ایرانکد عامل کاهش رتبه ایران در تجارت فرامرزی
تین نیوز | ایران یک بنگاه داخلی نیست که کدی برای کالاهایش تعریف کرده تا نتواند به سیستم بینالملل وصل شود.
وقتی نظام کدینگ اچ اس داریم، ضرورتی به ایجاد کد جدید نمیبینیم و از وقتی که ایرانکد حذف شده، صدایی به انتقاد از حذف آن از کسی شنیده نشده. پس باید این سوال را مطرح کرد که کارآیی ایرانکد در چه بوده است؟قرار بود در ایرانکد یا کد شناسایی کالا یک کد یونیک برای هر کالا تعریف شود که وقتی روی کالا نصب میشود، بتوانیم آن را شناسایی کنیم که البته ایرانکد با طرح شبنم که برای جلوگیری از قاچاق طراحی شده، متفاوت است.
اگر کد شناسایی کالا در ارتباط با نظام بینالمللی خوب عمل نکند یا نتواند به نظام کدگذاری بینالمللی وصل شود، مشکلی از تجارت را برطرف نکرده و کارآیی لازم را نخواهد داشت. ایرانکد فرآیندی بود که از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۲ اجرا شد و اگر در این ۵ سال نتایج مثبتی از اجرای آن به بار میآمد زمانی که تصمیم به لغو آن گرفته شد، بهطور قطع بخش خصوصی آن را مطالبه میکرد، ولی باید پرسید در این یک سال و نیم گذشته پس از حذف ایرانکد چه اتفاقی افتاد؟باید ببینیم با تعریف کد داخلی مانند ایرانکد چه هدفی داشتیم و اجرای آن در مدت ۵ سال به درد چه کسی خورد؟ آیا توانست در تجارت
مشکلی از مشکلات مغازهداران، مشتریان، کارخانهداران یا دستگاههای دولتی راحل کند؟
مشکل ایرانکد و طرح شبنم این بود که علاوه بر اینکه با سایر کدهای بینالمللی همخوانی نداشت و پیچوخم دیگری را نیز به چرخه تجارت تحمیل میکرد هزینهزا نیز بود که این باعث کاهش رتبه ایران در شاخص تجارت فرامرزی میشود. یکی دیگر از دغدغهها مربوط به نصب ایرانکد یا برچسب شبنم بود که همواره مورد بحث قرار میگرفت که توسط چه کسی و در چه مرحلهای روی کالا نصب شود و آیا در گمرک انجام شود یا پس از ترخیص کالا؟ تا جایی که ایرانکد به یک کد غیرقابل نصب بر روی کالای خارجی تبدیل شد و طرح شبنم نیز در بازار به فروش رسید.
ما در آییننامه جدید به هیچ عنوان دنبال ایجاد کد جدید نیستیم، بلکه باید از کدهای موجود استفاده کنیم. مگر میشود کالای بستهبندی کد جیاس۱ نداشته باشد. از طرفی یک کد به نام اچاس در گمرک داریم که با تلفیق این ۲ کد با هم، کد شناسه کالا ایجاد میشود که زمانبر نبوده و چندبارهکاری هم نیست، چرا که کد جیاس۱ بینالمللی است و معضل نصب برچسب هم نداریم.
با وجود مسائلی که ایرانکد در فرآیندهای تجاری به وجود آورد اما ما فقط آن را در ثبت سفارش و واردات کالای خارجی حذف کردیم و کارخانجات داخلی میتوانند ایرانکد را روی کالای خود درج کنند.