خطوط اعتباری کوتاهمدت و رونق اقتصادی
وبلاگ تین نیوز | باید تفاوتی بین ذخایر ارزی و داراییهای ارزی بانك مركزی كه دولت میتواند از آن استفاده كند، قائل باشیم. ذخایر ارزی بانك مركزی ناشی از فروش نفت است و كسب درآمد ارزی آن است كه توسط شركت ملی نفت ایران صورت میگیرد و ارز آن در اختیار بانك مركزی گذاشته میشود و بانك مركزی هم براساس نرخی كه در قانون بودجه هر سال تعیین میشود معادل ریالی آن را به خزانه در وزارت اقتصاد و دارایی واریز میكند.
در نتیجه ارز حاصل از فروش نفت كه توسط وزارت نفت کسب شده، ریالش توسط بانك مركزی به دولت پرداخت میشود. در واقع ارز آن به عنوان ذخایر بانك مركزی در حسابهای بانك مركزی نگهداری میشود. بانك مركزی براساس سیاستهایی كه دارد - سیاستهایی که منطبق با سیاستهای دیپلماسی در كشور بوده است- این وجوه را در حساب بانك مركزی در سایر كشورها از جمله كشورهای اروپایی قرار میدهد. بانك مركزی میتواند از این خط اعتباری برای بسط و گسترش فعالیتهای اقتصادی برای بنگاههای اقتصادی ما بهره بگیرد.
وقتی صحبت از ذخایر بانك مركزی میشود یك مفهوم عام آن این است كه میتواند یك خط ارتباطی از سوی بانكهای سایر كشورها كه وجوه بانك مركزی در آنجا نگهداری میشود مورد بهرهبرداری قرار بگیرد. پولی كه مربوط به داراییهای ارزی میشود هنوز ارز حاصل از آن به بانك مركزی داده نشده و ریال آن توسط بانك مركزی پرداخت نشده است. ارزی كه در خزانه كشور كه در وزارت اقتصاد و دارایی متمركز است، ارزی است كه هنوز میتوان برای آن برنامهریزی كرد و پیرامون آن میتوان گفت كه در كجا میتواند مورد مصرف قرار بگیرد. بحث آزادسازی مربوط به ارز بانك مركزی میشود. این ارز
دیگر نمیتواند در اختیار دولت قرار بگیرد، به این دلیل كه بخش عمده ریال آن را دولت دریافت كرده است.
این ارز فقط به عنوان اخذ ذخیره در بانك مركزی باقی میماند كه در برابر آن بانك مركزی میتواند خط اعتباری برای گسترش و بسط فعالیتهای اقتصادی از بانكهای اعتباری جهان بگیرد. برای بنگاههای اقتصادی كه واردات مواد اولیه دارند در واقع این خط اعتباری به آنها داده میشود. در واقع نوعی سپردهگذاری است كه بانك مركزی برای پیشرفت فعالیتهای اقتصادی دنبال میكند. همانطور كه گفته شد، وجوهی بهعنوان ذخیره ارزی بانك مركزی به حساب میآید كه بانك مركزی ریالش را به خزانه واریز كرده است. آن مبالغی كه در بانك مركزی تجمیع میشود به عنوان پشتوانههایی
است كه در بانكهای مختلف جهان سپردهگذاری میكند. بر اساس آن میتوان خط اعتباری دریافت كرد و در اختیار فعالان اقتصادی و شركتهای داخلی قرار داد. پرسشی كه اینجا مطرح میشود این است كه دریافت اعتبار ذكر شده تا چه حد میتواند به رونق اقتصادی منجر شود.
این اعتبار دهی باعث میشود بنگاههای اقتصادی فعال شده و از ركود خارج شوند. در این زمینه همانطور كه عنوان شده است بهتر است از خطوط اعتباری كوتاهمدت استفاده شود، همانطور كه برای پروژههای اساسی و كلیدی دولت میتوان از خطوط اعتباری بلندمدت بهره گرفت درواقع باید هدف این باشد كه ركود از اقتصاد برداشته شود. نیاز است بانك مركزی اعتبارات كوتاهمدت را فعال كند: هر چند باید نیم نگاهی به اعتبارات بلندمدت داشت.
* اقتصاددان