هفتگانۀ در بند
تین نیوز | بهرغم اینکه سالهاست امتیازها و تسهیلات ویژهای برای سرمایهگذاری داخلی و خارجی در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی کشور پیشبینی شده، اما براساس آمار و ارقام، در سال 92 تنها 33میلیون دلار سرمایهگذاری خارجی و 60هزار و 212 میلیارد ریال سرمایهگذاری داخلی در هفت منطقه آزاد فعال کشور انجام شده است. این در حالی است که در سه ماه نخست سال جاری تنها 487میلیارد ریال در منطقه آزاد انزلی و 1792میلیارد ریال در منطقه ارس از منابع داخلی سرمایهگذاری شده و هنوز خبری از سرمایهگذاران خارجی در این مناطق نیست.
بر این اساس، صادرات کالا از این مناطق به خارج از کشور در سال گذشته حدود یک میلیارد و 187 میلیون تن بوده که در سه ماه نخست سال جاری میزان صادرات کالا حدود 8/2 میلیون تن بوده که معادل تقریبا 4/2درصد از صادرات سال گذشته این مناطق است. صادرات مجدد از 7 منطقه آزاد کشور در سال گذشته به ارزش 51میلیون دلار و وزن 20هزار و 794 تن بوده که در سه ماه نخست سال جاری از نظر ارزش دلاری 02/12میلیون دلار صادرات مجدد انجام شده که وزن 5هزار و 324 تن بوده و حدود 25درصد رقم سال گذشته را محقق کرده است. در ترانزیت خارجی نیز مناطق آزاد در سال گذشته موفق به ترانزیت حدود 98هزار تن کالا شدند که در سه ماه نخست
سال جاری در این حوزه حدود 16هزار تن کالا ترانزیت شده که حدود 16درصد رقم سال گذشته بوده است.
مناطق چابهار و اروند در سه ماه نخست سال جاری در ترانزیت کالا مشارکتی نداشتند و منطقه آزاد قشم نیز در حد انتظار ظاهر نشده است. ارزش دلاری واردات کالا در سال گذشته 3 میلیارد و 198 میلیون دلار بوده که از نظر وزنی رقم 5/2 میلیون تن را محقق کرده است. میزان واردات کالا در سه ماه نخست سال جاری 4/994میلیون دلار بوده که ارزش وزنی آن حدود 463هزارتن برآورد شده است. به این ترتیب تنها 18درصد از واردات کالا از نظر وزنی طی سال گذشته در بهار امسال محقق شد. این آمارها حاکی از آن است که در برخی از هفت منطقه آزاد کشور، واردات، صادرات، ترانزیت یا صادرات مجدد بهطور کلی فراموش شده بود یا هیچ
سرمایهگذاری در آن منطقه صورت نگرفته است. بر اساس آمار دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد، صادرات کالا در سال گذشته از مناطق آزاد شمالی کشور موفقتر از مناطق جنوبی صورت گرفته و منطقه آزاد کیش در صادرات مجدد نقش پررنگتری داشته است. در ترانزیت خارجی کالا نیز منطقه آزاد ارس بهترین عملکرد را به خود اختصاص داده است.
سرمایههای خارجی در راهند
محمد معزالدین، معاون اقتصادی و سرمایهگذاری دبیر شورای هماهنگی مناطق آزاد تجاری میگوید:« در حال حاضر بر اساس قانون، مناطق آزاد مزیتهایی برای سرمایهگذاری دارند. به عنوان مثال برای ورود به این مناطق نیاز به اخذ روادید نیست، ورود ماشینآلات صنعتی بدون عوارض گمرکی انجام میشود و امکان ثبت شرکتها با سهام صد درصد خارجی وجود دارد. همچنین اگر محصولی در این مناطق تولید شود، کمیسیون ارزش افزوده آن را بررسی کرده و نسبت به ارزش افزودهای که این کالا ایجاد کرده، معافیت گمرکی برای آن در نظر میگیرد. برای خدمات پولی و بانکی نیز در حال حاضر
معضلاتی ایجاد شده، اما اگر تحریمها برداشته شود، در مناطق آزاد همه نوع خدمات پولی و بانکی ارائه میشود.»
او همچنین درباره مزیتهای مناطق آزاد ایران چنین توضیح میدهد:« به عنوان مثال در "ماکو" نیروی کار با هزینه کمتری وجود دارد، وفور مصالح ساختمانی و همچنین نقش کریدوری ماکو میان شرق و غرب این منطقه را حائز اهمیت کرده است. همچنین با توجه به نزدیکی این منطقه به اروپا، میتواند فرصتهای خوبی را برای سرمایهگذاران ایجاد کند. در مقابل در منطقه آزاد کیش، حوزه توریسم مورد توجه و حمایت قرار گرفته است.»
