| کد خبر ۳۹۵۰۴
کپی شد

صادرات کالاهای غیر نفتی همچنان زیر سایه نفت

صادرات کالاهای غیر نفتی همچنان زیر سایه نفت
|

تین نیوز |  مهم ترین شركای تجاری ایران در سال جاری معرفی شدند.

بررسی های صورت گرفته از سوی گمرك ایران نشان می دهد مهم ترین شریك تجاری ایران در سال گذشته چین بوده است. هر چند وزن كالاهای صادراتی به كشور چین در این دوره زمانی كاهش یافته است اما بر اساس اعلام گمرك، ارزش دلاری كالاهای صادراتی به این كشور افزایشی ٢٧ درصدی را تجربه كرده است. این بدان معناست كه كالاهای صادراتی به چین ارزش بیشتری نسبت به قبل داشته اند. دومین شریك تجاری ایران در سال جاری عراق است كه به دلیل درگیری با نیروهای داعش و ناآرامی در داخل كشور با مشكلات فراوانی روبه روست. با اینكه وزن كالاهای صادراتی به این كشور ١٣ درصد كاهش یافته است اما ارزش دلاری این كالاها تنها كاهشی كمتر از یك درصد را تجربه كرده است. امارات متحده عربی، افغانستان و هند دیگر شركای اصلی ایران در سال جاری بوده اند. بررسی ها نشان می دهد ایران توانسته است بخش عمده ای از كالاهای صادراتی اش را در كشورهای همسایه به فروش برساند اما این به معنی توفیق سیاست های تجاری ایران در بازارهای جهانی نیست. ایران در كشورهایی مانند افغانستان و عراق كه بازارهای نوظهور به حساب می آید با رقبایی بسیار قدرتمند روبروست. كارشناسان معتقدند كه ایران باید سیاست های سختگیرانه تری برای صادرات كالاهایش در این كشورها وضع كند. ایران دو دهه قبل تجربه تلخی برای از دست دادن بازارهای آسیای میانه داشت. در سال های گذشته ایران به دلیل صادرات كالاهای بی كیفیت نتوانست جایگاه خود را در بازار كشورهای آسیای میانه پس از فروپاشی شوروی حفظ كند. در حال حاضر ایران هر چند موقعیت نامناسبی در بازارهای عراق و افغانستان ندارد اما باید اقدامات ویژه ای برای حفظ این بازارها در دستور كار خود قرار دهد.
    
    وابستگی صادرات غیر نفتی به نفت
     در ٩ ماه ابتدایی امسال، ایران با افزایش ١٧ درصدی صادرات روبه رو شد. رقم كل درآمد ایران از محل صادرات به ٣٥ میلیارد و ١٤٥ میلیون دلار رسید كه نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایشی ١٧ درصدی از نظر دلاری و ٢٥ درصدی از نظر وزنی را نشان می دهد. در این دوره زمانی بخش عمده ای از صادرات غیر نفتی ایران وابسته به نفت بوده است. بر اساس اعلام گمرك ایران پروپان مایع شده، متانول و بوتان مایع شده سه كالای پرفروش ایران رد بازارهای جهانی بوده اند. حجم صادرات كالاهای پتروشیمی و گازهای همراه نفت نیز در این دوره زمانی با افزایش قابل توجهی همراه بوده است. میزان افزایش صادرات میعانات گازی ٤٤ درصد و میزان افزایش صادرات پتروشیمی ١٧ درصد گزارش شده است. میزان افزایش سایر كالاها ٥ درصد اعلام شده است.
    
    افزایش ٤١٢٥٦١ درصدی واردات ذرت دامی
     بخش عمده ای از واردات ایران به غذا و مواد غذایی اختصاص داشته است. در این دوره زمانی، گندم، ذرت دامی و برنج مهم ترین كالاهای وارداتی به ایران بوده اند. بر اساس این گزارش، گمرك میزان افزایش واردات ذرت دامی را رقمی معادل ٤١٢ هزار و ٥٦١ درصد اعلام كرده است.
     در این دوره زمانی سه میلیون و ٨٩٥ هزار تن ذرت دامی به ارزش یك میلیارد و ١٩٣ میلیون دلار وارد كرده است. میزان واردات ذرت دامی در سال گذشته یك هزار تن بوده است. واردات برنج نیز در این دوره زمانی كاهش داشته است. در ٩ ماه اول امسال ٩١١ هزار تن برنج به ارزش یك میلیارد و ١١٩ میلیون دلار وارد كشور شده است. واردات برنج از نظر ارزشی، كاهشی ٣٦ درصدی و از نظر وزنی، كاهشی ٣٩ درصدی را تجربه كرده است. امارات متحده عربی، چین، كره جنوبی، تركیه و هند مهم ترین صادركنندگان كالابه ایران در سال جاری بوده اند.
    
