تجارت ترجیحی راهی برای ورود به بازار جهانی
تین نیوز | موافقتنامههای تجارت ترجیحی و آزاد، توافقهای بینالمللی میان کشورها به منظور تسهیل تجارت و در نتیجه افزایش حجم تجارت میان کشورهای طرف تجاری قلمداد میشوند.
دراین موافقتنامهها، دولتها تسهیلاتی را در فرآیند تجارت بینالمللی برای یکدیگر به وجود میآورند که برای دیگر کشورها قائل نمیشوند. در همین رابطه ایران در مجموع با ۹کشور چنین موافقتنامهای را برقرار کرده است که جدیدترین آن هم ترکیه بود که البته پس از ۱۰ سال نهایی شد. ازبکستان، پاکستان، تونس، سوریه، کوبا، بوسنی وهرزگوین، ونزوئلا و قرقیزستان از دیگر کشورهایی هستند که با ایران توافقنامه تجارت ترجیحی دارند.
تعرفه ترجیحی با ترکیه که به تازگی انجام شد مورد انتقاد برخی از فعالان اقتصادی و تجاری قرار گرفته است که به گفته مسئولان دولتی این برنامه دستپخت دولت قبلی بوده و دولت یازدهم فقط آن را اجرا کرده است چه بسا بسیاری از کالاها هم از فهرست پیشین تعیینشده حذف شده است. بر همین اساس وزیر صنعت، معدن و تجارت اظهار کرد: «مذاکرات برای اجرای تعرفه ترجیحی با ترکیه از ۱۰ سال پیش آغاز شده بود و دولت یازدهم تنها مجری این توافقنامه است. بررسی و امضای تعرفه ترجیحی انجام شده بود و فقط اجرای مفاد قرارداد مانده بود که به دولت یازدهم رسید. در جلساتی که با مسئول کمیسیون مشترک
ترکیه داشتیم، این مسئله مطرح و قرار بر اجرای قرارداد تعرفه ترجیحی شد. در ابتدای کار دولت، فهرست کالاهای مشمول تعرفه ترجیحی دوباره بازنگری شد، ایرادات با مسئولان ترکیه مطرح شد و برخی از کالاها از این فهرست خارج شد.» مهندس نعمتزاده در عین حال تاکید میکند که توافقنامه ترجیحی انجام شده به نفع هر دو کشور است. از نگاهی دیگر برخی از کارشناسان نیز با تاکید بر اینکه تجارت ترجیحی میتواند تاثیرات بسزایی در تجارت و اقتصاد داشته باشد براین باورند که این امر تمرینی است برای ورود به سازمان تجارت جهانی.
دستپخت دولت قبل
قائممقام وزیر صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه توافقنامه ترجیحی با ترکیه دستپخت دولت قبل بوده است گفت: اگر صنعتی در کشور داریم که با ۱۲۰ درصد سود بازرگانی توان رقابت ندارد، این دیگر ضعف آن صنعت است. مجتبی خسروتاج با بیان اینکه صنعت نساجی از صنایع قدیمی کشور است، اظهار کرد: این صنعت چه در بخش دانش فنی و چه در بخش نیروی انسانی، برای تولید رقابتی و حضور در بازارهای جهانی مزیتهای مناسبی دارد؛ اما در یک دهه گذشته یکی از معضلات اصلی ما در این صنعت بحث قاچاق بوده، به طوری که هزینه قاچاق بین ۵تا ۱۵ درصد در نوسان است. وی تصریح کرد: امروز در بازار ترکیه هر نوع
سفارشی را که بدهید محموله را به راحتی در هر نقطهای که بخواهید با هزینه ۵تا ۱۵ درصد در ایران تحویل میدهند، بنابراین یکی از بزرگترین معضلات صنعت نساجی این است که چرا در کشور قادر به کنترل قاچاق در این صنعت نیستیم که کسانی دیگر باید پاسخ این نیاز را بدهند. به گفته خسروتاج، اگر به سیستان و بلوچستان بروید، مشاهده میکنید که بازار مکران و چابهار پر از پوشاک خارجی شده است که از پاکستان و هند وارد میشود.
خسروتاج ادامه داد: یکی دیگر از مشکلات صنعت نساجی ما این است که این صنعت ۵۰ درصد از مصرفکنندگان خود را در تولید این صنعت ندارد. بیشتر واردات پوشاک، پوشاک بانوان هستند، اکنون تولیدکنندگان ما در صنعت نساجی نمیتوانند مطابق خواست و نظر مصرفکنندگان تولید کنند و از این امر هم نگران هستند.
