پیش به سوی «تجارت آزاد»
تین نیوز | تعرفه بهطور معمول برای حمایت از تولید داخل وضع میشود که در تمام دنیا هم رایج است، اما تعداد طبقه و میزان تعرفه کالاها اعداد و ارقام مختلفی را در جهان نشان میدهد.
برخی از ۲یا ۳ طبقه تعرفهای برخوردارند و برخی هم مثل ایران تا ۱۴ طبقه. به گفته کارشناسان امر، ایران بلندترین دیوار تعرفهای را در جهان دارد که البته هر سال درحال کاهشیافتن است، به نحوی که امسال ۱۶ طبقه تعرفهای به ۱۴ طبقه رسید و قرار است تا پایان سال ۹۶ هم براساس برنامهای که وزیر صنعت، معدن و تجارت در ابتدای کار خود ارائه داد، این میزان به ۶ طبقه کاهش یابد. از نگاهی دیگر کوتاهشدن دیوار تعرفهای تاثیر مناسبی در تسهیل امور گمرکی خواهد گذاشت به نحوی که تا حدودی هم به موضوع الحاق به سازمان تجارت جهانی کمک میکند. این درحالی است که کاهش دیوار
تعرفهای ضمن شفافیت در امور گمرکی، ایران را برای پیوستن به سازمان جهانی تجارت (WTO) و داشتن تجارتی آزاد هدایت میکند.
کتاب مقررات تجاری با تغییرات تعرفهای
معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت از شیب کاهشی تعرفه واردات در سال ۹۴ خبر داد و گفت: کتاب مقررات واردات و صادرات سال ۹۴ با تغییرات تعرفهای منتشر میشود. ولیاله افخمیراد تصریح کرد: دولت هر سال با توجه به سیاستهای کلان تجاری خود و نظرخواهی از تمامی دستگاهها، کتاب مقررات واردات و صادرات را اصلاح خواهد کرد، بر همین اساس امسال نیز اصلاحات لازم بر روی این کتاب انجام میشود و تعرفهها بر حسب ضرورت اصلاح خواهند شد.
همچنین افخمی پیشتر به صمت گفته بود: تعرفه در پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی تا حدودی تاثیرگذار است؛ بنابراین باید میزان حداقلی باشد و طبیعتا کاهش طبقات تعرفهای اقدامی است در راستای پیوستن به WTO. وی اظهار کرد: درحالحاضر ۱۴ طبقه تعرفهای داریم که از ۴ تا ۱۰۰ درصد شروع میشود. به این معنا که کالاهایی که به کشور وارد میشوند حداقل ۴درصد و حداکثر ۱۰۰ درصد تعرفه دارد. به گفته رییس سازمان توسعه تجارت، موضوع تعرفهها در تمام دنیا رایج است، اما در کشورهای توسعهیافته تعداد این طبقات کمتر میشود و گاهی در برخی از کشورها فقط یک طبقه است. درواقع
کالاهایی که وارد کشور مورد نیاز میشوند، فارغ از اینکه چه کالایی با چه کاربردی است، یک تعرفه ثابت مثلا ۱۰درصدی دارد.
بلندترین دیوار تعرفهای
رییس کمیسیون واردات اتاق بازرگانی ایران با تاکید بر اینکه تعداد طبقات تعرفهای در کشور ما بسیار بالا است، گفت: دولت امسال هم موفق شد تعداد طبقات تعرفهای را از ۱۶ به ۱۴ کاهش دهد اما هنوز تا برنامه اصلی فاصله دارد.
مجیدرضا حریری تصریح کرد: مطابق برنامههای وزارت صنعت، معدن و تجارت قرار است تا پایان سال ۹۶ میزان طبقه تعرفهای به ۶ برسد. یعنی ما در ۳ساله ۹۴، ۹۵ و ۹۶ باید این عدد ۱۴ طبقه را ۸طبقه کاهش دهیم. وی افزود: زمانی که تعداد طبقات بالا باشد و کالاهای مشابه در طبقات تعرفهای مختلف قرار بگیرند، امکان سوءاستفاده در گمرک برای جابهجایی طبقات همیشه فراهم است. به گفته حریری، زمانی که تعداد طبقات منطقیتر شود و کالاها در تعداد طبقات محدودتری تفکیک شوند امکان فساد در ارزیابیها هم از بین خواهد رفت.
