پیش به سوی «تجارت آزاد»
تین نیوز | تجارت آزاد شاید از رویاهای صادقهای باشد که هر کشوری در شرایط حساس دنیای کنونی به دنبال آن است تا به پیشرفت و رونق بیشتری دست یابد. در این میان فاکتورهای مهمی هم نیاز است که یکی از آنها میتواند ایجاد تعرفههای ترجیحی باشد که در نهایت به تجارت آزاد ختم میشود.
ایران نیز از سالها قبل با ۹کشور تجارت ترجیحی برقرار کرده که ترکیه جدیدترین آن است. این در حالی است که به گفته کارشناسان، تعرفه به عنوان ابزار کنترلی دولت هم بعد منفی دارد و هم مثبت. با تکیه بر جنبه مثبت این اعمال تعرفه ترجیحی است که کاهش تعرفه میتواند تجارت را رقابتپذیر و پویاتر کند.
افزایش کالا به فهرست هر ۳ ماه یکبار
به گفته یکی از مسئولان سازمان توسعه تجارت، هرسه ماه یکبار جلساتی با ترکیهایها تشکیل میشود تا با توافق طرفین ۳ کالا به فهرست ایران و ۳ کالا هم به فهرست تعرفهای ترکیه اضافه شود. به گفته فراز چمنی، معاون دفتر اقیانوسیه و آسیای سازمان توسعه تجارت با ادامه این روند از تجارت ترجیحی به تجارتی آزاد دست خواهیم یافت. وی تصریح کرد: مقدمات ایجاد تجارت ترجیحی با ترکیه از سال ۸۰ شروع شد اما به دلیل نتیجه ندادن توافقات، به سرانجام نرسید تا بالاخره از سال ۸۹ دور جدید مذاکرات در این باره شروع شد. چمنی گفت: فهرست کالاهای تعرفهدار دوطرف در دولت قبل به امضا رسید و
تنها ۲۰ قلم از طرف ترکیه و ۱۰ قلم نیز برای ایران در دولت جدید به فهرست اضافه و در اواخر دی ۹۲ امضا شد.
ایران بالاترین تعرفه در جهان را دارد
در همین حال، مدیرکل دفتر نمایندگی تامالاختیار تجاری سازمان توسعه تجارت با بیان اینکه در موافقتنامههای ترجیحی مانند هر مذاکره و توافقی لازم است در قبال امتیازات دریافتی، امتیازاتی نیز اعطا شود، اظهار کرد: تعرفههای ایران جزو بالاترین نرخ تعرفهها در سطح جهان است و در بسیاری موارد، حتی درصورت اعطای امتیازات و تخفیفات قابل توجه، متوسط تعرفههای کشورمان از سطح تعرفههای بینالمللی بالاترند.صادق ضیاء بیگدلی با اشاره به معایب تعرفههای بالا گفت: صدمات و لطماتی که کشور از تعرفه بالای واردات برخی کالاها میبیند به مراتب بیشتر از چتر حمایتی
است که ایجاد میکند زیرا یکی از مهمترین آسیبها از این طریق، افزایش حاشیه قاچاق کالاست. وی تصریح کرد: تجارت ترجیحی، رقابت تولیدات داخلی با نشان(برند)های مطرح و افزایش کیفیت محصولات و درنتیجه صادرات بیشتر را تضمین میکند.
ضرورت رفع موانع تعرفهای
مدیرکل دفتر نمایندگی تامالاختیار تجاری سازمان توسعه تجارت تصریح کرد: موافقتنامه ترجیحات تجاری میان ایران و ترکیه که پس از سالها انتظار و مذاکره، از اول ژانویه ۲۰۱۵ به مرحله اجرایی رسید، همانطور که وزرای دو کشور اعلام کردند، آغازی برای نیل به هدف تجارت سالانه ۳۰ میلیارد دلاری بین دو کشور است.
بیگدلی افزود: در موافقتنامههای ترجیحات تجاری که به اشتباه، برخی از منتقدان از آن به عنوان نظام عمومی ترجیحات تجاری (جیاسپی) یاد کردهاند، طرفین توافقاتی را در زمینه اعطای تخفیفات تعرفهای درباره اقلام مورد مذاکره و حذف یا تخفیف موانع غیرتعرفهای و شبهتعرفهها و بسیاری موارد دیگر بین خود منعقد میکنند. مدیرکل دفتر نمایندگی تامالاختیار تجاری ادامه داد: در دهههای گذشته انعقاد این نوع موافقتنامهها میان کشورهای جهان مرسوم بوده اما متاسفانه کشور ما هیچگاه به طور جدی وارد این عرصه نشده است.
وی افزود: هماکنون اکثریت قریب به اتفاق کشورهای جهان (۱۶۰ کشور) با وجود عضویت در سازمان جهانی تجارت، همکاریهای میان خود را از طریق انعقاد موافقتنامههای تجارت آزاد دو جانبه یا منطقهای گستردهتر کردهاند. بیگدلی در ادامه گفت: امروزه نرخهای تعرفه کشورها و موانع فرا روی تجارت روزبهروز کاهش مییابد و کشورها مرزها را برای یکدیگر بازتر کرده و از این طریق به صادرات خود کمک میکنند. بهطور قطع کشورهایی که از این فرآیند دور بمانند، شرایط و امکان حضور موثر در عرصه تجارت بینالملل را برای خود و صنایع و صادرکنندگان بخشهای خصوصی سختتر
کردهاند.