به گفته این مدیر مناطق آزاد، از آغاز بهکار دولت یازدهم تاکنون، سرمایهگذارانی از کشورهای ژاپن، اتریش، ایتالیا، چین، هند و آلمان و ... برای حضور در مناطق آزاد ایران پا پیش گذاشتهاند. ضمن آنکه در حال حاضر ترکیهایها در منطقه آزاد ارس فعال هستند و قطریها نیز در تلاشند بخشی از نیازهای جام جهانی 2022 را از طریق مناطق آزاد ایران برطرف کنند. همچنین هندیها هم مذاکره برای حضور در منطقه آزاد چابهار را برای احیای این منطقه آغاز کردهاند.
|
اطلاعات کلی از عملکرد فعالیتهای تجاری و اقتصادی مناطق آزاد در سال 1392 |
|||||||||
|
گزارش 12 ماهه 1392 |
کیش |
قشم |
چابهار |
اروند |
انزلی |
ارس |
ماکو |
جمع |
|
|
سرمایهگذاری |
داخلی (میلیارد ریال) |
13280 |
7480 |
18294 |
1201 |
8535 |
10649 |
773 |
60212 |
|
خارجی (میلیون دلار) |
0 |
2 |
5 |
5 |
0 |
17 |
4 |
33 |
|
|
صادرات قطعی (کالاهای حاصل از تولید) |
ارزش (میلیارد ریال) |
19 |
741 |
92 |
0 |
1144 |
1043 |
- |
3039 |
|
ارزش (میلیون دلار) |
2 |
35 |
7 |
0 |
46 |
42 |
- |
132 |
|
|
ارزش وزنی (تن) |
74 |
264338 |
1274 |
0 |
99473 |
45829 |
- |
410988 |
|
|
صادرات کالاهای داخلی |
ارزش (میلیارد ریال) |
- |
- |
- |
9350 |
4317 |
795 |
- |
14462 |
|
ارزش (میلیون دلار) |
- |
- |
- |
377 |
17/0 |
32 |
- |
409 |
|
|
ارزش وزنی (تن) |
- |
- |
- |
707657 |
536 |
67795 |
- |
775988 |
|
|
صادرات کالا حاصل از تولید به سرزمین اصلی |
ارزش (میلیارد ریال) |
651 |
21 |
79 |
- |
263 |
1323 |
- |
2337 |
|
ارزش (میلیون دلار) |
53 |
1 |
6 |
- |
11 |
53 |
- |
124 |
|
|
ارزش وزنی (تن) |
14277 |
137 |
6320 |
- |
2951 |
17504 |
- |
41189 |
|
|
صادرات مجدد |
ارزش (میلیارد ریال) |
452 |
106 |
117 |
- |
0 |
15 |
- |
690 |
|
ارزش (میلیون دلار) |
37 |
5 |
8 |
- |
0 |
1 |
- |
51 |
|
|
ارزش وزنی (تن) |
15761 |
1487 |
3084 |
- |
0 |
462 |
- |
20794 |
|
|
ترانزیت خارجی |
ارزش (میلیارد ریال) |
48 |
424 |
- |
38 |
631 |
6910 |
- |
8051 |
|
ارزش (میلیون دلار) |
4 |
33 |
- |
2 |
25 |
279 |
- |
343 |
|
|
ارزش وزنی (تن) |
789 |
- |
- |
1001 |
23671 |
72254 |
- |
97715 |
|
|
واردات کالا |
ارزش (میلیارد ریال) |
7354 |
8647 |
9411 |
18733 |
24407 |
14252 |
- |
82804 |
|
ارزش (میلیون دلار) |
600 |
589 |
529 |
756 |
148 |
576 |
- |
3198 |
|
|
ارزش وزنی (تن) |
86669 |
- |
409636 |
1653235 |
167520 |
251226 |
- |
2568286 |
|
|
تعداد واحدهای صنعتی |
فعال |
239 |
124 |
65 |
90 |
112 |
78 |
37 |
745 |
|
نیمه فعال |
0 |
9 |
- |
- |
- |
- |
6 |
15 |
|
|
راکد |
91 |
- |
- |
- |
- |
- |
7 |
98 |
|
|
سهمیه کالای تجاری |
سهمیه جذب شده (میلیون دلار) |
41 |
2826 |
238 |
745 |
147 |
382 |
- |
4379 |
|
ارزش کالای وارده (میلیارد ریال) |
501 |
114 |
5901 |
18476 |
3639 |
8456 |
- |
37087 |
|
|
میانگین درصد عوارض دریافتی |
15 |
7 |
6 |
6 |
4 |
6 |
- |
7 |
|
|
مبلغ عوارض دریافتی |
75 |
196 |
367 |
892 |
138 |
570 |
- |
2238 |
|