نگاهی به طرح جامع حملونقل کشور
تیننیوز| با توجه به اهمیت بخش حملونقل كه از محورهای مهم اقتصاد مقاومتی است؛ باید برنامهریزی در این حوزه در اولویتهای بالایی قرار گیرد. سهم مستقیم بخش حملونقل در تولید ناخالص داخلی كشور در اوایل دهه 90 بهطور متوسط 6 درصد بوده كه با توجه به اهداف برنامه توسعه ششم که رسیدن به رشد اقتصادی 8 درصد میباشد، لازم است برنامهریزیهای كلانی در راستای افزایش سهم بخش حملونقل در رشد و توسعه اقتصادی صورت پذیرد. بنابراین در راستای ایجاد پكپارچگی در صنعت حملونقل، باید برنامهریزی شقوق جادهای و ریلی مورد توجه ویژهای قرار گیرد. در همین
راستا طرح جامع حملونقل کشور در سال 1381برای تمامی شقوق حملونقل کشور تدوین شد.
هدف این طرح برنامهریزی بلندمدت و ایجاد یک بسته یکپارچه برای ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل کشور برای یک دوره 20 ساله میباشد. از مهمترین الزامات این طرح بهروزرسانی آن در 4 دوره(هر پنج سال یکبار) بوده که از سال 1385 تاکنون این طرح بهروزرسانی نشده است. در این گزارش به بررسی عملكرد واقعی بخش ریلی در مقایسه با پیشبینیهای طرح جامع حملونقل و دلایل عدم تحقق این پیشبینیها پرداخته خواهد شد. براساس پیشبینی طرح جامع حملونقل كشور، تقاضای بار و مسافر در سال 1394 به ترتیب 130 میلیون تن و 79 میلیون مسافر بوده که در مقایسه با عملكرد واقعی آن به
ترتیب 35 میلیون تن و 24 میلیون مسافر میباشد که تفاوت عمدهای مشاهده میشود. از عمده دلایل عدم تحقق این پیشبینیها، عدم اجرای پروژههای کلیدی و استراتژیک توسعه شبکه ریلی ازجمله خط سریعالسیر تهران-قم-اصفهان، محورهای ریلی اصفهان-اهواز، قزوین-رشت- انزلی-آستارا، چابهار-زاهدان و كرمانشاه-خسروی بوده است؛ كه نقش بسزایی در افزایش سهم حملونقل ریلی را بهدنبال خواهد داشت.
بنابراین با توجه به موارد مطروحه جهت افزایش سهم حملونقل ریلی و رسیدن به جایگاه واقعی این صنعت در اقتصاد كشور باید سرمایهگذاری در حوزه ریلی مورد توجه بیشتری قرار گیرد كه با در نظر گرفتن شرایط اقتصادی از جمله کمبود درآمدهای نفتی و کاهش قیمت نفت، تنها به سرمایهگذار خارجی میتوان چشم امید داشت که آن هم نیاز به ثبات وضعیت اقتصادی و کسب اطمینان از شرایط فعلی را دارد. البته باید توجه داشت در سالهای اخیر بار و مسافر کل کشور تحتتاثیر رکود اقتصادی روند کاهشی داشته که کاهش سهم جادهای و ریلی را به دنبال داشته است؛ بنابراین برای دستیابی به اهداف طرح
جامع حملونقل كشور در بخش ریلی لازم است در وهله اول بهروزرسانی و بازنگری این طرح در راستای اولویتبندی اجرای پروژهها صورت پذیرد که در نهایت نیازمند برنامهریزیهای كلان از سوی دولت تخصیص بودجه و تامین اعتبار به این پروژهها میباشد.
*كارشناس ارشد مدلسازی سیستمهای کلان
**كارشناس ارشد برنامهریزی سیستمهای اقتصادی
دوستان عزیزم آقایان آشنائی و انصاری اگر می دانستید که طرح جامع حمل و نقل کشور چگونه و توسط چه کسانی و با چه روشهای آمارگیری تهیه شد اصلا تعجب نمی کردید که چرا تفاوت شگرف بین واقعییت وپیش بینی ها وجود دارد۰ حتی آن چند کارشناس خارجی هم که در خدمت وزارت راه و شرکت مترا بودند، فوق العاده ضعیف و کم دانش بودند۰ نرم افزارهای بکار برده شده ضعیف و بعضا کاملا ناکارآمد بودند۰بطور خلاصه این طرح اصلا قابل استناد نیست۰برای جزئییات بیشتر برای روشن شدن مطلب در خدمتیم، البته نه در تهران، تشریف بیاورید تبعیدگاه ما در غرب اروپا!