«جذب سرمایه» بهترین شکل همکاری اقتصادی ایران و ترکیه
تین نیوز |روابط تجاری ایران و ترکیه به عنوان دو کشور مهم و تاثیرگذار در منطقه برای مسئولان و مقامات ارشد دو کشور بسیار حائز اهمیت است.
تاکید بر توسعه روابط تجاری میان ایران و ترکیه از زمانی قوت گرفت که سیرصعودی همکاریهای تجاری بین دو کشور در دو سال اخیر کند شد و همین امر مسئولان دولتی و بخش خصوصی دو کشور را به تکاپو انداخت تا زمینه توسعه روابط تجاری میان ایران و ترکیه را مهیا کنند که البته در این راستا روسای جمهور دو کشور نیز وارد عمل شده و حتی به رساندن حجم مبادلات تجاری تا سقف ۳۰میلیارد دلار نیز تاکید کردند.
به منظور شفافسازی اهمیت روابط تجاری ایران و ترکیه با سیدحمید حسینی، عضو هیاترییسه اتاق بازرگانی تهران که یکی از تجار صاحبنام ایرانی در بازار ترکیه نیز است به گفتوگو نشستیم که مشروح آن را در ادامه میخوانید:
مهمترین دلیل تلاش بخش خصوصی و دولتی ایران و ترکیه برای رشد و توسعه روابط تجاری میان دو کشور چیست؟
ایران و ترکیه دو کشور پرجمعیت، دوست و همسایه و تاثیرگذار در منطقه هستند که مناسبات سیاسی بین آنها در بهترین سطح قرار داشته و هیچگاه به لحاظ سیاسی با یکدیگر به چالشی جدی برخورد نکردهاند. بنابراین مسئولان ایران و ترکیه تلاش میکنند تا با استفاده از این فرصت سیاسی، زمینه رشد و توسعه اقتصادی میان دوکشور را فراهم کنند. البته نباید فراموش کنیم که این دو کشور در بعد اقتصادی رقیب یکدیگر محسوب میشوند.
براساس آمار، حجم مبادلات تجاری میان ایران و ترکیه در دو سال اخیر کاهش یافته است. مهمترین علت کاهش مبادلات تجاری بین این دو کشور چیست؟
بروز برخی اختلافنظرها در بعد سیاسی موجب شد تا حجم مبادلات تجاری میان ایران و ترکیه کاهش یابد که این امر با رفع اختلافات سیاسی قابل حل است. بر همین اساس است که هدفگذاری افزایش مبادلات تجاری تا سقف ۳۰میلیارد دلار مطرح شده و براین اساس هم برنامهریزیهای لازم انجام میشود.
عمدهترین دلیل توسعه مناسبات تجاری ایران و ترکیه چیست؟
بحث صدور روادید برای تاجران و بازرگانان، یکی از مهمترین مسائل در توسعه روابط تجاری میان کشورها است و اگر فرآیند صدور روادید طولانی و کند باشد، بهطور قطع میتواند در مسیر تجارت بین کشورها خلل ایجاد کند. خوشبختانه ترکیه تنها کشور منطقه است که برای سفر به آن نیازی به صدور روادید نداریم و همین امر موجب شده تا روابط تجاری بین کشورها آسان شود.
صادرات نفت و گاز از ایران و واردات محصولات نهایی و مصرفی جزو مهمترین مبادلاتی است که بین ایران و ترکیه انجام میشود. آیا قرار است این روند واردات از ترکیه ادامه داشته باشد؟ به نظر شما این نوع واردات به نفع اقتصاد ایران است؟
ایران یکی از تامینکنندگان اصلی نفت و گاز ترکیه است و حجم عمده کالاهایی که از ترکیه به ایران میآید نیز شامل کالاهای نهایی و مصرفی از جمله پوشاک، پارچه، کیف و کفش است. اما مشکل اصلی این است که ایران در ۴ صنعت نساجی و پوشاک، کیف و کفش، خودروسازی و مواد غذایی حرفهای بسیاری برای گفتن دارد و این صنایع نیز جزو صنایع اصلی کشور محسوب میشوند بنابراین واردات این نوع از کالاها به کشور چندان به نفع بخش تولید نیست. اما ترکیه از خرید نفت و گاز ایران به هیچ عنوان متضرر نمیشود.
