بانکداری ایران؛ اسیر مدیریت دولتی
تین نیوز | كمیته خصوصیسازی بانكها از ابتدای سال ۸۶ و بهصورت متمركز با مسئولیت معاونت امور بانكی، بیمه و شركتهای دولتی و با حضور نمایندگان، سازمان خصوصیسازی، سازمان بورس و اوراق بهادار و بانكهای مشمول (ملت، تجارت، صادرات و رفاه كارگران) در اجرای فرمان مقام معظم رهبری در ادامه فعالیتهای سال ۱۳۸۵ تشكیل شد كه ماحصل بیش از یك هزار و ۵۰۰ نفر ساعت كار كارشناسی در كمیته اصلی و كارگروههای مالی، حقوقی و جمعآوری تجربیات جهانی خصوصیسازی بانكها، تدوین مقررات و دستورالعملهای خصوصی بانكهاست. همچنین كمیته خصوصیسازی بانكها
با بررسی چالشها و مشكلات موجود درباره خصوصیسازی بانكها با استفاده از تجربیات سایر كشورها و اخذ نظر از مشاوران و صاحبنظران بانكی، برنامه جامع خصوصیسازی را در قالب سه برنامه قبل، حین و بعد از خصوصیسازی طراحی كرده و برای موفقیت و رسیدن به تحقق اهداف خود مراحل بسیاری را پیشبینی كرده است اما تا به امروز با در نظر گرفتن طی كردن تمام این مراحل شاهد آن هستیم كه این بانكها در لفظ خصوصی هستند ولی در عمل هنوز هم زیرنظر دولت به كارهای خود ادامه میدهند به این صورت كه دولت بر تمام فعالیتهای این بانكها نظارت دارد.
خروج دولت از بانكها باعث شكوفایی جامعه و دولت خواهد شد
در اینخصوص ابراهیم نكو؛ نماینده و دبیر دوم كمیسیون اقتصادی مجلس گفت: زمانی كه دولت در امری دخالت یا نظارت داشته باشد دیگر نمیتوان گفت درباره بخش خصوصی صحبت میكنیم. درباره بانكهای خصوصی هم در این شرایط نمیتوان از این لفظ استفاده كرد زیرا در بانكهای ایران هنوز شاهد تصدیگری دولت هستیم و این اتفاق باعث شده كه بانكها نتوانند وظایف اصلی خود را در قبال مردم و جامعه به خوبی انجام دهند، در نتیجه مادامی كه دولت در عزل و نصبها دخالت داشته باشد نباید برای بانكها از لفظ خصوصی استفاده كرد.
نكو نخستین اقدام برای خروج از این مشكل را برونرفت دولت از حیطه كاری بانكها دانست و افزود: برای مرتفع شدن این مشكل دولت باید دست از نظارت مداوم بر بانكها بردارد تا بتوان لفظ خصوصی را برای آنها بهكار برد. با این اتفاق مسلما بانكها در بخش خصوصی بهتر عمل خواهند كرد، زیرا در آن زمان است كه ما شاهد خدمات بهتر، شفافیت و تنظیم رابطه مطلوب بین مشتریان و بانكها خواهیم بود.
این نماینده مجلس تصریح كرد: دولت منافعی در بانكها دارد كه با عدم دخالتش بسیار متضرر خواهد شد، در صورتی كه اگر دولت دخالت خود را در بانكها كمتر كند، در دراز مدت منافع قابلقبولی بهدست خواهد آورد.
این عضو كمیسیون اقتصادی مجلس در ادامه به نقش دولت در جامعه اشاره كرد و افزود: بخش دولتی رسالتی بر عهده دارد كه تمام كارهای آن در چارچوب یك قانون مشخص است، به همین خاطر شاید نتواند منافع همگان را مرتفع كند، در حالی كه بخش خصوصی ضمن اینكه در كارها منافع خود را در نظر دارد، منافع كل جامعه را هم مد نظر قرار میدهد.دبیر دوم كمیسیون اقتصادی در پایان ضمن اشاره به كمشدن حضور دولت در مسائل بانكها، گفت: آنچه كه گفته شد بدین معنا نیست كه نباید نظارتی بر عملكرد بانكهای خصوصی باشد و به صورت جزیرهای با این بانكها برخورد شود بلكه منظور نظارت صحیح و بجاست.
مدیران باتجربه را از خارج به ایران بیاوریم
شاهین شایانآرانی؛ كارشناس ارشد بازارهای مالی و بینالملل در این زمینه گفت: زمانی كه صحبت از مدیریت یك مجموعه، بهویژه مدیریت بخش خصوصی میشود به این معناست كه این مجموعه از نفوذ دولتیها خارج شده است.
وی ادامه داد: انتخاب مدیران در هر حوزهای از طریق مالكیت سهام بهدست میآید و این افراد میتوانند طبق قانون، مدیریت را انتخاب كنند اما در مقطعی حرفهایتر انتخاب مدیریت میتواند از دایره مالكیت سهام خارج شود و با وجود اینكه سهام برای بخش خصوصی است اما مدیران آن را دولتیها تشكیل میدهند. آرانی اشاره كرد: در بسیاری از كشورها در بخشهای خصوصی از مدیرانی باتجربه در این بخش استفاده میشود اما متاسفانه در ایران در بخشهای خصوصی از مدیرانی استفاده میشود كه تجربه كار در فضاهای دولتی را داشتهاند كه میتوان علت آن را دارا نبودن
مدیریت بانكی در بخش خصوصی دانست، از همینرو در این بانكها از مدیران دولتی با تفكراتی دولتی استفاده میشود. وی ادامه داد: این بدین معناست كه این بانكها به ظاهر از نفوذ دولت دور هستند اما نظام اجرایی نشانگر مدیریت دولتی است به همین خاطر استفاده از لفظ خصوصی برای این بانكهها امری اشتباه است.
آرانی در ادامه تصریح كرد: اگر بخواهیم نهادی را خصوصی بدانیم نباید در آن اثری از مالكیت، نفوذ، مدیریت و تجربه دولتی باشد.
این كارشناس بازارهای مالی خاطرنشان كرد: در همین راستا بانكهای ملت و صادرات را نمیتوان بانكهایی خصوصی دانست زیرا بخش اعظمی از سهام آن در اختیار سهام عدالت، صندوقهای سهام عدالت و نهادهای دولتی قرار دارد پس مالكیت این نهادها هم زیر نفوذ دولتیهاست و آنها نیز از تجربه مدیران دولتی بهرهمیبرند.
شاهین شایان آرانی در پایان به این نكته اشاره كرد كه اگر در كشور از مدیریت مدیرانی باتجربه در بانكهای خصوصی بیبهره هستیم، بهتر است افرادی را از خارج از ایران بیاوریم تا مدیران با كار در این فضاها آشنایی پیدا كنند همچنین مشكل بزرگی كه وجود دارد، خود بانك مركزی است كه در این راستا كمكی نمیكند به این خاطر كه فقط مدیرانی اجازه ورود به بانكها را دارند كه تجربه كار در بانكهای دولتی را داشته باشند و بانك مركزی با این روند، بانكداری ایران را از خلاقیت و نوآوری بینالمللی دور نگه داشته است.