     ارزش كالاهای وارداتی و صادراتی

    طی نه ماهه سال ١٣٩٣، متوسط قیمت یك تن كالای صادراتی، مبلغ ٣٤٧ یورو (معادل ٤٥ دلار) و متوسط قیمت یك تن كالای وارداتی ٩٨١ یورو (معادل ١،٣ ٣ دلار) بوده است كه به این ترتیب، رابطه مبادله بازرگانی خارجی ایران، رقم ٣٥/ خواهد بود. متوسط قیمت یك تن كالای صادراتی (دلار) نسبت به مدت مشابه سال قبل، با ٨/١٤ درصد افزایش و متوسط قیمت یك تن كالای وارداتی (دلار) با ٤٩/١٢ درصد كاهش در ارزش دلاری، مواجه بوده است. طی نه ماهه سال ١٣٩٣، حدود ٦٧/٩٧ درصد از ارزش كل صادرات كشور مربوط به دو قاره آسیا و اروپا بوده است. سهم سه قاره دیگر از صادرات ٢٥،٥٦٩ میلیون دلاری كشور، تنها ٣٣/٢ درصد است. در این دوره زمانی میزان صادرات كالابه آسیا افزایشی ١ درصدی و میزان صادرات به اروپا رشدی ٣٥ درصدی را شاهد بود. در این دوره زمانی صادرات كالابه آفریقا كاهش ٢ درصدی را شاهد بود. میزان كاهش صادرات به امریكا برابر ٤٩ درصد و میزان افزایش صادرات به اقیانوسیه ٥٣ درصد گزارش شده است. مركز پژوهش های مجلس با تاكید بر افزایش ٢ درصدی صادرات كشور در مقابل رشد ٣ درصدی واردات در نیمه اول امسال، اعلام كرد: وابستگی نان و برنج به واردات، بالاو تهدیدكننده امنیت غذایی كشور است.
     مركز پژوهش های مجلس هم تحلیلی اجمالی درباره آمار تجارت خارجی در شش ماه نخست سال جاری ارایه كرده است و در بررسی وضعیت كلی تراز بازرگانی كشور آمده است: صادرات ایران با رشد حدود ٢ درصدی از ٣٩٤/١٩ میلیون دلار در شش ماهه نخست سال ١٣٩٢ به ١٩٩/٢٣ میلیون دلار در شش ماهه نخست سال ١٣٩٣ رسیده است.
    
    وضعیت كلی تراز بازرگانی كشور
    در عین حال، واردات از رشد بیشتری (حدود ٣ درصد) برخوردار بوده به نحوی كه میزان واردات از ٨٧/٢ میلیون دلار در شش ماهه نخست سال ١٣٩٢ به ٢١/٢٦ میلیون دلار در شش ماهه نخست سال ١٣٩٣ رسیده است.
    تغییرات فوق باعث شده تا كسری تراز تجاری ایران (بدون منابع صادرات نفتی، گاز و تجارت چمدانی) در شش ماهه نخست سال ١٣٩٣ رشد بسیار بالای ٣ درصدی را تجربه كند و تراز تجاری از ٦٩٣- میلیون دلار در شش ماهه نخست سال ١٣٩٢ به ٢٨٢٢- میلیون دلار در شش ماهه نخست سال جاری برسد. لازم به یادآوری است كه صادرات ایران از لحاظ وزنی در هر دو دوره مورد بررسی از وزن واردات بیشتر بوده و از نظر ارزشی در هر دو دوره از ارزش واردات كمتر است كه نشانگر صادرات كالاهای حجیم با ارزش افزوده كم و واردات كالاهای سبك با ارزش افزوده بیشتر است.
    