آیا ترکها از میزان صادرات کالا به ایران رضایت خاطر داشته و این سطح از صادرات به ایران را کافی میدانند؟
ترکها بر این باور هستند که باید به اندازه کالایی که از کشوری وارد میکنند، به همان میزان یا بیشتر از آن صادرات به کشور مقابل داشته باشند. بنابراین ترکها به دنبال افزایش صادرات محصولات نهایی به ایران هستند ولی بهطور قطع برای ما امکان افزایش میزان واردات محصولات نهایی از ترکیه وجود ندارد.
به عقیده شما همکاریهای اقتصادی ایران و ترکیه در چه صورت به نفع ایران خواهد بود؟
ایران با ترکیه روابط خوبی دارد و باید از این فرصت به بهترین شکل استفاده کند. ما نباید و نمیتوانیم همکاریهای تجاری خود با ترکیه را بر مبنای واردات محصولات نهایی برنامهریزی کنیم. بهترین شکل همکاری اقتصادی ایران و ترکیه این است که ما از ترکیه برای سرمایهگذاری در ایران استفاده کافی را ببریم و همچنین از تجربیات این کشور در صنعت گردشگری استفاده کنیم.
آیا ایران با ترکیه از نظر اقتصادی قابلیت رقابت دارد یا خیر؟
براساس سند چشمانداز ایران باید تا سال ۱۴۰۴ به قدرت اول اقتصادی منطقه تبدیل شود و این درحالی است که در شرایط کنونی میزان تولید ناخالص داخلی ایران ۶۴۰میلیارد دلار و میزان تولید ناخالص داخلی ترکیه ۹۰۰میلیارد دلار است که این امر ترکیه را به یکی از همسایگان قدرتمند ایران تبدیل کرده اما شرایط تحقق اهداف سند چشمانداز را نیز برای ما سخت کرده است.
در زمان اعمال و تشدید تحریمها علیه ایران بسیاری از کشورها حتی همسایگان ما در روابط تجاری خود با ایران تجدیدنظر کردند. موضع ترکیه در قبال تحریم ایران چه بود؟
خوشبختانه ترکیه از تحریمهایی که سازمان ملل علیه ایران اعمال میکرد به هیچ عنوان تبعیت نکرد. حتی زمانی که خرید نفت ایران تحریم شد، ترکیه از این تحریمها پیروی نکرد و در روابط تجاری بین دو کشور خللی ایجاد نشد.
ایران و ترکیه با یکدیگر قرارداد تجارت ترجیحی منعقد کردهاند. امضای این قرارداد چه مزیتی را برای روابط تجاری بین دو کشور ایجاد میکند؟
ترکیه نخستین کشور همسایه ایران است که با ایران قرارداد تجارت ترجیحی منعقد کرده است. براساس این قرارداد دو کشور میتوانند ۱۰۰ قلم از کالاهای ساخت خود را به کشور مقابل بدون پرداخت تعرفه صادر کنند. بهطور قطع انعقاد این قرارداد میتواند به ایجاد فضای رقابتی برای دو کشور کمک کند.
براساس خواسته و نظر روسای جمهوری ایران و ترکیه باید حجم مبادلات تجاری بین دو کشور تا ۳۰ میلیارد دلار افزایش یابد. آیا امکان تحقق این هدفگذاری تجاری وجود دارد یا خیر؟
هر چند ایران و ترکیه برای توسعه روابط تجاری با یکدیگر به لحاظ گمرکی، بانکی، حملونقلی و تعرفهای مشکل خاصی ندارند اما شرایط خاص دو کشور اجازه نمیدهد حجم مبادلات تجاری بین آنها بیش از این افزایش یابد؛ مگر اینکه ترکیه واردات نفت و گاز از ایران را افزایش بدهد. در غیر این صورت امکان متعادلسازی کفه ترازوی تجارت ایران و ترکیه یا افزایش واردات ایران از ترکیه وجود ندارد. زیرا ترکیه تولیدکننده و صادرکننده مبلمان، پوشاک، کیف و کفش و مواد غذایی است که ایران نیز در این صنایع حرفهای زیادی برای گفتن دارد و بهطور قطع واردات این نوع از کالاها به نفع ما نیست.
هر چند تاجران و بازرگانان ترک تلاش دارند تا بازار محصولات مصرفی ایران را بهدست بگیرند که تاکنون نتیجه مطلوب چندانی را بهدست نیاوردهاند. آنها باید تلاش کنند و به دنبال راهکاری برای توسعه روابط تجاری با ایران باشند ولی ما برای فروش نفت و گاز به ترکیه مشکلی نداریم زیرا این محصولات مشتریان خاص خود را در دنیا دارد.