دولتیها اقتصاد ایران را نمیشناسند
تین نیوز | دولت یازدهم بهبود روابط خارجی برای جذب سرمایههای خارجی را یكی از سیاستهای اصلی خود برای بهبود وضعیت اقتصادی كشور در دستور كار قرار داد. بهطوری كه رئیسجمهور در سفر به نیویورك برای شركت در اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در كنار دیپلماسی سیاسی، دیپلماسی اقتصادی را نیز در اولویت برنامههای خود قرار داد و در همین باره برای جذب سرمایههای خارجی به گفتوگو با سرمایهگذاران آمریكایی و ایرانیان مقیم خارج پرداخت. بحث درباره اقتصاد باثبات كشور و موضوع كاهش نرخ تورم و فضای امن سرمایهگذاری، ماحصل صحبتهای حسن روحانی در این
دیدارها بود. موضوعاتی كه برای سرمایهگذاران خارجی از اهمیت بسیاری برخوردار است. هر چند این موضوع از سوی كارشناسان اقتصادی همچنان مورد تردید است.
ابراهیم رزاقی، استاد اقتصاد بازنشسته دانشگاه تهران با بیان اینكه مشاوران و مسئولان كشور نگرش درستی درباره اقتصاد ایران ندارند، میگوید: «مسئولان گویا وضعیت اقتصاد كشور را نمیشناسند. چیزی نزدیك به 6 هزار میلیارد تومان نقدینگی بخش خصوصی است كه وارد تولید نشده و در فعالیتهای آسان و پولساز كه با بازگشت فوری سرمایه همراه است جریان دارد، مانند خرید، فروش و واردات. نزدیك به 120 هزار میلیارد تومان بخش خصوصی از بانكها وام گرفته اما باز پس نداده است.»
وی ادامه میدهد: « این فضا نشان میدهد از دیدگاه سرمایهداری لیبرال با توجه به وضعیت اقتصادی ایران، انگیزه لازم برای فعالیتهای تولیدی وجود ندارد چون دارای كمترین سود بین سرمایهگذاریهای مختلف است. برندگان عرصه اقتصادی ایران كسانی هستند كه دلار ارزان به دست میآورند. استفادهكنندگان آن نیز واردكنندگان هستند و نه بخش تولید. در چنین شرایطی سرمایهگذاری خارجی در بخش تولید كه لازمه بهبود اقتصاد كشور است، مورد تردید قرار دارد.»
رزاقی با تاكید بر اینكه دولتیها تصور میكنند مزیتهایی كه در چین، هند و كره جنوبی برای سرمایهگذاران وجود دارد، درباره ایران نیز صادق است و آمریكا مانند این كشورها به ایران نیز نظر مثبت دارد، میگوید:« ایران و آمریكا در دو جبهه مخالف هستند، كشوری كه ایران را تحریم كرده است، اجازه فعالیت سرمایهگذاران خود را در ایران نمیدهد. دولت چشماندازی دارد، مبنی بر اینكه سرمایهگذاران خارجی 1800 میلیارد دلار به ایران میآورند كه تحققپذیر نیست. دولت باید زیربنای تولید را در كشور مهیا كند. رئیسجمهور از افزایش فروش نفت سخن میگوید در حالی
كه فروش نفت برای اقتصاد كشور مانند مصرف موادمخدر است، فروش نفت یعنی پوشاندن بیكاری، فقر و اقتصادی كه در آن تولیدكنندگان همیشه زیان میبینند. اینها مسائلی است كه دولت باید به آنها توجه ویژه داشته باشد.»
ثبات مدیریت اقتصادی، لازمه سرمایهگذاری است
عبدالمجید شیخی، اقتصاددان و استاد دانشگاه با بیان اینكه تلاش رئیسجمهور در سفر به نیویورك برای جذب سرمایهگذاران بیتاثیر نیست اما كمتاثیر است، میگوید: « پیش از اینكه از سرمایهگذاران خارجی دعوت شود، باید چارهای برای ناامنی سرمایهگذاری در كشور اندیشید. ناامنی سرمایهگذاری بالا بودن نرخ تورم و عدم ثبات در مدیریت بزرگترین ناامنی اقتصادی است. سرمایهگذار علاقهمند است، از بازدهی سرمایه خود در آینده اطمینان داشته باشد. بازار باید برای سرمایهگذار قابل پیشبینی بوده و سرمایهگذار از افزایش قدرت خرید در انتهای
دوره، اطمینان داشته باشد. متاسفانه دیدگاه دولت راجع به منشأ تورم مكانیكی است و تا این دیدگاه اصلاح نشود حل معضل تورم با ابزارهای سنتی ممكن نیست.» وی میافزاید: «دعوت از سرمایهگذاران خارجی مسالهای ضروی است اما لازمه آن ثبات در مدیریت اقتصادی كشور است كه در یك سال گذشته محقق نشده است. درباره چندین مساله كلیدی كشور، در یك سال گذشته بارها تصمیمات و رای مدیریت تغییر كرده و موجب سردرگمی سرمایهگذاران و مردم شده است.
از جمله مسكن، هدفمندسازی یارانهها، قیمت بسیاری از كالاها كه خط مشی مشخصی نداشته است. یكی از راههای ایجاد مشوقهای جذب سرمایهگذاری خارجی مخصوصا ایرانیان خارج از كشور، باز كردن پروندهای تحت مدیریت سازمان سرمایهگذاری با محتوای معرفی پروژههای مورد پیشنهاد با استعداد ارزیابی پروژهها برای متقاضیان است. زیرا بسیاری از اشخاص وقتی برای سرمایهگذاری مراجعه میكنند نه متولی پیدا میكنند و نه پروژهای را شناسایی میكنند و تنها با خیل عظیمی از سوداگران دلال در بازار مواجه هستند. علاوه بر اینكه سازوكار اداری كشور
مانعتراش و نخبهگریز است.»
شیخی با بیان اینكه دولت باید از پیمانهای منطقهای و مبادلات دو جانبه برای دور زدن تحریمها استفاده كند، میگوید: « دولت برای رهایی از «دام تحریمها» باید خارج از منطقه یورو و دلار با مبادلات پولی دو جانبه و چند جانبه ارتباط خود را با دنیای خارج مستحكم كند. ایران باید برای عضویت در پیمانهای منطقهای
از جمله معاهده بریكس كه بین كشورهای چین، هند، آفریقای جنوبی، برزیل و روسیه وجود دارد، تلاش بیشتری داشته باشد و كشورهای منطقه را برای سرمایهگذاری در ایران ترغیب كند. امروز حتی بسیاری از طرفهای تحریم نیز مشتاق مبادله دوجانبه و تهاتری با ایران هستند.»