رییس کمیسیون واردات اتاق بازرگانی ایران تصریح کرد: براساس آمار سازمان توسعه تجارت با متوسط تعرفه حدود ۲۲ درصد مواجه هستیم اما آمار جهانی تعرفه، متوسط تعرفه ۲۶/۶ را نشان میدهد و این امر باعث شده ما در جهان به تناوب و در سالهای مختلف در جایگاه نخست یا دوم قرار بگیریم. حریری با اشاره به اینکه بلندترین دیوار تعرفه در دنیا را داریم، گفت: این امر به ما نشان داد که در طول چند سال اخیر قاچاق کالا هر سال نسبت به سال گذشته افزایش یافت. چون واردات از طریق کانالهای رسمی آنقدر گران تمام میشود که فضا برای قاچاقچی بازتر خواهد شد که دیوار بلند تعرفه را نیز دور
میزند.
نیت خیر اما نتیجه...
رییس کمیسیون واردات اتاق بازرگانی ایران با بیان اینکه دیوار تعرفه را به نیت خیر حمایت از تولید بلند کردیم، گفت: نتیجه این امر برعکس شد، چون کالاهایی قاچاق میشود که بزرگترین ضربه را به تولید ما میزند.
به گفته وی، فارغ از اینکه بخواهیم به سازمان تجارت جهانی بپیوندیم یا خیر، باید در اصلاح دیوار تعرفهای تجدید نظر کنیم. ضمن اینکه در پیوستن به WTO ناگزیر هستیم و باید عضو این سازمان شویم. حریری ادامه داد: کاهش تعرفه تجربهای است در دنیا که امور گمرکی را آسان میکند که درنهایت از فساد در ارزیابیها جلوگیری خواهد کرد.
وی با بیان اینکه معدل تعرفه برای پیوستن به سازمان تجارت جهانی مهم است، افزود: یک تعرفه متوسط داریم که نشان میدهیم از کل تعرفهها که ۴ تا ۱۰۰ درصد است مثلا معدل تعرفهمان ۲۲ درصد است. تعرفه موثر هم یعنی کالاهایی که در سال وارد کشور شده است، یعنی امکان دارد کالایی با تعرفه ۱۰۰ درصد داشته باشیم اما تعداد ناچیزی است، درواقع آنچه در عمل اتفاق میافتد تعرفه موثر است.
تسهیل در امور گمرکی
یک کارشناس بازرگانی نیز در اینباره گفت: داشتن طبقه تعرفهای کم و محدود برای مردم هم بسیار تسهیلکننده است. در این صورت بازرگان اطلاع کافی دارد و میتواند روی سودآور بودن فعالیت خود حساب کند. امیر فرزعلیان خطاب به صمت تصریح کرد: از سوی دیگر اینکه باعث تسهیل در امور گمرکی هم میشود به نحوی که تعدد طبقات باعث نمیشود عدهای تلاش کنند برای گمرک دلیل و مدرک بیاورند که کالایی که طبقه تعرفهاش بالا است را پایین جلوه دهند. وی با بیان اینکه کاهش طبقات تعرفهای به کاهش بوروکراسی و افزایش شفافیت در گمرک میانجامد، گفت: بسیاری از کشورهایی که به سمت
تسهیل و توسعه تجارت گام برداشتند با سیاست کاهش پلکانی تعرفهها و نزدیکشدن به بازارهای آزاد ضمن حفظ مزیت رقابتی محصولات خود وارد گود مبادلات و معاملات تجارت جهانی شدند و سهمی از بازار جهانی را به خود اختصاص دادند.
به گفته فرزعلیان، امروزه تجار به قانون و ضوابط ساده نیاز دارند تا بتوانند فعالیت خود را در کوتاهترین زمان ممکن انجام دهد. با توجه به اینکه بوروکراسی و پیچیدگی بیش از حد مقررات و گلوگاههای متعدد تعرفهای، فرآیند واردات و صادرات را تنبل میکند، از سوی دیگر هم تسهیل خدمات گمرکی منتج به توسعه زنجیره گردش ورود و صدور کالا میشود. این کارشناس بازرگانی ادامه داد: به همین دلیل کاهش پلکانی تعرفهها یک اصل مهم و بینالمللی در امر تسهیل تجارت و پیوستن به بازارهای جهانی و آزاد محسوب میشود که باید دولت در راستای اصلاح آن اقدام کند.