بازگشت دلار به کانال ۳ هزار و ۴۷۵تومانی / بودجه دلار را گران کرد یا نفت؟
تین نیوز | پس از انتشار رقم رسمی 2هزار و 850 تومانی بازهم قیمت دلار در بازار افزایش یافت. فعالان بازار اعتقاد دارند، رشد بهای دلار چندان تداومی ندارد.
دلار بازهم مرزهای رشد قیمت را پشت سرگذاشت. بهای دلار امروز به مرز 3 هزار و 475تومان رسید که رکوردی تازه برای این ارز مطرح به شمار می آمد. دو هفته قبل نیز پس از پایان مذاکرات هسته ای، بهای دلار به رقم 3 هزار و 500 تومان رسیده بود ولی با اطمینان بخشی رئیس کل بانک مرکزی در مورد تعدیل قیمت دلار، روند نزولی قیمت گذاری این ارز آغاز شد. با این حال دیروز پس از انتشار رقم رسمی 2هزار و 850 تومانی بازهم قیمت دلار در بازار افزایش یافت. فعالان بازار اعتقاد دارند، رشد بهای دلار چندان تداومی ندارد و بازهم قیمت گذاری ها سیرنزولی پیدا می کند. به اعتقاد بسیاری از فعالان بازار، پس از مذاکرات
هسته ای التهاب در بازار ارز ایران کلید خورده است. آنچه این روزها در بازار رخ می دهد نیز ادامه شرایط قبلی است.
در همین حال برخی کارشناسان اقتصادی مانند سعید لیلاز اعتقاد دارند قیمت دلار در بازار به رقم 3 هزار و 500 تومان نیز می رسد. به باور او کاهش قیمت نفت دلیل اصلی رشد قیمت دلار به حساب می آید. با این وجود همچنان بدنه بازار واکنش هیجانی به رشد قیمت دلار نشان داده است. برخی فعالان بازار اعتقاد دارند رشد قیمت دلار، بازار را به شوک و رکود فرو می برد. اما داستان دلار و رشد قیمت آن از هفته قبل کلید خورد..
هفته گذشته 4 روز از التهاب ارزی گذشته بود كه قیمتها همچنان به سمت بالا میتاختند. سرعت رشد قیمت دلار افزایش یافت و طی یك روز افزایش 120 تومانی را تجربه كرده بود. رئیس كل بانك مركزی در مراسم افتتاح سامانه فروش ارز مسافرتی شركت كرد و در جمع خبرنگاران پیام خود را به بازار مخابره كرد: هیچ دلیلی برای نوسانات اخیر بازار ارز وجود ندارد. انتشار برخی خبرها به طور موقت بر بازار تأثیر گذاشت اما به سرعت این تعادل باز میگردد.
ولیالله سیف كه قبل از التهابات ارزی اعلام كرده بود بهای دلار در بودجه سال آینده 200 تومان افزایش خواهد یافت، یكی از متهمان تزریق هیجان به بازار ارز شناخته میشد اما با اظهار نظر جدید خود شرایط دیگری در بازار ارز رقم زد. پس از آنكه سیف با اطمینان از بازگشت آرامش به بازار سخن گفت، مسیر قیمتها در بازار تغییر كرد. از سالعت 15 تا ساعت 17 روز یكشنبه هفته گذشته بهای دلار با چنان سرعتی در مدار نزولی حركت كرد كه 100 تومان از ارزش آن كاسته شد. این مسیر در روزهای دوشنبه و سهشنبه ادامه یافت تا بهای دلار 170 تومان نسبت به زمان اوج خود كاهش یافته باشد.
