«ثبات اقتصادی» چرخهای تجارت را میچرخاند
تین نیوز | کویت را باید به کویت قبل از سال ۱۹۹۰م و کویت بعد از آن تقسیم کرد.
در نخستین سال از دهه آخر هزاره دوم میلادی، عراق به این کشور حملهور شد و همهچیز را ویران کرد. بررسیهای کارشناسی آن روز نشانگر این بود که کویت نزدیک به ۱۰۰ میلیارد دلار خسارت دید. بعد از آن، کویتیها با تلاش زیاد توانستند آرامش را به کشورشان بازگردانند.
آرامشی که براساس قانونی نانوشته ریشه در «ثبات» داشت، ثبات اقتصادی. حالا کویت درحالی چرخ اقتصادش را به چرخش در میآورد که یکی از اقتصادهای آرام منطقه پرتلاطم خاورمیانه است و به همین دلیل در فضای تجاری و بهویژه سرمایهگذاری در غرب فعالیتهایی چشمگیری را از خود به نمایش میگذارد.
نفت و گاز را باید مولفههای اقتصاد این کشور بدانیم، به طوری که این کشور با وجود وسعت کم یکی از بزرگترین کشورهای تولیدکننده نفت جهان است.
همچنین عایدات نفتی مهمترین مولفه درآمدهای دولت کویت بهشمار میرود. ذخایر نفتی کویت ۷۰ میلیارد بشکه تخمین زده میشود که بیش از ۳ برابر ذخایر نفتی ایالات متحده امریکا و ۱۰ درصد از کل ذخایر نفتی جهان است.
همین شرایط باعث میشود تا آنها این فرصت را داشته باشند تا از طریق «دلارهای نفتی» بخش زیادی از بودجهشان تامین شود و بتوانند از طریق آن محدودیتهای مالی را به پایینترین حد ممکن خود برسانند.
همچنین کویت اقداماتی را نیز برای استخراج و بهرهبرداری از منابع گاز طبیعی (بوتان، پروپان، نپتان) انجام میدهد.
منابع گاز در اطراف بندر الاحمدی و شعیبه ذخیره و سپس توسط سوپر تانکرهای ویژه حمل گاز به کشورهای مصرفکننده ازجمله ژاپن و سایر کشورهای غربی صادر میشود.
تولید و استخراج گاز در کویت روند رو به رشدی را نشان میدهد؛ هر چند که در آن نوساناتی نیز دیده میشود، اما آنها میتوانند «گاز» را به عنوان یکی از سرمایههای خود در اقتصاد بدانند. به علاوه کویت با قرارگرفتن در عرض جغرافیایی ۳۰ درجه شمالی و در حاشیه بیابانهای خشک و سوزان شبه جزیره عربستان یک کشور با آبوهوای خشک بیابانی و فاقد هرگونه آب جاری است.
بنابراین نبود آبهای سطحی مناسب برای کشت، نامساعد بودن و هوای گرم و بیابانی کویت را از لحاظ کشاورزی سرزمین بسیار فقیری ساخته است. زمینهای قابل کشت کویت تنها مساحتی حدود ۱/۱ درصد از خاک این کشور یعنی کمتر از ۲۰۰ کیلومترمربع را تشکیل میدهند. به همین دلیل بخش کشاورزی و دامداری در کویت کماهمیت و ناچیز است. برهمین اساس باید گفت کشاورزی درواقع اساس و پایه معیشتی مردم کویت نیست و ساختار اقتصادی این کشور به آن وابستگی ندارد.
تراز مثبت در تجارت جهانی
جمعیت ۲ میلیون نفری باعث شده تا کویت که بالای ۹۰ درصد منابع مورد نیاز خود را از کشورهای دیگر وارد میکند و با وجود اینکه صادرات نفتیاش هم مانند کشورهایی چون ایران، قطر و عربستان نیست، بازهم به تراز مثبتی در تجارت جهانی برسد. بهطوری که آخرین آمار ثبت شده از سال ۲۰۱۳م نشان از حدود ۱۲۰ میلیارد دلار صادرات دارد و فقط نزدیک به ۲۵ میلیارد دلار از شرکای تجاری خود کالا خریده است.
