ریشه مشکلات اقتصادی تحریم نیست
تین نیوز | ایجاد و حذف تحریمها نقش موثری بر اقتصاد ایران نخواهد گذاشت چراکه ریشه مشکلات اقتصادی قبل از تحریمها در ایران وجود داشته است و تا زمانیکه وابستگی ایران به کشورهای دیگر وجود داشته باشد نمیتوان امیدی به بهبود اقتصاد کشور داشت.
قائممقام دبیر کل حزب کارگزاران سازندگی و اقتصاددان روز گذشته در همایش اقتصاد ایران و تحریمهای بینالمللی که به همت انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده مدیریت دانشگاه تهران برگزار شد، درباره تاریخچه تحریم در اقتصاد ایران گفت: ایران 35 سال است که با تحریم دستو پنجه نرم میکند اما از مهرماه 1391 این تحریمها به شکل جدید آغاز شد. در فروردین سال 85 نرخ تورم به 5/6 درصد رسید و انتظار میرفت که نرخ تورم در سال آینده پایینتر از 10 درصد باشد اما بین سالهای 85 تا 87 و ظرف مدت 30 ماه نرخ تورم از 5/6 درصد به 30 درصد رسید. لیلاز افزود: علت افزایش نرخ تورم در این دوره
افزایش نقدینگی، کاهش شدید سرمایهگذاری و همچنین ایجاد مشکلات در بخشخصوصی است. در سالهای گذشته با توجه به افزایش درآمدهای نفتی، ایران میتوانست با ایجاد فرصتهای سرمایهگذاری روند مناسبی را در اقتصاد آغاز کند اما متاسفانه با بیتوجهی به بخشسرمایهگذاری در سالهای 84 تا 90 نرخ تشکیل سرمایه به شدت کاهش پیدا کرد و ایران با کسری 200 تا 300 میلیارد دلاری در سرمایهگذاری روبهرو شد.
وی افزود: رشد اقتصادی در ایران دارای دو بعد رشد بهرهوری و سرمایهگذاری است و نباید انتظار داشت با نبود سرمایهگذاری و عدم حفظ و افزایش بهرهوری در کشور به رشد اقتصادی رسید.
این کارشناس اقتصادی بیان کرد: اولین نشانههای بحران، فقدان سرمایهگذاری و افزایش تورم در سال 1387 و در واقع پنج سال قبل از شروع تحریم در اقتصاد ایران آشکار شد بهگونهای که نرخ رشد اقتصادی سال 81 حدود 9 درصد بود و تا سال 87 به حدود صفر درصد کاهش پیدا کرد در نتیجه روند رشد اقتصاد ایران به دلیل عدم رشد بهرهوری و سرمایهگذاری کاهنده بود.
وی افزود: در همین دوره به دلیل افزایش دخالت و تصدی دولت در اقتصاد که ناشی از افزایش شدید درآمدهای نفتی بود و همچنین خروج بخشخصوصی از اقتصاد، فساد به طرز وحشتناکی گسترش پیدا کرد. با ذکر این آمار و ارقام میخواهم بگویم که تحریمها بر اقتصاد ایران تاثیرگذار نبوده بلکه قبل از تحریمها نیز ایران با بحران اقتصادی روبهرو بوده است.
این کارشناس اقتصادی بیان کرد: اگر بدانیم که مساله اقتصاد ایران اساسا مساله تحریم نیست و یا برعکس تحریم بر اقتصاد بسیار تاثیرگذار است، بر روند پرونده هستهای ایران بسیار
تاثیر میگذارد.
وی در خصوص معوقات بانکی در سالهای اخیر گفت: در پایان سال 83 میزان کل معوقات بانکی چهار میلیارد دلار بوده و تا پایان سال 1387 این عدد به یکصد میلیارد دلار افزایش پیدا کرده است.
لیلاز افزود: بنده تمام ارقام را به دلار میگویم چراکه یکی از دروغهای بزرگ اقتصاد ایران «ریال» است. ریال و تورمی که هر روز به آن اضافه میشود ناشی از این است که تمام دزدیها و غارتهای سازمان یافته شده بعد از دو، سه سال پوشیده شود و آخر هم مشخص نشود که این پولها کجا رفت؟ چون تورم ریال را تضعیف میکند.
از عوامل جدی کاهش رشد اقتصادی فساد اداری و اقتصادی است و تمام مطالب ذکر شده اتفاقاتی است که تا قبل از تحریم ایران در اقتصاد افتاده است. این کارشناس اقتصادی افزود: از سوی دیگر میزان واردات کالا و خدمات در سال 1383 به 35 میلیارد دلار رسیده بود که این روند بیانضباطی مالی خوانده میشد. در صورتی که در سال 90 به 95 میلیارد دلار رسید، یعنی حدود سه برابر شد.
وی گفت: در سال 81 به میزان هر یک درصد رشد اقتصادی ناگزیر به داشتن دو میلیارد دلار واردات بودیم، در سال 1390 این عدد 16 برابر افزایش پیدا کرد به این معنی که به ازای هر یک درصد رشد اقتصادی، 32 میلیارد دلار واردات انجام میشد و کماکان هنوز هیچ بحثی در زمینه تحریمها مطرح نیست و ربطی به تحریمها ندارد.
لیلاز گفت: در همین دوره میزان سرمایهگذاری صنعتی در سال 90 نسبت به سال 86 حدود یکپنجم شد و بعد میگویند چرا تولیدات صنعت خودروسازی به یکباره نصف شد.
وی بیان کرد: به طور کلی از سال 84 تا به امروز ایران با مشکلات اقتصادی متفاوتی روبهرو بود اما هیچیک از این موارد لاینحل نبوده است. بهعنوان مثال متوسط رشد اقتصادی ایران بین سالهای 68 تا 84 بین 5 تا 5/5 درصد بوده که از متوسط کشورهای خاورمیانه حتی مقداری بالاتر بوده است.
وی افزود: متاسفانه امروزه تمام مشکلات سالهای گذشته در اقتصاد به شکل یک مشکل لاینحل به اسم رکود تورمی آشکار شده است که همین رکود تورمی در دنیا شایع نیست و به غیر از کشور زیمبابوه و ایران هیچ کشوری با این بحران روبهرو نمیباشد.
لیلاز درخصوص تناقض بین سیاست اقتصادی و دیپلماسی کشور گفت: تا زمانی که ایران روزبهروز از نظر درآمدهای نفتی و موارد مختلف اقتصادی به کشورهای دیگر وابسته است، نمیتواند از جمله «انرژی هستهای حق مسلم ماست» صحبت کند.وی افزود: اگر ایران میخواهد مستقل شود باید پایه و بنیه اقتصادی کشور را قویتر کند. فضای کسبوکار در داخل را بهبود دهد، به استعدادهای نیروی انسانی توجه ویژهای شود و به تولید کشور کمک کند.
وی افزود: از نظر من تحریمها فوایدی هم دارد چراکه باعث اتکا به داخل میشود.به طور کلی ممکن است تحریمها در حال حاضر به دلیل اتفاقاتی که در حوزه اقتصاد داخلی و سوءمدیریت اثرات مضاعف بر اقتصاد ایران وارد کند اما ریشه این مشکلات نیست و مسوولان و اقتصاددانان و مردم کشور میدانند که مساله اقتصاد ایران هیچگاه مساله تحریمها نبوده است، ایجاد و حذف تحریمها نقش تاثیرگذاری بر اقتصاد ایران نخواهد گذاشت.