انتظار ها از بانک مرکزی
تین نیوز | از بانكداران مركزی انتظارات زیادی دارد. سیاستمداران از آنها میخواهند تورم را مهار كنند، اقتصاد را در حال رشد نگه دارند و ثبات بخش مالی را حفظ کنند.
به نوشته اکونومیست در برخی اوقات بانكهای مركزی تمام این کارها را انجام میدهند. به عنوان مثال، ماریو دراگی رئیس بانك مركزی اروپا توانست رونق را به بازار اوراق قرضه منطقه یورو بازگرداند. كاری كه در سال ۲۰۱۲ رهبران آلمان و فرانسه از عهده آن برنیامدند. در برخی اوقات اما سیاستمداران در راه بانكهای مركزی سنگاندازی میكنند و با سخت كردن سیاست مالی هنگامی كه بانكها در حال تسهیل كمك به اقتصاد هستند مانع كار آنها میشوند.
اما آیا میتوان برای اصلاح امور به بانكهای مركزی اتكا كرد؟ بانكداران مركزی همانند همه ما در معرض تعصبهای رفتاری قرار دارند. این موضوع صحبت آندروهالدن اقتصاددان ارشد بانك انگلستان است.
سازوكارهای متفاوتی برای حصول اطمینان از این که بانكها به روش دقیق و با ثبات قدم حركت میكنند وجود دارد. بانك مركزی مسئول اقداماتش است. اهداف آن توسط مجلس تعیین شدهاند و در صورت عدم تحقق هدف تورمی، رئیس كل بانك مركزی میباید دلیل آن را به صورت مكتوب به وزیر دارایی بریتانیا توضیح دهد. تصمیمات مرتبط با نرخ بهره در كمیتهای متشكل از دانشگاهیان و اقتصاددانانی از خارج از سازمان اتخاذ میشوند تا امكان تبانی فكری از میان برود. در حدود نیمی از جلسات حداقل یك عضو جلسه به شدت با دیگران مخالف بوده است.
با وجود این باز هم ناكامیهایی دیده میشود. مشخص بود بین سالهای ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ مشكلاتی در بخش بانكداری ایجاد میشد. نسبت اهرمی بالا رفته و مقررات به گونهای بود كه ماهیت خطرهای پذیرفته شده توسط بانكها را پنهان میكرد. آقای هالدن در یكی از سخنرانیهای قبلی خود تاكید كرده بود بانكها تا چه اندازه در ایجاد بحرانها موثرند. با وجود این صورت جلسات كمیته سیاست پولی در طی دهه قبل از بحران مالی سالهای ۰۸-۲۰۰۷ نشان میدهد كه فقط ۲ درصد از زمان به بحثهای پیرامون بانكها اختصاص یافته بود.
پس از بحران، بانك مركزی در مركز عملیات قرار گرفت: تهیه نقدینگی برای بانكهای بحران زده، تنظیم نرخ بهره به پایینترین سطح در طی ۳۰۰ سال فعالیت و خرید ۳۷۵ میلیارد پوند از اوراق قرضه دولتی بریتانیا در زمره اقدامات بانك بودند. با توجه به حجم عظیم اقدامات، لازم بود بانك قادر باشد پیشبینیهای اقتصادی درستی انجام دهد. اما این كار انجام نگرفت. به گفته هالدن «از زمان بحران، خطای پیشبینی بانك از تورم و تولید بیشتر یكسویه و با همبستگی سری بوده است.»
آقای هالدن این وضعیت را نوعی تعصب مغرورانه میداند. قبل از سال ۲۰۰۷ و در دورانی كه به اعتدال بزرگ شهرت داشت پیشبینیهای بانك دقت و صحت زیادی داشتند. شاید این امر باعث شد بانك در قدرت پیشبینی خود دچار اعتماد به نفس بیش از حد شود. گزارش بانك در مورد تورم و نتایج احتمالی برای متغیرهای اقتصادی نشان میدهد نیمی از نتایج خارج از محدوده ۲۰ درصدی پیشبینیها اتفاق افتادهاند.
از همه مهمتر آن كه تورم در ۴ سال پیدرپی از هدف ۲ درصدی فراتر رفت هر چند كه بانك مرتب پیشبینی میكرد نرخ آن ظرف ۱۸ تا ۲۴ ماه به نرخ هدف میرسد. در آن زمان بانك مركزی با این استدلال كه سختگیرانه كردن سیاست باعث خسارات اقتصادی فراوانی خواهد شد، هیچ تلاشی برای بازگرداندن تورم انجام نداد. در آن شرایط، توصیف و تعیین یك هدف بسیار دشوار بود. درست همانند آن كه فردی پس از ۴ سال خیانت به همسرش بگوید قصد دارد در سال آینده وفاداری را به عنوان هدف خود برگزیند. چنین ازدواجی محكوم به شكست است. آقای هالدن قصد دارد با برگزاری یك انقلاب فرهنگی این مشكل را مورد بررسی و
توجه قرار دهد. به جای استفاده از پژوهش برای پشتیبانی از دیدگاه بانك، این رویكرد در آینده پژوهشها و تحلیلهایی را در حوزه عمومی قرار میدهد كه به همان اندازه پشتیبانی، سیاستهای رایج را به چالش میكشاند و همانند سدی در مقابل غرور، اعتماد بیش از حد، و تبانی گروهی عمل میكند.
اما این مسیر فریبنده است. از یك طرف بازارها مرتب هر نوع بیانیه از جانب بانك را به دقت مورد توجه قرار میدهند تا نشانههای تغییر آتی سیاستها را تشخیص دهند. بنابراین انتشار هرگونه تصمیم اولیه و عجولانه میتواند فقط به آشفتگی ذهن سرمایهگذاران بینجامد. از طرف دیگر، بانك مركزی ممكن است برای تصحیح پیشبینیها به افكار تازه نیاز داشته باشد. بزرگترین امید آن است كه سیاست پولی رهنمود آیندهنگر داشته باشد كه به جای ۲ ماه چشمانداز نرخ بهره ۲ ساله را ارائه دهد. اگر دیدگاه و بینش بانك در مورد آینده دقیق و معتبر نباشد رهنمود آیندهنگر هیچ فایدهای
نخواهد داشت.