فسادهای گسترده جلوگیری میکند، اما متاسفانه در سال 80 این طرح تحت عنوان اصلاحیه حتی حذف شد. یک نکته دیگر این است که مالیاتی که به نام مالیات ارزش افزوده اخذ میشود در اصل مالیات بر مصرف است، نه مالیات بر ارزش افزوده و به همین دلیل است که این مالیات به طور گسترده به
مصرفکننده در زمینه خرجها و هزینههای ضروری منتقل میشود.
من قریب به 30 سال است که پیشنهاداتی را در این زمینه به وزارت اقتصاد و دارایی و سازمان مالیات ارائه دادهام و حتی در جلسات مختلف که در این زمینه برگزار میشد حضور داشتم و بحثهایی را مطرح میکردم اما متاسفانه اصلاحات نظام مالیاتی را همیشه به خود سازمان مالیات واگذار میکنند. درست است که این سازمان یک سازمان کارآمد اجرایی است ولی چیزی که درآن سازمان وجود ندارد دانش اقتصادی مالیاتهاست که از طریق این دانش باید اصلاح ساختار نظام مالیاتی صورت پذیرد.
* اقتصاددان