| کد خبر ۱۰۳۲۷۲
کپی شد
یارانه‌های نقدی زیر ذره بین حمل‌و‌نقل؛

چند کیلومتر راه و راه‌آهن را نقداً گرفتیم؟

چند کیلومتر راه و راه‌آهن را نقداً گرفتیم؟
|
هفته‌نامه حمل و نقل|
 
گروه اقتصادی – شصت و هفتمین مرحله پرداخت یارانه‌های نقدی درحالی انجام شد که قرار بود پرداخت یارانه‌ها تنها ۶۰ ماه، یعنی پنج سال به طول بیانجامد. اینجاست که تحلیل‌های کارشناسان مخالف پرداخت یارانه‌های نقدی دوباره جان می‌گیرد، وقتی اعلام کردند پرداخت یارانه نقدی راهی بدون بازگشت است که می‌تواند زمینه ساز بروز بحران‌های اجتماعی و سیاسی کردن حوزه اقتصاد باشد. 

درحالی یارانه‌های نقدی سه دولت را در عمر خود می‌بینند که پرونده آن باید در سال ۱۳۹۴ بسته می‌شد اما این اتفاق رخ نداد چرا که سیل حوادثی که هم‌زمان با پرداخت یارانه‌های نقدی اتفاق افتاد همگی زمینه ساز بروز بحران‌هایی جدی در اقتصاد شد. کاهش قدرت خرید مردم از یک سو، تورم فزاینده و فرو رفتن اقتصاد به لاک رکود از‌سوی‌دیگر، همگی سبب شد پرداخت یارانه‌های نقدی همچنان ادامه یابد. 

تا کنون هر ایرانی سه میلیون و ۴۸ هزار و ۵۰۰ تومان بابت یارانه نقدی از دولت دریافت کرده است. اگر جمعیت یارانه بگیر در این دوره زمانی در حدود ۷۵ میلیون نفر بیاورد شود، بابت پرداخت یارانه نقدی ۲۲۸ هزار و ۶۳۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان هزینه شده است.  این بدان معناست که فرصت‌هایی اساسی در بدترین دوره اقتصادی از کف ایران رفته است و این پول به جای هزینه شدن در زیربناهای اقتصادی، به شکلی نامعلوم و بی‌هدف به جامعه تزریق شده است که نتیجه آن نیز چیزی جز افزایش نقدینگی از یک سو و بروز بحران‌هایی جدی در عرصه اقتصاد از‌سوی‌دیگر نبوده است. 

بررسی‌های بانک مرکزی نشان می‌دهد یارانه‌های نقدی نتوانسته است قدرت خرید مردمی که با افزایش قیمت کالاها و خدمات روبه‌رو شده‌اند، را افزایش دهد و در حقیقت هیچ یک از طرفی ماجرا، نه‌‌ دولت به‌عنوان پرداخت کننده یارانه و نه مردم به‌عنوان دریافت کننده آن، هیچ یک از وضعیت تازه رضایت ندارند.  بر‌اساس این گزارش پیش‌بینی می‌شود تعیین تکلیف یارانه‌های نقدی به دولت آتی موکول شود و ایران آخرین سال‌های قرن حاضر را درحالی طی کند که اکثریت قریب به اتفاق جمعیتش یارانه بگیر تلقی می‌شوند و کمک هزینه‌ای را از دولت دریافت می‌کنند. 

هر چند این کمک هزینه کافی نیست اما کمتر کسی رضایت به قطع آن دارد.  درحالی ۲۲۸ هزار میلیارد تومان در سال‌های اخیر، از ابتدای آذرماه سال ۱۳۸۹ تا کنون به مردم تحویل داده شده است که بررسی‌ها نشان می‌دهد پروژه‌های عمرانی ایران در همین مقطع از زمان با کمبودهای فراوان اعتباری و مالی روبه‌رو بودند و نبود پول کافی سبب کندی عملیات عمرانی شده است.

کندی عملیات عمرانی اولین تأثیر مستقیم خود را بر کاهش اشتغال به جا می‌گذارد و رکود حاکم بر اقتصاد را نیز تشدید می‌کند. شاید قیاس مبالغ پرداخت شده با پروژه‌های عمرانی زیربنایی می‌توانست مشکلات ناشی از این طرح را تا حد زیادی برطرف نماید.  این قیاس، بزرگی عددی که تحت عنوان پول نقد میان شهروندان یارانی توزیع شده است را به خوبی نمایان می‌کند.

حمل‌و‌نقل ریلی
 حمل‌و‌نقل ریلی یکی از مهم‌ترین ارکان توسعه هر کشوری تلقی می‌شود. شبکه ریلی ایران درحالی هنوز تکمیل نیست و قطار توسعه به برخی شهرهای ایران نرسیده است که بررسی‌ها نشان از موقعیت استراتژیک ایران برای حمل‌و‌نقل ریلی دارد.

  درحال‌حاضر بیش از ۱۰ هزار کیلومتر پروژه نیمه تمام ریلی در ایران در دست اجراست که نه فقط مقامات و مدیران تصمیم‌گیر که کارشناسان و ناظران بارها هشدار داده‌اند در صورتی که روند تزریق اعتبارات به همین صورت باشد، زمان اتمام این پروژه‌ها به شرط دم آغاز پروژه‌های جدید ریلی ۳۰ سال خواهد بود.

