توسعه همه جانبه
وبلاگ تین نیوز | بدون تردید افرادی که دغدغه توسعه کشور را دارند، وقتی نرخ رشد و توسعه کشور را ازنظرکمی و کیفی، با ممالک توسعهیافته مقایسه میکنند، آنگاه متوجه حقایقی میشوند که ریشه در «فرصتهای طلایی از دسترفته» دارد. فرصتهایی که درصورت استفاده درست، میتوانست کشورمان را به جایگاه منطقهای و جهانی پیشبینی شده در افق چشمانداز20ساله برساند. اما جای خوشحالی فراوان دارد که رئیسجمهور محترم، باردیگر «مفهوم بلند توسعه» را در سطح ملی معرفی کردند.
البته توسعه، یک گونه نیست و ما با مدلهای مختلف توسعه سروکار داریم. ولی قبل از انتخاب «مدل توسعه»، گام صفر ما، درد و دغدغه توسعه داشتن است. توسعه نیاز تاریخی و ضرورت انقلابی ماست. توسعه سطوح مختلفی دارد؛ توسعه در سطح تفکر و نظریهپرازی، توسعه در سطح نهادسازی، توسعه در سطح زیرساختها،اگر ما تاکنون به توسعهای که شایسته جایگاه تاریخی، سیاسی، اجتماعی و ملی ماست، دست پیدا نکردهایم، ریشه در هر سه سطح فوق دارد. از نظر تفکر و نظریهپردازی باید به توسعه باور داشته باشیم. اولین پیشنیازِ باور به توسعه، قانونگرایی و قبول چارچوبهای
مشخص حرکت به سوی آینده است.
اجرای توسعه مستلزم «تقید به قانون» است. تنها کسانی میتوانند به توسعه دست پیدا بکنند که خود را مقید به حرکت در چارچوبهای سفت و محکم برنامههای توسعه بکنند، نه آنهایی که نهادهای توسعه مانند «سازمان مدیریت و برنامهریزی» را منحل بکنند. نبود تفکر توسعه به قانونگریزی، فساد اداری و مالی، هدررفت منابع مادی و انسانی و عقبماندگی مضاعف منتج میشود. دیگر اینکه توسعه باید همهجانبه باشد؛ توسعه یکجانبه و یا تکبعدی به توسعه متوازن و همگون منجر نمیشود. توسعه باید، ابعاد مختلف زندگی اجتماعی ما را در برگیرد. توسعه هم باید
اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و هم اجتماعی باشد. سوم اینکه توسعه باید همگون باشد؛ توسعه باید تمامی حوزههای جغرافیای سیاسی و ملی را پوشش دهد. برنامه درست توسعه، باید شکاف مرکز و حاشیه را کم بکند و همه شهروندان کشور از هر قوم و مذهبی باید از توسعه متوازن، برخوردار باشند و چهارم اینکه توسعه باید پایدار باشد و اقداماتی که تمام منابع و ثروتهای طبیعی را هزینه توسعه نسل حاضر بکند و هیچ ثروت و منبعی را برای نسلهای آتی باقی نگذارد و محیط زیست را از بین ببرد، توسعه پایدار نیست، بلکه تخریب محیط زیست انسانهاست. اجرای برنامههای توسعه، نیازمند
نهادسازی است.
تدوین و تصویب برنامههای توسعه و تبدیل آنها به قانون و اجرای تمام و کمال آن برنامهها، از الزامات توسعه است. توسعه هم نیازمند قانون است و هم خود چارچوبهای قانونی را مشخص میکند. توسعه، ضد رانتخواری و انحصار است. توسعه رقابتمحور و دانشمحور است و تنها نهادهای مستقل اجرایی چون سازمان مدیریت و برنامهریزی هستند که میتوانند مانع خارج شدن قطار دولت از ریل برنامههای توسعه شوند. همچنین اجرای برنامههای توسعه، نیازمند فراهمآمدن زیرساختهایی درحوزههای اقتصادی، سیاسی و فرهنگی است.
* مدیرکل امور اجتماعی استانداری ارومیه