بسته سالانه برای سیاست پولی معنادار نیست
وبلاگ تین نیوز | در سیاست پولی سیاستگذار باید بتواند در طول سال بر اساس تغییراتی كه اتفاق میافتد سیاستهایش را تغییر و تعدیل دهد. برای آنكه سیاستگذار بتواند سیاستهای پولی خود را تغییر دهد لازمه آن این است كه اطلاعات كافی با تهاتر ماهانه یا فصلی در اختیار داشته باشد. تحلیلی از تغییرات وضعیت اقتصاد در كوتاه مدت به دست بیاورد و بر اساس پیشبینی كوتاه مدت برای ماهها و فصلهای آتی در اقتصاد مداخله كند. بنابراین سیاست پولی شبیه سیاست مالی نیست كه برنامهای را برای یكسال تعیین و به تصویب مرجعی رساند و بر اساس آن دستورالعمل ابلاغ كرد.
سیاست پولی با سیاست مالی متفاوت است كه سیاستگذار باید در فاصلهای كمتر از یكسال در اقتصاد بر اساس شرایط، تحلیل اوضاع و پیشبینی كوتاه مدت، در اقتصاد مداخله كند. لذا بسته سالانه خیلی برای سیاست پولی معنادار نیست. آنچه چیزی كه معنادار است چارچوب است. چارچوپ را میتوان برای بلندمدت تعیین كرد ولی اینكه بخواهیم متناسب با برنامهای از پیش تعیین شده در طول یكسال رفتار كنیم، این تقریبا در رابطه با سیاست پولی مصداق پیدا نمیكند.
به عنوان مثال نمیشود نرخ سود برای یكسال تعیین كرد. لذا با توجه به تورم ماهانه و نوسانات قیمتها در كوتاه مدت، نرخ سود را سیاستگذار میتواند تغییر و تعدیل دهد. آنچه سیاستگذار میتواند برای یكسال تعیین كند، نرخ تورم است. یعنی سعی میكند نرخ تورم در طول سال از این مقدار بیشتر نشود. اما نرخ سود ابزار است این ابزار را میتواند در فواصل زمانی معین كمتر از یكسال تغییر دهد و بر اساس آن به نرخ تورم هدفگذاری شده دست یابد. در چارچوب جدید باید این اتفاق بیفتد كه ارتباط سیاست مالی و سیاست پولی قطع شود.
البته در جایی كه تعارض ندارند، سیاست پولی میتواند سیاست مالی را حمایت كند اما بانك مركزی هدف مستقل خود را دارد و در استفاده از ابزار هم باید برای رسیدن به هدفش مستقل باشد لذا سیاست مالی نمیتواند و نباید روی سیاست پولی تسلط داشته باشد. هم ابزارسازی و هم هدفگذاری هر دو مهم هستند. اولاً شما باید قاعدهای داشته باشید تا بتوانید نرخ بازار بانكی را متناسب با اهداف تورمی مشخص كنید. به عنوان مثال در قاعده تیلور براساس شكاف تولید و شكاف نرخ تورم، نرخ سود واقعی در بازار بین بانكی هدفگذاری میشود این مستلزم آن است كه بانك مركزی چرخههای ركود و رونق را
بشناسد و گزارشهای ادواری منظم داشته باشد. با نگاهی به گذشته در برخی از سالها بانك مركزی بسته سیاست پولی را تعیین کرده است اما این بسته سیاست پولی، فراتر از سیاست پولی بوده و در واقع بسته نظارتی بوده است.
قسمتی از آنكه به سیاست پولی مربوط میشد، چون سیاستگذار در واقع ابزاری در اختیار نداشت، خیلی كارآمد و اثر گذار نبوده است. در حال حاضر برای اینكه سیاستگذار پولی بتواند در اقتصاد منشا اثر باشد، ابزار مناسب را به طور كامل در اختیار ندارد. با توجه به تمهیداتی كه اندیشیده شده در مقایسه با گذشته، امید است كه سیاستگذار پولی بتواند اثرگذاری مطلوب را داشته باشد. در واقع باید به او فرصت داد تا ابزار مناسب را به خدمت بگیرد و بتواند مخصوصا نرخ سود بانكی را در كوتاه مدت تحت تاثیر قرار دهد. در حال حاضر سیاستگذار این توانایی را ندارد اما روندی كه مشاهده
میشود بدین شكل است كه سیاستگذار پولی نسبت به گذشته كارآمدتر و موثرتر در بازار پول مداخله كند.
* اقتصاددان