    این مركز در نهایت اعلام كرده است:
    ١- رشد ٢ درصدی صادرات و رشد ٣ درصدی واردات در دوره مورد بررسی نشانگر تضعیف تحریم های تجاری علیه ایران یا كم اثر شدن تحریم های فعلی بر فرآیند تجارت خارجی كشور است.
    ٢- در دوره مورد بررسی، صادرات ایران از لحاظ وزنی از واردات بیشتر بوده و از نظر ارزشی از ارزش واردات كمتر است كه نشانگر صادرات كالاهای حجیم با ارزش افزوده كم و واردات كالاهای سبك با ارزش افزوده بالاتر است.
    ٣- قسمت اعظم افزایش صادرات، ناشی از بالارفتن صادرات میعانات گازی و محصولات پتروشیمی بوده كه هر دو به بخش نفت مرتبط هستند و صادرات غیرنفتی سایر كالاها تنها رشدی اندك (حدود دو درصد) نسبت به دوره قبل داشته است.
    ٤- كالاهای عمده صادراتی كشور پروپان مایع شده، متانول، بوتان مایع شده، پلی اتیلن گرید فیلم و قیرنفت هستند كه همگی در زیرگروه مشتقات نفتی و پتروشیمی قرار می گیرند. كالاهای فوق نزدیك ٢٣ درصد از آمار صادرات را شامل شده و این امر نشان دهنده وابستگی صادرات غیرنفتی كشور به محصولات وابسته به بخش نفت و گاز است.
    ٥- افزایش شدید صادرات برخی كالاها مانند پروپان مایع شده، محصولات از آهن یا فولاد، بوتان مایع شده و پلی اتیلن گرید فیلم و كاهش قابل ملاحظه صادرات برخی دیگر از كالاها مانند اوره و سیمان سفید نسبت به دوره قبل از ویژگی های صادرات ایران در دوره مورد بررسی است.
    ٦- پنج كشور عمده خریدار صادرات ایران در شش ماهه اول سال ١٣٩٣ به ترتیب كشورهای چین، عراق، امارات متحده عربی، افغانستان و هند بوده اند كه نزدیك به ٧ درصد صادرات ایران توسط این كشورها خریداری شده است. لازم به یادآوری است كه محدودیت شركای كالاهای صادراتی ایران می تواند خطری بالقوه باشد.
    ٧- در دوره مورد بررسی، ارزش صادرات ایران به چین از رشد قابل ملاحظه ای برخوردار بوده، اما ارزش صادرات به كشورهایی مانند عراق، افغانستان و هند كاهش یافته است كه می تواند نشانگر از دست رفتن تدریجی بازارهای صادراتی به این كشورها و جایگزین شدن آن با صادرات به كشور چین باشد.
    ٨- استان بوشهر در شش ماهه نخست سال ١٣٩٣ همانند دوره مشابه سال قبل، فعال ترین استان كشور در زمینه تولید محصولات نهایی صادراتی بوده و ٧٦ درصد از كل ارزش صادرات تنها به تولیدات ١ استان كشور مرتبط است كه بیانگر تمركز تولیدات صادراتی در تعداد اندكی از استان های كشور است.
    ٩- قسمت اعظم صادرات كشور (٦٩ درصد) و واردات كشور (٨٤ درصد)، تنها توسط ١ گمرك صورت می گیرد. این در حالی است كه تعداد گمركات فعال صادراتی ١٢٧ و تعداد گمركات فعال وارداتی ٨٧ گمرك است. این آمار بیانگر ضرورت اجرای احكام قانونی در خصوص آمایش گمركات اجرایی است.
    ١ - در دوره مورد بررسی از نظر ارزشی، حدود ٧ درصد واردات مربوط به كالاهای واسطه ای، حدود ١٨ درصد مربوط به كالاهای سرمایه ای و حدود ١٢ درصد مربوط به كالاهای مصرفی است كه در این میان واردات كالاهای سرمایه ای با رشد حدود ٧٣ درصد، بیشترین رشد را به خود اختصاص داده است.
    ١١- ارزش واردات دانه گندم سخت و وسایل نقلیه با موتور پیستونی درونسوز نسبت به دوره قبل افزایش چشمگیری (به ترتیب ١٢٣ درصد و ١٥٣ درصد) داشته است.
    ١٢- كالاهای عمده وارداتی كشور در شش ماهه نخست سال ١٣٩٣ شامل دانه گندم سخت، وسایل نقلیه با موتور پیستونی، برنج، دانه ذرت دامی و كنجاله سویا بوده است.
    این آمار حاكی از آن است كه مصرف برخی كالاهای اساسی مانند نان، برنج و تولید دام و طیور كه به صورت مستقیم با تامین امنیت غذایی كشور مرتبط است، وابستگی زیادی به واردات دارد و از این منظر می تواند در مواقع بحرانی كشور را با آسیب هایی مواجه كند.
    ١٣- پنج كشور عمده طرف واردات كالابه ایران در شش ماهه نخست سال ١٣٩٣ كشورهای امارات متحده عربی، چین، هند، جمهوری كره و تركیه هستند كه از نظر ارزشی ٧ درصد كالاهای وارداتی ایران از این پنج كشور بوده است. این در حالی است كه در دوره مشابه سال قبل، ایران ٦٥ درصد ارزش كالاهای وارداتی را از این كشورها خریداری می كرد. افزایش وابستگی به پنج كشور خاص در واردات با توجه به وابستگی تامین كالاهای اساسی از طریق واردات و در راستای تقویت اقتصاد مقاومتی در كشور، نكته مثبتی در بررسی آمار تجاری ایران به شمار نمی آید.
    ١٤- كاهش قیمت متوسط هر تن كالاهای وارداتی به حدود ٣٢٨/١ دلار و افزایش متوسط قیمت هر تن كالای صادراتی به حدود ٤٣٢ دلار، هر چند نشانگر افزایش و بهبود نسبی رابطه مبادله كشور نسبت به دوره مشابه سال قبل است، با این حال موید استمرار تجارت خارجی كشور بر مبنای صادرات كالاهایی با ارزش افزوده پایین در مقابل واردات كالاهایی با ارزش افزوده بالاتر است.
   

ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.