کرهجنوبی، هندوستان، ژاپن، چین و امریکا مهمترین شریکهای صادراتی هستند که بهطور عمده کالاهایی نظیر نفت و فرآورههای آن، کود شیمیایی، پلاستیک و اقلام پلاستیکی، محصولات شیمیایی آلی و معدنی، کودهای شیمیایی، مروارید طبیعی و سنگهای قیمتی، فولاد و.... را از کویت میخرند.
همچنین مهمترین کالاهای وارداتی این کشور دارو، گوشت، وسایل نقلیه و قطعات آن، پوشاک و پارچه، مواد غذایی، ماشینآلات صنعتی، تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی و محصولاتی از آهن و فولاد هستند که از شرکای وارداتی چون امریکا، چین، عربستان، کرهجنوبی، هند، ژاپن، آلمان و امارات میخرند تا بتوان اینطور گفت که کویت نسبت به داراییهایش و همچنین با درنظر گرفتن اینکه ۲ میلیون نفر جمعیت دارد، حضوری بهنسبت فعال در عرصه تجارت جهانی دارد.
روابط تجاری با ایران
کویت در دادوستد با ایران هم رابطه نزدیکی دارد. البته با توجه به ظرفیتهای دو کشور، این ذهنیت وجود دارد که این هر دو میتوانند تعاملی جدیتر را در فضای تجاری با هم تجربه کنند.
آمار ۳ ماهه نخست سال ۲۰۱۴م نشان میدهد که صادرات کویت بهطور تقریبی۳ برابر صادرات ایران است، بهطوری که در مدت زمان تعیین شده، کویت بهطور دقیق ۸۰ میلیون و ۵۵۰ هزار دلار به ایران کالا فروخته است و فقط ۲۷ میلیون و ۲۸۴ هزار دلار از ایران کالا خریداری کرده است تا تراز ۵۳ میلیون و ۲۶۶ هزار را در همکاری تجاری با ایران به ثبت برساند.
کویت هم ازجمله کشورهای خلیجفارس است که تاجران و بازرگانان در ماههای اخیر برای گسترش روابط راهی ایران شدهاند. غلامحسین شافعی، رییس پارلمان بخش خصوصی با تاکید بر لزوم متفاوت بودن نوع روابط ایران و کویت نسبت به سایر کشورها به دلیل همسایگی و مسلمان بودن هر دو، درخواست تاسیس شورای مشترک کویت و ایران در اتاق بازرگانی این کشور را داده است.
به گفته شافعی، در گذشته بین ایران و کویت، دو تفاهمنامه همکاری به امضا رسیده بود که با اجرایی شدن مفاد آنها، حجم و نوع مناسبات تقویت خواهد شد. وی با اشاره به لزوم ایجاد شورای مشترک کویت و ایران در اتاق این کشور، این نهاد را در احیای مراودات تجاری موثر ارزیابی کرد. البته شافعی یادآور شد که با توجه به تغییر و تحولات اخیر در دیپلماسی بینالمللی ایران بهطور حتم موانع موجود بر سر راه تجارت بین دو کشور برطرف میشود.
رییس پارلمان بخش خصوصی با نگاهی به گذشته ایران و کویت، نقش بنادر آبادان و خرمشهر را در ارتباط با کویت بسیار پررنگ برآورد کرد و گفت: در گذشته این بنادر در ترانزیت و انتقال کالا به سایر کشورها از طریق کویت نقش مهمی داشتند. متاسفانه از زمان جنگ تحمیلی علیه ایران، فعالیتهای دو بندر کاهش پیدا کرد.
کاهش قیمت نفت و کویت
هرچند که به گفته شیخ صباح الاحمد، امیر کویت، کاهش قیمت نفت بر درآمدها و برنامههای توسعهای کشورهای تولیدکننده نفت حاشیه خلیجفارس تاثیر خواهد گذاشت و کویت هم از این امر مستثنا نیست؛ اما به گفته کارشناسان، کویت با وجود اینکه بخشی از بازار جهانی نفت را در اختیار دارد به دلیل بازار محدود مصرفی داخل، نگرانی چندانی از کاهش شدید قیمت نفت ندارد.
آنها در شرایطی اقتصاد و فضای تجاری خود را مدیریت میکنند که چشمانداز روشنی از آینده دارند و حتی از این موقعیت هم بهرهمند هستند که به حضوری جدیتر در تجارت جهانی فکر کنند.