حمایت از صادرکنندگان برای رقابت در تجارت ترجیحی
تین نیوز | تعرفه ترجیحی هرچند از خواستههای مهم صادرکنندگان بهشمار میآید اما مشکلی که اکنون در توافقنامه تجارت ترجیحی بین ایران و ترکیه اتفاق افتاد بدان سبب است که برخی کالاهای ایرانی با وجود داشتن مزیت به دلیل قیمت بالا، قدرت رقابت را ندارند.
ما با وجود انرژی و نیروی انسانی ارزان قادر به افزایش تولید نیستیم که به نظر میرسد مشکل در موضوع تعرفه ترجیحی نیست؛ بلکه مشکل از زیرساختها و بسترهای نامناسبی است که کمتر به آن توجه شده و در دورهها و دولتهای مختلف همیشه به صورت مسکن با آن برخورد شده است.
زمانی که توافقنامه ترجیحی با کشوری به امضا میرسد و درحالی که هنوز مفاد آن بهطور کامل اجرایی نشده است صدای همه تولیدکنندگان در میآید، بیانگر آن است که قیمتهای ما متناسب با نرخ تورم نیست.
توافقنامه ترجیحی ایران و ترکیه آزمونی بسیار خوب است تا در رفتارهای گذشته تجدیدنظری انجام شده تا ایران برای ورود به توافقنامههای تعرفههای ترجیحی و آزاد و سپس سازمان جهانی تجارت آماده شود.
در سال گذشته حدود ۳۰ درصد تورم داشتیم و نرخ دلار نیز ۴ درصد افزایش یافت که این موضوع سبب شد صادرکنندگان عملا ۲۴ درصد قدرتشان را از دست بدهند و از سوی دیگر وقتی مواد اولیه صادراتی و تولیدی ما با تعرفههای بیش از ۳۵ تا ۴۰ درصدی وارد میشوند، دقیقا ما مزیتهای قیمت تمام شده خود را از دست میدهیم.
اینها نکاتی است که باید بدان توجه ویژه کرد. ایران به عنوان نخستین کشور با تعرفه بالا در جهان شناخته میشود و این درحالی است که برای حمایت از تولید داخل بالاترین تعرفه را وضع میکنیم اما در چند دهه گذشته اینگونه حمایتها از تولید جواب نداده چراکه به محض وضع تعرفه ترجیحی با کشوری، تمام تولیدکنندگان با مشکل مواجه میشوند.
این مسائل نشاندهنده اشکالات ساختاری است و اگر به این مشکلات نگاه ویژه نشود و نسبت به آسیبشناسی رفتار گذشته و تصحیح رفتار اشتباه گذشته اقدام نکنیم، به طور قطع این مسائل دوباره رخ خواهد داد.
صادرات تنها راهکار در اجرای ابلاغیههای رهبر معظم انقلاب در بحث اقتصاد مقاومتی، برنامههای توسعه و سایر برنامهها برای رونق اقتصادی بهشمار میآید. تا زمانی که اقتصاد کشور در همین وضعیت باقی بماند و کل تجارت خارجی ما در حوزه فروش نفت، صادرات و واردات کمتر از ۲۰۰ میلیارد دلار باشد، بهطور قطع تاثیرگذاری در منطقه نخواهیم داشت.
درحالی معتقدیم برای بزرگتر شدن تجارت خارجی راهی جز حمایت از صادرات نیست که برای حمایت از این بخش، نیازمند زیرساختهای تولید هم هستیم. این موارد باید به صورت بسته دیده شود و تنها با ابلاغ و هدفگذاری و بدون حرکت، بهطور قطع به آن نقطه مطلوب نخواهیم رسید.
تنها زمانی که آمار صادراتی کشور مثبت شد، فروردین امسال بود اما در چند سال گذشته، همیشه آمارهای کشور نشانگر تراز مثبت واردات نسبت به صادرات بوده است. با توجه به میزان صادرات کشور، با وجود مزیتهای صادراتی که داریم افزایش صادرات بیشتر در کالاهای نیمه ساخته و مواد اولیه و پتروشیمیها بوده و بهطور عملی در بحث صادرات کالاهای صنعتی و ساخته شده موفق نبودیم.
برای خروج از این شرایط باید در مسیر تولید، صنعت و تولید با ارزشافزوده بالاتر حرکت کنیم و این بدان معنا نیست که بسترها و زیرساختها را فراهم نکنیم و تنها به دستورالعملها اکتفا کنیم. این موضوع بزرگترین لطمه را به صادرات کشور میزند چراکه عوارض صادراتی جز لاغرتر کردن صنعت و درآمدزایی برای دولت هیچ دستاوردی نخواهد داشت.
به عنوان نمونه، وقتی برای تولید کالایی، زیرساختهای لازم وجود ندارد بهطور قطع جذب داخلی هم ندارد بنابراین چارهای جز صادرات آن هم بهصورت نیمه ساخته نداریم حال وضع عوارض برای این صنعت چه دستاوردی میتواند داشته باشد.
محمد لاهوتی / نایب رییس کنفدراسیون صادرات