بازارهای منطقه، هدف اصلی تولیدکنندگان ریل
تین نیوز | در حالی که واحد تولید ریل در کارخانه ذوبآهن اصفهان در حال راهاندازی است و نیمی از تجهیزات آن نیز وارد کشور شده و در حال نصب است، خبرهای دیگر نشان میدهد در خراسان شمالی و شهرستان جاجرم، مسئولان به دنبال سرمایهگذار خارجی میگردند تا کارخانه تولید ریل این شهرستان را نیز راهاندازی کنند.
زمزمههای احداث این کارخانه در جاجرم از یک سال پیش شکل جدیتری به خودگرفته و باوجود اینکه فراز و نشیب بسیاری را از سر گذرانده اما هنوز در نقطه صفر پیشرفت قرار دارد با این حال مسئولان استانی خراسان شمالی، عزم خود را برای اجرای این طرح جزم کردهاند. از طرف دیگر منطق احداث دو کارخانه تولید ریل به میزان نیاز راهآهن مرکزی ایران وابستگی جدی دارد و از آنجا که این نیاز یکسوم تولید واحد ریلسازی ذوبآهن اصفهان است و این واحد ناچار به صادرات دوسوم از کل تولید خود است، این سوال پیش میآید که آیا امکان صادرات محصولات ریلی کشور قابلیت صادرات داشته و آیا
به شکل اساسی دیگر کشورها تمایلی برای استفاده از ریلهای ایرانی خواهند داشت.
استقبال سرمایهگذار خارجی
موسیالرضا ثروتی، رییس مجمع نمایندگان خراسان شمالی در مجلس شورای اسلامی در این خصوص به صمت میگوید: سرمایهگذاران خارجی به دنبال اجرای این طرح در خراسان شمالی هستند و برای این کار خود به چند عامل توجه دارند.
وجود معدن سنگآهن بهعنوان مواد اولیه در این منطقه، وجود کارخانه فولاد اسفراین که میتواند در جاجرم، نورد تولید کند و همچنین موقعیت مکانی کارخانه و وجود زیرساختهای لازم مانند آب، برق، گاز و خط آهن سراسری، که اجرای این طرح را از نظر اقتصادی توجیهپذیر میکند.
وی درباره اینکه این طرح در چه مرحلهای قرار دارد اضافه میکند: مطالعات اولیه انجام گرفته و توافقات لازم از وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت راه اخذ شده است.
ثروتی میگوید: باوجود اینکه تفاهمنامه سهجانبه میان وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت راه و شهرسازی و فولاد اصفهان برای اجرای کارخانه ریل در استان اصفهان بستهشده، ما نیز به دنبال آوردن سرمایهگذار برای اجرای کارخانه تولید ریل در جاجرم هستیم.
ثروتی اظهار میدارد: قرار است ساخت نخستین کارخانه ریلسازی در این استان با مشارکت کنسرسیوم آلمانی شرکت «کا.یو.کا» و طرف ایتالیایی، «اس.تی.جی» در منطقه سنخواست شهرستان جاجرم ایجاد شود و تاکنون بازدیدهایی از منطقه انجامگرفته است.
وی با بیان اینکه در نظر داریم فناوری روز اروپا را به این شهر بیاوریم ادامه میدهد: این کارخانه میتواند ریل ۱۱۰ متری تولید کند و برای حمل آن به بازار هدف داخلی و خارجی، از آنجا که جاجرم متصل به خط سراسری راه آهن است مشکلی نداریم ضمن اینکه تمرکز ما و سرمایهگذاران خارجی، فقط بازار داخل نیست و ما به بازارهای منطقه نظیر کشورهای آسیای میانه و افغانستان نیز به عنوان بازار هدف توجه داریم.