ولی الله سیف به بانكها نیز پیام داد كه خود را برای شرایط پس از تحریم و ارتباطات بینالمللی آماده كنند. همین موضوع نیز امیدواریها را افزایش داد تا بار دیگر بازار به سمت آرامش حركت كند. در این روزها كه بازار سرمایه نیز در موقعیت الاكلنگی با بازار ارز در مسیر كاهش قیمتها گام برمیدارد، پس از این امیدواریها، اندكی از شتاب نزولی شاخص بورس كاسته شد تا شاید بازار سرمایه نیز در روزهای آینده به بهبود وضعیت خود بپردازد چراكه وزیر اقتصاد نیز پیام مشابهی برای سهامداران ارسال كرد هرچند كه پیوند محكمی میان این امیدواریها با نتیجه مذاكرات هستهای و لغو
تحریمها برقرار است.
نكتهای كه در تاثیر اظهارنظر مقامات دولتی بر بازار خود را نشان داد، اعتماد فعالان اقتصادی به وعدهها بود. اقتصادیون روزهایی را به یاد میآورند كه در شرایط بحران ارزی در سالهای 90 و 91 رئیس كل وقت بانك مركزی با اظهارات خود سعی در بازگرداندن آرامش به بازار داشت اما هربار نتیجه معكوس از آن حاصل میشد. محمود بهمنی در شرایطی كه بیاعتمادی به مسوولان دولتی به اوج خود رسیده بود، به عنوان رئیس وقت نهاد سیاستگذار پولی، سعی میكرد بازار را به شرایط عادی برگرداند اما سرمایهگذاران بر روی ارز كه از بازارهای دیگر دل بریده بودند، بیشتر برای خرید ارز
تمایل نشان میدادند تا نه تنها صحبتهای آقای رئیس كل التیامبخش نباشد كه به بحران دامن بزند.
تنها سه روز پس از مذاکرات هسته ای در وین، این شهر میزبان نشست سالانه کشورهای عضو اوپک بود تا بعد از ظریف، نوبت به زنگنه برسد تا در میدان دیپلماسی فعالیت خود را آغاز کند. وزیر کارکشته کابینه یازدهم پس از چند دور مذاکرات با همتایان خود در دیگر کشورهای صادرکننده نفت اما موفق نشد دیدگاه ایران برای کاهش سقف تولید اوپک را به تصویب برساند. در این مذاکرات هم نقش عربستان خود را نشان داد. تولید کننده بیش از 9 میلیون بشکه نفت خام در دنیا که بیشترین سهم را از بازار نفت دارد موفق شد تا اکثر وزرای حاضر در نشست اوپک را به تثبیت سقف تولید اوپک در سطح 30 میلیون بشکه در روز مجاب کند تا
روند کاهش قیمت نفت پس از این تصمیم قوت بگیرد. بهای هر بشکه نفت به حدود 70 دلار رسید تا بخشی از درآمد ارزی ایران نیز تحت تاثیر قرار بگیرد. برخی از کارشناسان اقتصادی این موضوع را نیز در بازار ارز موثر می دانند. بهاءالدین حسینی هاشمی معتقد است که دست بانک مرکزی برای عرضه ارز با کاهش قیمت نفت بسته تر می شود و این موضوع اصلی ترین مجرای ورودی ارز به کشور را محدود می سازد. این کارشناس بانکی به صدا می گوید: کاهش قیمت نفت به عنوان عاملی تاثیرگذار در بازار نفت به عنوان عاملی بنیادین شناخته می شود. هیجانات ارزی و تقاضای انباشت شده عواملی گذرا هستند که اثرشان در بازار ارز کاهش می
یابد اما اثر کاهش قیمت نفت در این مدت 7 ماهه پایدار خواهد بود. او اینچنین به تحلیل این موضوع می پردازد: 70 درصد نیاز ارزی كشور از محل فروش نفت تامین میشود. سهم صادرات غیرنفتی و ارزهای آزادشده از تامین مصارف ارزی 30 درصد است. با كاهش قیمت نفت درآمد ارزی كشور و در نتیجه عرضه ارز به بازار تحت تاثیر قرار میگیرد.