مدیرکل دفتر نمایندگی تامالاختیار تجاری خاطرنشان کرد: ایران تاکنون گامهایی برای حضور در عرصه تجارت بینالمللی بهویژه از طریق موافقتنامههای دوجانبه و چندجانبه بینالمللی برداشته اما این گامها بسیار محدود بوده یا اثر قابل توجهی نداشته است. به گفته وی، اگر خواهان توسعه صادرات غیرنفتی و پیشرفت صنایع داخلی و بینالمللی شدن آنها هستیم، باید به سوی برداشتن موانع فرا روی صادرات و باز کردن درهای صادرات برای کشور قدم برداریم. بیگدلی تصریح کرد: از آنجایی که هنوز موفق به عضویت کامل در سازمان جهانی تجارت نشدهایم و درنتیجه با بسیاری از تبعیضات و
محدودیتها در زمینه تجارت بینالملل مواجه هستیم، حضور در موافقتنامهها و ترتیبات تجاری، یک راهکار مناسب در این زمینه است.
ایجاد تجارت ترجیحی با همسایهها
رییس کمیسیون حملونقل اتاق بازرگانی تهران نیز دراینباره برقراری تجارت ترجیحی ایران با ترکیه را اتفاق مثبتی دانست و عنوان کرد: باید تجارت ترجیحی با سایر کشورهای همسایه را در اولویت قرار دهیم.
مسعود خوانساری اظهار کرد: در نقاط مختلف دنیا، کشورهای مختلف سعی میکنند با کشورهای همجوار و هممرزشان یا با کشورهایی که دارای اشتراکاتی هستند، تجارت ترجیحی برقرار کنند تا بتوانند واردات و صادرات را بین یکدیگر آسانتر کنند. وی با بیان اینکه کشورها با برقراری تجارت ترجیحی ظرفیتهای اقتصادی خود را افزایش میدهند، ادامه داد: کشورهای مختلف دنیا در امریکای جنوبی، آسیای جنوب شرقی و کشورهای عربی تجارت ترجیحی با یکدیگر برقرار کردهاند.
رییس کمیسیون حملونقل اتاق بازرگانی تهران با بیان اینکه از سالهای دور برقراری تجارت ترجیحی بین کشورها مرسوم بوده و در سالهای اخیر نیز گسترش یافته است، گفت: ایران در ابتدا نیز باید به دنبال برقراری تجارت ترجیحی با کشورهای همجوار باشد. خوانساری شروع قرارداد تجارت ترجیحی با ترکیه را اتفاقی مثبت عنوان و اظهار امیدواری کرد که بتوانیم با ۱۶ کشوری که هم مرز و همسایه هستیم، تجارت ترجیحی برقرار کنیم. وی با اشاره به اینکه باید به جزییات قراردادهای ترجیحی توجه شود، تصریح کرد: دو طرف در زمینه چگونگی تعرفهها و اینکه چه کالاهایی شامل این تعرفهها باشد باید
منافع ملی و مزیتهایشان در نظر گرفته شود. خوانساری درباره مخالفت برخی تولیدکنندگان و صنعتگران داخلی با قرارداد ترجیحی با ترکیه گفت: ممکن است عدهای مخالف تجارت ترجیحی با ترکیه در برخی محصولات باشند چراکه معتقدند این امر میتواند به ضررشان باشد و گروهی دیگر در بعضی کالاها موافق تجارت ترجیحی با ترکیه هستند چون به نفعشان است، اساسا اینکه عدهای موافق و عدهای مخالف این قرارداد باشند، کاملا طبیعی است. رییس کمیسیون حملونقل اتاق بازرگانی تهران با بیان اینکه قرارداد تجارت ترجیحی باید با مباحث کارشناسی همراه باشد، ادامه داد: اینکه هر بخش به شکل
جداگانه بخواهد نظرش را در چنین قراردادهایی اعمال کند، نمیتواند باعث تامین منافع ملی شود.
صادرات غیرنفتی را بیشتر کنیم
در همین حال مهدی پورقاضی، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران با اشاره به اینکه شرایط کنونی بهترین بهانه است تا دولت افراد متخصصتر و مفیدتر را در بدنه خود حفظ کند، گفت: در کنار آن، بخش خصوصی هم باید در استراتژی خود تجدیدنظر کند چراکه سالها فکر کرده با انرژی ارزان و دیوار بلند تعرفهای و حمایتهای دولتی به اینجا رسیده در حالی که برای رقابت در بازار جهانی باید مستقل عمل کند. وی درباره تأثیر تعرفه ترجیحی با کشورهای خارجی بر روند تولید داخل اظهار کرد: برخی تولیدکنندگان داخلی با برقراری تعرفه ترجیحی با برخی کشورها از جمله ترکیه احساس خطر میکنند که
شاید لازم است به این مسئله به عنوان خطر توجه کرد، ما در شرایطی قرار گرفتهایم که میزان درآمد ارزی کشور کاهش یافته است و چارهای نداریم جز آنکه صادرات غیرنفتی را افزایش دهیم.