تغییر چهره اقتصاد ایران در حوزه مسکن و خدمات
وبلاگ تین نیوز | بانک مرکزی در گزارشی چهره اقتصاد ایران در سال ١٣٩٢ را رونمایی کرد تا به روایت جدول ها و نمودارها مشخص شود چهره تازهای از اقتصاد ایران درحال پوستاندازی است. در اینسال که دومینسال رکود تورمی شدید در اقتصاد ایران است نتایج منفی بسیاری را هنوز در خود نهفته دارد اما با این حال، شاخص رشد اقتصادی به میزان زیادی بهبود یافته است. براساس برآوردهای مقدماتی، تولید ناخالص داخلی کشور به قیمت پایه و به قیمتهای ثابت سال ١٣٨٣ از ٢ ١١٥٥٤میلیارد ریال درسال ١٣٩١ به ١٩٧٢٨٥٣میلیارد ریال در سال ١٣٩٢ کاهش یافته بود که رشد اقتصادی منفی
٩/١درصدی را نشان میدهد. بنابراین هرچند، سال گذشته رشد اقتصاد منفی بوده اما در مقایسه باسال ١٣٩١ بهبود چشمگیری داشته است.
بهطوری که نرخ رشد منفی ٨/٦درصدی سال ٩١ با ٩/٤درصد بهبود به منفی ٩/١درصد رسیده است. اما نکته جالب دراین گزارش تازه، جابهجایی سهم برخی بخشها همچون مسکن است که در اینسال سهم دولتیها کم و سهم بخش خصوصی را بالا برده است. همچنین سقوط بخش نفتی و افزایش سهم بخش کشاورزی در رشد اقتصادی بوده که بدون در نظر گرفتن دلایلش از چهره تازه اقتصاد خبر داده است.
بیشترین و کمترین رشد بخشهای اقتصادی
بر اساس محاسبات انجامشده در سال گذشته از میان بخشهای اقتصادی تنها گروه کشاورزی از رشد تولید ناخالص داخلی برخورداربوده و مابقی بخشها رشد منفی را تجربه کردهاند. در اینسال تولید ناخالص داخلی بخش کشاورزی ٧/٤درصد رشد کرده است ولی در مقابل گروه نفت با ٩/٨درصد رشد منفی بیشترین کاهش را بهنام خود اختصاص داده است. گروه صنایع و معادن نیز ٩/٢درصد رشد منفی داشته است که در زیرگروههای آن یعنی معدن، صنعت، برق، آب وگاز و ساختمان این نرخ رشد متفاوت بوده است. بهطوری که زیرگروه معدن ٩/ درصد
رشد مثبت داشته ولی بخش صنعت با ٩/٣درصد رشد منفی روبهرو بوده است. همچنین بخش برق و گاز و آب نیز رشد ٤/٥درصدی مثبت را تجربه کرده است که این رشد قابل توجه به دلیل میزان مصرف و واحدهای مسکونی ساختهشده محقق شده است.
اما بخش ساختمان بهرغم اجرای طرح مسکن مهر با ١/٣درصد رشد منفی مواجه شده است. گروه دیگری که درسال ٩١ با رشد منفی همراه بوده، خدمات است که در اینسال میزان تولیدات آن ٥/١درصد کاهش یافته است. اما در زیرگروههای آن نوسان بسیار زیادی وجود دارد بهطوری که خدمات موسسات پولی و مالی بهعنوان یکی از زیربخشهای خدمات با رشد منفی ٧/١٢درصد روبهرو بوده است و زیرگروه بازرگانی رستوران و هتلداری نیز منفی ٥درصد رشد داشته است. ولی خدمات اجتماعی و شخصی و خانگی ٦/٥درصد رشد مثبت به نام خود ثبت کرده است.
مهمترین دلایل رشد منفی اقتصاد
برآوردهای ارزش افزوده فعالیتهای مختلف اقتصادی نشان میدهد که درسال گذشته علت عمده کاهش تولید ناخالص داخلی ناشی از کاهش ارزش افزوده فعالیتهای نفت، بازرگانی، رستوران و هتلداری، صنعت و خدمات موسسات پولی و مالی بوده است. چنانکه سهم ارزش افزوده هر یک از فعالیتهای یادشده در نرخ رشد منفی ٩/١درصد تولید ناخالص داخلیسال ٩٢ به ترتیب منفی یک، منفی ٧/ ، منفی ٦/ و منفی ٦/ واحددرصد برآورد شده است. درسال ١٣٩٢ ارزش افزوده گروه کشاورزی به قیمتهای ثابتسال ١٣٨٣ به میزان ١٣ ٩٥٢میلیاردریال برآورد شده
که نسبت بهسال قبل از آن ٧/٤درصد افزایش یافته است. تولید محصولات زراعی و باغی درسال گذشته نسبت بهسال قبل به ترتیب ٣/٢ و ٤درصد و تولید محصولات دامی ١/٤درصد افزایش یافته است.
براساس برآوردهای انجام شده ارزش افزوده گروه نفت نیز درسال ٩٢ به میزان ١٩٨٧٤٣میلیارد ریال بوده که گویای کاهش ٩/٨درصدی نسبت بهسال قبل است. کاهش تولید صادرات نفت خام و میعانات گازی و گاز طبیعی مهمترین علل کاهش ارزش افزوده این بخش بوده است. همچنین در بخش صنایع و معادن ارزش افزوده ٩/٢درصد کاهش یافته که در نتیجه منفی ٨/ واحددرصد از نرخ منفی ٩/١درصدی اقتصاد را باعث شده است. در این گروه ارزش افزوده بخشهای صنعت و ساختمان به ترتیب ٩/٣ و ١/٣درصد کاهش یافته و ارزش افزوده بخشهای معدن آب و برق و گاز به ترتیب از افزایشی معادل ٩/ و ٤/٥درصد
برخوردار بوده است. در بخش ساختمان ارزش سرمایهگذاری بخش خصوصی در مناطق شهری با احتساب مسکن مهر نسبت بهسال قبل ٨/٢١درصد افزایش یافته است. ولی دربخش ساختمان دولتی نرخ رشد منفی ١/٣درصد بوده است. ارزش افزوده گروه خدمات با بیشترین سهم از تولید ناخالص داخلی از نرخ رشد منفی ٥/١درصد درسال ٩٢ برخوردار بوده و سهم آن از رشد تولید ناخالص داخلی به ٩/ واحد رسیده است.