استراتژی تجارت به جای صنعت
تین نیوز | تجارت جزو معدود بخشهای اقتصاد است كه اساسا زیرساخت نمیخواهد، كافی است محدودیتها برداشته شود تا در تجارت باز شود. تحریمها در حوزههایی مانند: حمل و نقل، بانك، خرید، فروش و... باعث رکود اقتصادی شده وتنها ایجاد یك تعامل ساده سیاسی توانست رونق اقتصادی را برای كشور ما به ارمغان آورد.
اكنون اروپاییها در حال ارزیابی بازارهای ما هستند. آنها شرایط رقبای خود را كه جای آنها را در ایران گرفتهاند، چك میكنند، چراكه كمپانیهای اروپایی در این چند سال عنوان كردهاند كه بر اثر تحریمها بیش از ما متضرر شدهاند زیرا قریب به 100 میلیارد دلار سالانه به صورت رسمی و غیررسمی تعاملات تجاری با ایران را از دست دادهاند. واردات رسمی ایران اكنون از حدود 70 میلیارد دلار به 40 میلیارد سقوط كرده و این بازار خالی شده، استعداد بالایی برای حضور كشورهای اروپایی دارد و آنها این موضوع را به خوبی درك كردهاند. حالا كه شركتهای آلمانی برای بازگشت به
بازار ارزشمند ایران مانند دیگر همتایان اروپایی خود در تلاشند، باید گفت كه بخش مهمی از گرههای بینالمللی بازشده و مشكلات ما با كشورهای غربی در حال پایان است.
اما به هر روی بررسی ساختار اقتصاد ایران میتواند در ایجاد نگرش سیاستگذاران اقتصادی سودمند باشد و بازگشت كشورهای غربی به بازار تجارت ایران میتواند از این منظر مورد بررسی قرار گیرد كه چرا ساختار اقتصادی كشور به سمت رونق تجارت و خدمات، برنامهریزی نشده و الگوها بیشتر به سمت توسعه صنعت و كشاورزی رفته است.
ما در طول تاریخ چندهزار ساله خود ملتی صنعتگر و صاحب كشاورزی نبودهایم؛ حتی در ادبیاتمان هم به این موضوع اشاره شده است. مهمتر از آن ایران در منطقهای واقع شده كه نقطه اتصال شرق و غرب بوده اما این استعداد بینظیر برای رونق تجارت را هرگز استفاده نكردهایم و این مزیت تاریخی حالا در اختیار كشورهای حاشیه خلیج فارس قرار گرفته تا با ایجاد فضای ترانزیت و رونق صادرات مجدد، بازارهای بالقوه ایرانی را بگیرند و فرودگاههای بزرگ به جای بندرعباس و بوشهر و تهران در دبی احداث شوند.
بعد از جنگ جهانی دوم، استراتژیستها تصمیم گرفتند اقتصاد ایران را صنعتی كنند. استراتژیای كه اساسا در آن استعداد نداشتیم، در حالی كه توانایی تجاری ایران برای نزدیك شدن به پول و رفاه بیشتر بود اما تفكری در كشور، ما را به سمت صنعت برد در حالی كه تمام اقتصادهای بزرگ دنیا، سهم خدمات كه تجارت هم بخش عمدهای از آن است را سهم مهم و قابل توجهی ارزیابی كردند. نگاهی به وضعیت امروز كشورهایی مانند امارات متحده عربی، هنگكنگ، سنگاپور و... نشان میدهد تجارت چگونه میتواند بدون صرف هزینه كشور را رونق بخشد.
اگر استعداد جغرافیایی و تاریخی ما در حوزه تجارت و خدمات مورد استفاده قرار میگرفت اكنون با كشاورزی شكستخورده مواجه نبودیم. الان منابع زیر زمینی آب ما هدر نرفته بود و آژیر قرمز بیآبی در كشور شنیده نمیشد. اكنون شاهد خشك شدن تالابها و نشست زمین و تشدید آلودگیهای محیط زیست نبودیم. باید پذیرفت تبعات استراتژی غلط اقتصادی و در نهایت گسترش بیرویه صنعت و كشاورزی در ایران باعث بهوجود آمدن وضعیت موجود شده است اما چشمانداز اقتصاد ایران میتواند با رونق تجارت و خدمات و دوری از گسترش صنایع و برنامهریزی برای تولید در حوزه كشاورزی به سمت به
مراتب بهتری برود.
عاقبت مدیریت بی تدبیر و بی فکر اقتصادی عاقبتش این است که می بینیم با این اوضاع و احوال وضعیت از این نیز بدتر میشود. کلیه منابع کشور به هدر میرود و در نهایت ما با مشکلات زیاد آب و هوا مواجه میشوم. در جایئکه گردشگری میتواند رونق پیدا کند صنایع الوده ساز پترو شیمی ساخته میشود و کلیه توانهای محیطی را در آن محلها از بین میبرد در اصفهان بی آب صنعت فولاد استقرا مییابد که نیاز شدید به اب دارد و…