  برآوردهای خوش بینانه نشان می‌دهد احداث هر کیلومتر راه‌آهن در ایران بین پنج تا هفت میلیارد تومان هزینه دارد. به‌این‌ترتیب با اعتباراتی که در قالب یارانه‌های نقدی توزیع شد، امکان احداث ۳۸ هزار کیلومتر راه‌آهن وجود داشت. یعنی چیزی بیش از سه برابر پروژه‌های موجود. شاید اگر نحوه تخصیص اعتبارات یارانه‌ای اندکی تفاوت می‌کرد، این امکان وجود داشت که ایران امروز حمل‌و‌نقلی ارزان تر، ایمن‌تر و پاک‌تر را در اختیار داشته باشد. این تنها بخشی از ماجرای پیچیده یارانه‌های نقدی است.

حمل‌و‌نقل جاده‌ای
 ایران یکی از بالاترین آمار تصادفات جاده‌ای را داراست. بخش عمده بار و مسافر ایران از طریق جاده‌ها جابه‌جا می‌شود. این درحالی است که پروژه‌های جاده‌ای در ایران یکی از بالاترین سهم‌ها را در میان پروژه‌های عمرانی نیمه تمام دارند. به‌عنوان مثال اگر کسی سراغی از پروژه‌هایی با طولانی‌ترین عمرها بگیرد، بی‌تردید پروژه آزادراه تهران – شمال به ذهن‌ها متبادر می‌شود که عمری بیش از دو دهه را داراست.

   از‌سوی‌دیگر فرسودگی ناوگان حمل‌و‌نقل مصرف بالای سوخت را در این حوزه به همراه داشته است و این مسئله نیز از دید کارشناسان و فعالان محیط زیست پنهان نمانده است. پیش از این معاون ساخت آزادراه‌های شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌و‌نقل اعلام کرده بود ایران به  شبکه‌ای ۱۰ هزار کیلومتری از آزادراه نیاز دارد. بخش مهمی از پروژه‌های نیمه تمام ایران نیز به این حوزه بر می‌گردد.

برآوردها نشان می‌دهد ساخت هر کیلومتر آزادراه به اعتباری در حدود هفت تا ۱۰ میلیارد تومان نیاز دارد. به‌این‌ترتیب با در نظر گرفتن متوسط هزینه ۸. ۵ میلیارد تومانی برای ساخت هر کیلومتر آزادراه، به این نتیجه می‌رسیم که اعتباری که صرف پرداخت یارانه نقدی شده است کفاف ساخت بیش از ۲۶ هزار و ۸۹۸ کیلومتر آزادراه را می‌دهد. چیزی بیش از دو برابر نیاز ایران. از سوی دیگر تنها بخش کوچکی از این پول برای نوسازی ناوگان فرسوده حمل‌و‌نقل جاده‌ای در ایران کافی است.

حمل‌و‌نقل هوایی
ایران سال هاست به‌دلیل تحریم‌ها نتوانسته است نسبت به خرید هواپیماهای مسافربری نو اقدام کند.  برآوردها نشان می‌دهد ایران در سال‌های آتی بزرگ‌ترین نقاضا را وارد صنعت هوایی جهان خواهد کرد. هر چند اما و اگرهایی در این حوزه وجود دارد و تمایل ایران برای خرید خواپیماهای صفرکیلومتر ایرباس و بوئینگ با مشکلاتی مواجه شده است اما بررسی‌ها نشان می‌دهد ایران در سال‌های آتی قطعا می‌تواند با عملی کردن دستاوردهای برجام، نسبت به خرید هواپیماهای جدید اقدام نماید. کل هواپیماهای مورد نیاز ایران ۲۰ میلیارد دلار برآورد می‌شوند.

به‌این‌ترتیب اگر مبنای محاسبه را دلار ۳۵۰۰ تومان تلقی کنیم، اعتباری که صرف پرداخت یارانه نقدی شده است، به قیمت امروز ۶۵ میلیارد و ۳۲۵ میلیون دلار صرف پرداخت یارانه نقدی شده است. طبیعتا محاسبه متوسط قیمت دلار این رقم را بسیار بیش از این برآورد می‌کند چرا که در سال‌های ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ دلار به مراتب ارزان‌تر از ۳۵۰۰ تومان بود.

  با این وجود به قیمت امروز اعتبار صرف شده برای یارانه نقدی سه برابر اعتبار مورد نیاز ایران برای نوسازی صنعت هوایی و خرید هواپیماهای دست اول است.  با اعتباری که در این قالب هزینه شده است می‌شد پروژه های‌بندری، فرودگاهی و... را نیز تکمیل کرد اما شیوه پرداخت یارانه‌ها که از سوی کارشناسان غیر‌هدفمند اعلام شده است مانع از تأثیرگذاری این پول هنگفت در زیربناهای اقتصادی برای استفاده بین نسلی شد. 

سئوال مهم اینجاست که آیا شیوه مذکور در سال‌های آتی تغییری خواهد کرد تا نسل‌های آینده ایران نیز بتوانند از ثروت امروز کشور سهمی داشته باشند؟

لینک خبر:
http://transportationweekly.ir/fa/Main/Detail/7675
ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.