تزریق بودجههای عمرانی؛ راه رونق اقتصادی
تین نیوز | در اقتصاد ایران بودجه عمرانی دولت به عنوان محرك اصلی بخشهای تولیدی كشور عمل میكند، به همین جهت شیوه تخصیص بودجههای عمرانی از اهمیت بالایی برخوردار است. در دولت احمدینژاد كاهش شدید نسبت بودجه عمرانی به بودجه جاری موجب افزایش شدید هزینههای جاری دولت در مقایسه با طرحهای توسعهای و زیربنایی شد، بهطوری كه پایینترین رقم تخصیص بودجه عمرانی به نسبت بودجه مصوب در سال ۹۱ صورت گرفت. دولت تدبیر و امید با تهیه و تدوین نخستین لایحه بودجه تلاش كرد با واقعبینی نسبت به كاهش سقف درآمدی دولت، رقم بودجه عمرانی را افزایش داده و
بدهیهای سنگین به پیمانكاران را كه از دولت قبل بهجا مانده، بپردازد.
محمد حسین مهدوی عادلی، اقتصاددان و استاد تمام دانشگاه فردوسی مشهد درباره اهمیت بودجه عمرانی در ایران میگوید: «در كشورهای در حال توسعه بودجه عمرانی زیرساختهای كشور را توسعه داده و با سرمایهگذاری در حوزههایی كه بخش خصوصی بنا به هر دلیلی سرمایهگذاری نمیكند، رشد اقتصادی را تداوم میبخشد. بودجه عمرانی بهویژه در دولت قبل مورد بیتوجهی قرار گرفت و گاهی حتی كمتر از 30 درصد بودجه عمرانی تخصیص پیدا میكرد، در نتیجه پروژهها نیمه تمام باقی میماند. در حالحاضر پروژههای نیمه تمام حدود 400 هزار میلیارد تومان تخمین زده
میشوند كه نمیتوان آنها را جزئی از دارایی دولت محسوب كرد، چون كه بنا براین بود كه پروژهها در زمان تكمیل بتوانند درآمد ناخالص ملی را افزایش دهند و به این علت كه نیمه تمام ماندهاند روز به روز فرسایش پیدا میكنند و مستهلك میشود و نه تنها درآمدی به همراه ندارند بلكه با تورم و نرخ تعدیلی نیز رو به رو شدهاند.»
عادلی درباره نقش بودجه عمرانی در خروج از ركود و كاهش تورم میگوید: «در حال حاضر دولت به دنبال خروج از ركود است، تخصیص به موقع بودجه عمرانی میتواند موجب رونق اقتصادی و فعال شدن كسب و كار شود. اگر بودجههای عمرانی به صورت ارزی باشد تورم زیادی در پی ندارد و موجب افزایش پایه پولی نمیشود اما سرمایهگذاری ریالی باید به نوعی باشد كه عرضه در اقتصاد را افزایش دهد. برای مثال باعث افزایش تولید ملی شده یا با افزایش عرضه، تقاضا را جوابگو باشد و با تعادلی كه بین عرضه و تقاضا ایجاد میكند از افزایش تورم جلوگیری كند. برای مثال سرمایهگذاری در حوزه
پارسجنوبی و بخشهای زیرساختی كه حمل و نقل را تسهیل كرده و هزینهها را كاهش میدهد كمتر تورمزا است.»
كاهش درآمدهای دولت و مشكل پیمانكاران
اسماعیل جلیلی، عضو كمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با «كسب و كار» درباره لایحه بودجه و تخصیص منابع پروژههای عمرانی میگوید: « خوشبختانه سال گذشته لایحه با انضباط مالی، شفافسازی مصارف و منابع در موعد مقرر به مجلس ارائه شد كه اقدامی جدی در جهت دقت به رسیدگی بودجه و اتمام آن در شروع سال مالی جدید بود كه مورد قدردانی نمایندگان مجلس هم قرار گرفت اما پیمانكاران به علت كاهش منابع درآمدی دولت با مشكلات عمدهای رو به رو هستند. نزدیك به 12 هزار میلیارد تومان طلب پیمانكاران از دولت قبل منتقل شده است. منابعی كه برای طرحهای
عمرانی در نظر گرفته شده كافی نیست و مطالبات پیمانكاران همچنان پا بر جا بوده و دولت باید از ابزار مناسب برای پرداخت طلب پیمانكاران استفاده كند.»
وی ادامه داد: «تلاش دولت این است كه بتواند با تامین به موقع منابع بر اساس اولویتها، طرحهای عمرانی را به پایان برساند اما مشكل این است كه دولت پروژهها را براساس پیشرفت اولویتبندی كرده است درحالیكه در استانها طرحهای نیمه تمام نیازهای اصلیتر را تشكیل میدهند.»
البته محمد باقر نوبخت، معاون برنامهریزی رئیسجمهور درباره اولویتبندی تخصیص بودجههایعمرانی گفته بود: « اینطور نیست كه ۳۷ هزار میلیارد تومان اعتبارات عمرانی را فقط به طرحهای بالای ۸۰ درصد اختصاص دهیم چرا كه باید به طرحهای صفر تا ۲۰ درصد نیز بودجه اختصاص دهیم. طرحهای عمرانی را به سه دسته تقسیم كردهایم، دسته اول طرحهای عمرانی با پیشرفت صفر تا ۲۰ درصد و دسته دوم طرحهای با پیشرفت ۲۰ تا ۸۰ درصد هستند كه برای فعال بودن این دو دسته از طریق فاینانس بودجه عمرانی را تامین میكنیم و این طرحها هرگز رها نمیشوند.»
دولت تدبیر و امید تلاش دارد خونی تازه به رگهای طرحهای نیمه تمام عمرانی تزریق كند، بهطوری كه 246 طرح عمرانی را در اولویت تخصیص بودجه قرار داده تا در سال 93 به اتمام برساند و به گفته نوبخت « برای اجرای طرحهای عمرانی در چهار ماهه اول امسال 64 درصد از منابع بودجه هزینه شده است.»