قائممقام وزیر صنعت، معدن و تجارت افزود: خود تولیدکنندگان اعلام میکنند که نمیتوانند مطابق خواست ۵۰درصد از مصرفکنندگان حرکت کنند. درحالحاضر تعرفه پوشاک در کشور ما ۲۰۰ درصد است، سود بازرگانی که برای واردات پوشاک گرفته میشود، ۱۰۰ درصد است. پوشاک امروز در گروه ۱۰ کالایی دستهبندی شده است، گروه ۱۰، گروهی است که اگر کسی بخواهد از کالاهای این گروه، کالایی را وارد کند باید دو برابر سود آن عوارض کمرگی بپردازد. وی تصریح کرد: توافقنامه ترجیحی با ترکیه که تولیدکنندگان صنعت نساجی بحث آن را میکنند، دستپخت دولت قبل بوده و متاسفانه به دولت جدید
رسیده است. با فرض اینکه براساس آن قرارداد ۴۰ درصد به پوشاک تخفیف ترجیحی بخورد، باز بالای ۱۰۰ درصد سود بازرگانی بر واردات پوشاک وضع میشود. به گفته قائممقام وزیر صنعت، معدن و تجارت بعید است با تعرفه ۲۰۰ درصدی اکنون پوشاک به شکل رسمی وارد کشور شود. با این توافقنامه نیز که سود بازرگانی واردات پوشاک را ۱۲۰ درصد میکند، هیچ نوع پوشاکی نمیتواند با محصول تولید داخلی رقابت کند. اگر عنوان شود که این تخفیف ترجیحی به صنعت نساجی ضربه میزند، این اشتباه است. اگر صنعتی در کشور داریم که با ۱۲۰ درصد سود بازرگانی توان رقابت ندارد، این دیگر ضعف آن صنعت است. باید صنعت
نساجی رقبای قدر خود را ببیند و با آنها رقابت کند.
باید تجارت ترجیحی را تجربه کنیم
رییس کمیسیون واردات اتاق بازرگانی ایران در این باره معتقد است: در دنیا تنها اقتصاد قابل توجهی که خارج از سازمان تجارت جهانی دبلیوتیاو قرار دارد، ایران است، بنابراین باید به این سمت حرکت کنیم. مجیدرضا حریری در گفتوگو با صمت تصریح کرد: زمانی که این امکان برای ما فراهم نیست که به دبلیوتیاو بپیوندیم، باید نوعی از تجارت جهانی به عنوان پیمانهای منطقهای یا تعرفههای ترجیحی دو جانبه را تجربه کنیم. به گفته وی، این امر مرحلهای است تا یاد بگیریم که چگونه وارد بازارهای جهانی شویم. وی افزود: براساس واقعیتهای فعلی اقتصادی و استراتژی کشور یعنی
اقتصاد مقاومتی، هیچ راهی نداریم جز اینکه کشور را با صادرات اداره کنیم و به عبارت دیگر، راه برونرفت کشور از شرایط حساس کنونی، راهی نیست جر تولید برای صادرات.
حریری با بیان اینکه باید برای تولید صادراتی، موانع پیشرو برای ورود به کشورهای مختلف را به حداقل برسانیم، گفت: بهطور قطع این جاده دو راه دارد و کشورهای مقابل هم از ما چنین خواستهای دارند. به گفته رییس کمیسیون واردات اتاق بازرگانی ایران، راه اساسی ورود به چرخه جهانی تجارت ایجاد تعرفههای ترجیحی بین کشورها یا ورود به پیمانهای منطقهای است که این مورد به دلایل سیاسی برای ایران مقدور نیست. برهمین اساس باید کشورهایی را که میتوانیم با آنها تعرفه ترجیحی ببندیم در برنامه داشته باشیم و در واقع مبادلاتی را که باعث رقابت تولید ما در بازارهای جهانی
میشود، آغاز کنیم چراکه برای ورود به این بازار احتیاج داریم تا تعرفههای متعادلی داشته باشیم. حریری افزود: در مقابل باید به تولیدکننده کشور مقابل هم اجازه بدهیم که به بازار ما دسترسی داشته باشد، اما اینکه چه کالاهایی در فهرست تعرفهای دوطرفه باید باشد موضوعی است که باید با ظرافت در مذاکرات تعیین شود. وی تصریح کرد: کارشناسان باید کالاهایی را که بیشترین قابلیت صادراتی دارند در فهرست مورد نظر قرار دهند. ضمن اینکه کارشناسان کشورهای طرف مقابل هم با همین فکر اقدام میکنند چراکه این موارد با چانهزنی و دیپلماسی تجاری انجام میشود. رییس کمیسیون واردات
اتاق بازرگانی ایران در پاسخ به اینکه ۸کشوری که با آنها تجارت ترجیحی برقرار کردهایم آیا قابلیت دارند و آیا بهتر نیست به سمت کشورهای پیشرفتهتر برویم، گفت: با هرکشوری که از نظر صنعتی از ما قویتر است بخواهیم این تجارت را ایجاد کنیم، مباحث پیش آمده با ترکیه که بهتازگی مطرح شد، شکل میگیرد.
به گفته حریری، کشورهای موجود که شامل ازبکستان، پاکستان، تونس، سوریه، کوبا، بوسنی و هرزگوین، ونزوئلا و قرقیزستان میشوند، کالای قابل توجهی برای صادرات به ما ندارند و بنابراین فرصتی برای صادرکنندگان و تولیدکنندگان ما برای ورود به بازارهای جهانی تلقی میشود. شاید در میان کشورهایی که تجارت ترجیحی برقرار شده است، ترکیه صاحبنامتر از بقیه باشد. وی ادامه داد: به هرحال باید یاد بگیریم با دنیا معامله پایاپای در شرایط برابرداشته باشیم و آماده شویم تا بتوانیم به سازمان تجارت جهانی بپیوندیم.