کاهش سود بانکی روی میز شورای پول و اعتبار
تین نیوز | پیشنهاد کاهش نرخ سود بانکی از سوی بانک مرکزی به شورای پول و اعتبار ارائه شده است تا در فاصله کمتر از ۴ ماه از تغییر این سیاست پولی، بار دیگر زمزمه اصلاح آن به گوش برسد.
بانك مركزی با توجه به شرایط اقتصادی كشور و پیشبینی تداوم روند نزولی نرخ تورم بر كاهش نرخ سود سپرده و تسهیلات بانكی تأكید دارد تا بتواند سیاستهای پولی را در جهت كاهش هزینههای تولید و پیشبرد بسته خروج از ركود، طراحی كند. طبق بسته خروج از ركود، بانكها باید در تأمین مالی بنگاههای كوچك و متوسط نقش بیشتری ایفا كنند و تسهیلات خود را به سمت تولید روانه سازند. درصورت كاهش نرخ سود بانكی هزینه تمامشده پول برای بانكها كاهش خواهد یافت و تسهیلات نیز با نرخ سود كمتری بهدست تولیدكنندگان میرسد اما در این میان كاهش نرخ سود به رقمی پایینتر از نرخ
تورم خطر خروج سپردهها از بانكها را درپی دارد و حقوق سپردهگذاران را تضییع خواهد كرد.
مسئولان بانك مركزی رسیدن تورم نقطه به نقطه به 14.7درصد را مبنای كاهش تورم انتظاری برای ماههای آینده عنوان كردهاند و معتقدند كه باید نرخ سود بانكی با كاهش نرخ تورم از سطح 22درصد فعلی پایینتر بیاید. در اردیبهشتماه سالجاری پس از شكلگیری رقابت میان بانكها بر سر افزایش نرخ سود سپردهها، بانك مركزی سقف نرخ سود بانكی را برای سپردهها معین و به تازگی عدول از سود 10درصدی برای سپردههای روزشمار را ممنوع اعلام كرد. نرخ سود تسهیلات بانكی نیز بر همین اساس تغییر كرد تا بانكها بر مبنای قیمت تمامشده پول، بتوانند به وامدهی بپردازند.
ایجاد تغییر جدید در نرخ سود بانكی اما موافقان و مخالفان زیادی دارد. در شرایطی كه نرخ تورم سالانه 23.2درصد اعلام شده و پیشبینی تورم 20درصدی برای پایان سال شده است، برخی كارشناسان مبنای تورم سالانه را برای تعیین نرخ سود منطقی میدانند و دیدگاه بانك مركزی در مورد مبنا قرار دادن تورم انتظاری و نقطه به نقطه را مورد نقد قرار میدهند. مهدی تقوی كارشناس اقتصادی معتقد است كه برای حفظ حقوق سپردهگذاران باید برای كاهش نرخ سود بانكی صبر كرد تا نرخ تورم از سطح 22درصد پایینتر بیاید.
مبنای تعیین نرخ سود چیست؟
معاون اقتصادی بانك مركزی مبنای محاسبات بانك مركزی را چنین توضیح میدهد: بانك مركزی طبق وظیفه ذاتی خود، شرایط اقتصادی كشور را در تمامی متغیرها مورد بررسی قرار میدهد. نرخ تورم در تمام گونهها نظیر میانگین، ماهانه و نقطه به نقطه مورد توجه قرار میگیرد و اینگونه نیست كه فقط یك پارامتر برای تعیین سود بانكی مورد نظر باشد. افق آتی تمامی متغیرها و تأثیر آنها بر یكدیگر نیز برآورد میشود تا مشخص شود كه در یك دوره زمانی چه نتایجی بهدست میآید. این پایش بهطور مستمر انجام میشود و زمانی كه نیاز به تغییر سیاستهایی نظیر نرخ سود بانكی احساس شود،
پیشنهاد آن به شورای پول و اعتبار ارائه میشود.
پیمان قربانی به همشهری میگوید: پس از منظمشدن نرخهای سود بانكی در ماههای گذشته و تصویب سیاستهای پولی جدید، بازارهای دارایی از تعادل مناسبی برخوردار شده و تورم به شكل قابل ملاحظهای افت كرده، بهطوری كه تورم ٢٥ درصدی مورد هدف برای سال93 زودتر از موعد محقق شد. با این روند متغیرهای اقتصاد كلان نیز تغییر میكند به همین دلیل سیاستها نیز مورد بازنگری قرار میگیرد. از آنجا كه سیاستهای پولی بانك مركزی منعطف و پیشنگر خواهد بود، در تعیین نرخهای سود نیز به تورم انتظاری و یا پیشرو توجه میشود اما شاخصی كه بهطور
استاندارد تورم را مدنظر قرار میدهد، تورم میانگین 12ماهه است. بانك مركزی با بررسی جمیع این متغیرها و بر مبنای شاخص تورم پیشبینی شده كه بهتر میتواند هزینه- فرصت پول را منعكس كند، نرخ سود بانكی را به شورای پول و اعتبار پیشنهاد میكند.
استقبال بانكها از كاهش نرخ سود
بانكها رقابت زیادی برای جذب سپردهها با یكدیگر دارند و 6بانك با عدول از نرخهای مصوب متخلف شناخته شدهاند. در این شرایط رئیس كانون بانكهای خصوصی از كاهش نرخ سود بانكی استقبال میكند و آن را به نفع بانكها میداند. مجید قاسمی به همشهری میگوید: اینكه چند بانك نرخ سودهای بالاتری نسبت به نرخ توافقشده دادهاند، تخلف است اما بهطور كلی بانكها از كاهش نرخ سود بانكی استقبال میكنند چراكه هزینه تمامشده پول برای آنها كاهش مییابد.