پیشرفت ۲۷درصدی اصفهان
در این خصوص سخنگوی ذوبآهن اصفهان با بیان این مطلب که دیگر واحد ریلسازی کشور قرار است، در این مجموعه احداث شود، درباره میزان پیشرفت فیزیکی این واحد میگوید: پروژه ریلسازی اصفهان در بخش داخلی، دارای پیشرفت ۲۷درصدی است و بخش اول تجهیزات این کارخانه که از آلمان خریداری شده، حدود دو هفته قبل وارد مجموعه ذوبآهن اصفهان شده و بخش دوم این تجهیزات نیز حداکثر تا نیمه دیماه امسال وارد کارخانه میشود.
محمدرضا کجباف اضافه میکند: پیشرفت فیزیکی این واحد ۳ درصد جلوتر از برنامه پیشبینی شده است و براساس جدول زمانبندی شده، هفته اول آذر ماه سال ۹۴ محصول UC۳۳ که البته قبلا نیز تولید میکردیم و در دو مقطع UC۶۰ و UC۵۴ محصول تولید و تحویل مشتری خواهد شد.
وی با اشاره به اینکه ظرفیت این واحد تولیدی ریل ۴۰۰هزار تن است میگوید: براساس برنامه پنجم توسعه کل نیاز سالانه کشور به ریل، ۱۰۰۰کیلومتر در سال است. اگر UC۶۰ که هر متر آن ۶۰ کیلو وزن دارد را ضرب در ۲۰۰۰ کنید به دلیل اینکه در یک ریل دو طرف از این فولاد استفاده میشود، نیاز سالانه راه آهن ایران به این نوع ریل ۱۲۰هزار تن خواهد بود.
او ادامه میدهد: به این شکل با راهاندازی این کارخانه، نه تنها از نظر ریل خودکفا خواهیم شد بلکه ۲۸۰هزار تن باقی تولیدات ما به کشورهای منطقه صادر میشود. وی از کشورهای عراق، عربستان، امارات و افغانستان به عنوان بازارهای هدف یاد کرده و اظهارمیکند: در خاورمیانه بعد از کشور ترکیه، ما دومین تولیدکننده ریل منطقه خواهیم بود و از آنجا که این خط تولید از آلمان خریداری شده، با آخرین استانداردهای اروپا مطابقت دارد و مشکلی از نظر مغایرت با استانداردهای تولید کشورهای منطقه نخواهیم داشت.
سخنگوی ذوبآهن اصفهان اضافه میکند: این خط توان تولید ریلهایی به طول ۱۲ تا ۲۴ متر را خواهد داشت و حتی با درخواست مسئولان راهآهن مرکزی مبنی بر تولید ریل ۱۰۰ متری نیز توان تولید چنین ریلی را خواهیم داشت هر چند اعتقاد داریم این طول برای تولید ریل منطقی نیست.
کجباف با اشاره به تفاهمنامه راهآهن مرکزی و ذوبآهن اصفهان برای خرید محصول تولیدی این واحد از سوی راهآهن گفت: البته حتی در صورت خریداری نکردن محصولات ما توسط راهآهن مرکزی، کشورهای منطقه ظرفیت و کشش لازم برای خریداری ریل تولید ما را دارند و از آنجا که استانداردهای اروپا در این تولیدات لحاظ شده، از این نظر مشکلی نخواهیم داشت.
کیفیت حرف اول را خواهد زد
اگرچه زمان زیادی از اعلام آمادگی شرکت به صورت کنسرسیوم آلمانی و ایتالیایی برای سرمایهگذاری در زمینه تولید ریل راهآهن در خراسان شمالی نگذشته اما در همین مدت اندک چند بار بحث احداث این کارخانه در خراسان شمالی تایید یا تکذیب شد. تیرماه امسال برخی از مسئولان خبر از کوچ این کارخانه داده و اعلام کردند که این طرح نیامده از استان خارج شده و قرار است جای دیگری سرمایهگذاری شود. ثروتی، رییس مجمع نمایندگان خراسان شمالی در آن زمان اعلام کرد طرح کارخانه ساخت ریل راهآهن که قرار بود در این استان اجرایی شود به علت اهمال کاری به تعویق افتاده و اصفهان پیشدستی
کرده و تفاهمنامه پروژه ملی ساخت ریل راهآهن را منعقد کرده، بنابراین اصفهان یک گام از ما جلوتر است.