به گفته كارشناسان بانكی، مصرف ماهانه ارز كشور حدود 7 میلیارد دلار برآورد میشود كه آزادسازی ماهانه 700 میلیون دلار از ارزهای بلوكه شده، سهم 10 درصدی در تامین تقاضا خواهد داشت. بر این اساس نیاز بخش بازرگانی كشور ماهانه 5 میلیارد دلار برآورد میشود و سایر مصارف ارزی برای دانشجویان، سفرهای خارجی و سایر بخشها نیز ماهانه حدود 2 میلیارد دلار تقاضا ایجاد میكند.
طولانیترین و پایدارترین زمان التهاب در بازار ارز به سالهای پایانی دولت دهم بازمیگردد. تا پیش از سال 90، مردم عادی چندان نرخ ارز در بازار را در پیگیریهای روزانه خد قرار نمیدادند چراكه قیمت دلار در بازار آزاد با فاصله اندكی از نرخ رسمی حركت میكرد و بهای یك هزار تومانی آن در ذهن اقتصادیون ماندگار شده بود. محمود احمدینژاد بر خلاف رویه مورد نظر اقتصاددانان، ترجیح داد تا قیمت رسمی ارز را در سالهای ابتدایی فعالیت خود افزایش ندهد. كارشناسان اقتصادی معتقد بودند كه باید هر ساله به میزان اختلاف نرخ تورم ایران با نرخ تورم بینالمللی بر نرخ ارز
اضافه شود تابرابری ریال با سر ارزها حفظ شود. دولت وقت اما اعتقادی به این دیدگاه كارشناسی نداشت. نرخ ارز ثابت نگه داشته شد تا به اصطلاح اقتصاددانان به واردات یارانه داده شود. در شرایطی كه نرخ تورم با افزایش قیمت نفت و بی انضباطی پولی دولت، افزایش یافته بود، بهای ارز ثابت ماند تا واردات كالا صرفه اقتصادی زیادی پیدا كند و ركوردهای جدیدی در میزان واردات به ثبت برسد. در نهایت با فشار تحریمهای اقتصادی و كاهش میزان فروش نفت دست بانك مركزی برای عرضه ارز بسته شود و این فنر جمع شده به یكباره آزاد شود. از سال 90 قیمت یك هزار و 50 تومان دلار دیگر به خاطره تبدیل شد. قیمت ها رو
به افزایش گذاشت و آنچنان در این مسیر پایدار بود كه انگیزه برای سفته بازی و سرمایهگذاری در بازار ارز افزایش یافت. سرمایهها از بازارهای مولد به سمت این بازار واسطهای سرازیر شد تا اقتصاد در مسیر زیرزمینی گام بردارد.
در سال 91 دوران اوج قیمت دلار بود. در زمستان 91 بهایدلار ركورد 3 هزار و 950 تومانی را به ثبت رساند تا در آن روزها با روندی كه بازار در پیش گرفته بود، عده ای پیشبینی دلار 6 هزار تومانی را برای دلار داشته باشند. این روند تا بهار سال 92 ادامه یافت و دلار در محدوده 3 هزار و 700 تومان قرار گرفت تا اینكه انتخابات ریاست جمهوری نتیجه امیدبخشی برای فعالان اقتصادی به دنبال داشت. این موضوع قبلاز روی كار آمدن رسمی دولت روحانی، فضای ملتهب بازار را شكست تا آرامش با پیشبینیهای مثبت از آینده به بازا ارز بازگردد. پس از 24 خردادماه، قیمت دلار رو به افول گذاشت و در اواخر شهریور
ماه به كمترین قیمت خود طی 3 سال اخیر یعنی 2 هزارو 870 تومان تنزل كرد. پس از آن در آستانه سال جدید بهای دلار به 3 هزار تومان رسید.
مهمترین نكتهای كه مسوولان اقتصادی دولت یازدهم بر آن تاكید دارند، بازگشت آرامش به بازار ارز و محدود شدن دامنه نوسانات است. این موضوع پیشبینی پذیری را به اقتصاد بازگردانده است تا فعالان اقتصادی نگرانی چندانی نسبت به نوسانات ارزی نداشته باشند.