این در حالی است که معاون بودجه و برنامهریزی استانداری خراسان شمالی نیز قاطعانه اعلام کرده که این کارخانه از دست نرفته و سرمایهگذار برای ایجاد واحد تولیدی بزرگ خود نه تسهیلات خواسته و نه فناوری و از درخواست قبلی خود برای ضمانت فروش نیز گذشته است و سود ما از آن اشتغال و ارزش افزوده است. پورعیسی میافزاید: این کنسرسیوم از ما تامین زیرساختها را خواسته و در شهرستان جاجرم تمام زیرساختها برای اجرا مهیا است. وی درباره انحصاری بودن مجوز تولید ریل راهآهن در کشور نیز میگوید: انحصاری برای صدور مجوز این واحد تولیدی وجود ندارد.
البته فولاد اصفهان سابقه و پیشینه تولید ریل را دارد اما در عرصه رقابت بازار، کیفیت باید مورد توجه قرار گیرد. پورعیسی خاطرنشان میکند: واحد تولیدی مزبور با عنوان پروژه ملی «کارخانه نورد فولاد» در جاجرم مجوز گرفته و تولید ریل راهآهن یکی از محصولات آن خواهد بود. وی میگوید: هماکنون قطعههای ریلی که در کشور استفاده میشود ۱۸ متری و قطعات وارداتی از ترکیه نیز ۲۲ متری است که ضایعات و دورریز فراوان برای کشور داشته و هزینههای زیادی بر ما تحمیل میشود اما با راهاندازی این واحد تولیدی در هزینهها صرفهجویی میشود.
وی میگوید: قرار است تا پایان برنامه پنجم توسعه، ۴۰هزار کیلومتر خط ریلی در کشور اجرا شود اما هماکنون تنها ۱۰ هزارکیلومتر خط ریلی در کشور اجرا شده بنابراین راهاندازی واحد تولیدی ریل راهآهن میتواند جوابگوی نیازها و سرعت بخشیدن به کارها شود.
ایجاد اشتغال به هر قیمتی؟
در رابطه با تولید ریل در جاجرم، بهادر احرامیان، مدیرعامل فولادیزد به صمت میگوید: برای تولید ریل، داشتن بازار مطمئن مصرف مهم است. ما در سال به ۳۰ تا ۴۰هزار تن ریل برای مصرف داخلی نیاز داریم و این تناژ برای راهاندازی کارخانهای که توان تولید ۵۰۰ تا ۶۰۰هزار تن ریل را دارد اقتصادی نیست.
وی اضافه میکند: اگر این کارخانه با هدف صادرات راهاندازی میشود باید گفت این کارخانه ریل ۱۸متری تولید میکند در حالی که ریل مورد استفاده در تمام دنیا ۷۰متری است. وی ادامه میدهد: دسترسی کارخانه به مرزهای آبی و امکان صادرات تولیدات کارخانه باید میسر باشد در حالی که در شکل فعلی چگونه این ریلها را از اصفهان یا جاجرم به مرزها میرسانند؟
وی با بیان اینکه نمیشود ابتدا کارخانهای را راهاندازی کرد و بعد به بازار آن فکر کرد، تصریح میکند: تاخیر در ساخت ریل به این دلیل است که برای تولید ریل به فولاد به آلیاژ خاصی نیاز است و ما فناوری ساخت این آلیاژ را نداریم. وی در پاسخ به اینکه در تکمیل زنجیره ارزشافزوده سنگآهن و فولاد، ایجاد صنایع پاییندستی نظیر ریل تا چه حد ضروری است میگوید: هدف، تولید کالایی ارزانتر از دیگر کشورها نیست چراکه ارزانتر تولید کردن همواره مزیت محسوب نمیشود و بسیاری از کشورها، ریل مورد نیاز خود را خریداری میکنند؛ آنچه که یک کالا را با ارزش میکند
کیفیت و ضوابط تولید و عوامل تعیینکننده توجیه اقتصادی آن یعنی بازار است.