◄ نقد یوتیلیتی متمرکز و راهکارهای راه اندازی سریع واحدهای پتروشیمی

یوتیلیتی متمرکز همواره مورد نقد اینجانب بوده است. بعد از برق بیشترین وابستگی پتروشیمی جم به بخار پرفشار بود که طی سال های ۹۴ تا ۹۷ نه تنها این وابستگی را از بین بردیم بلکه با خرید و نصب دو بویلر بزرگ پتروشیمی جم می تواند بخشی از نیاز سایر شرکت ها به بخار پرفشار را تامین نماید.

نقدهای متعددی به یوتیلیتی متمرکز وارد است که از جمله آنها عبارتند از:

- آسیب پذیری زیاد واحدهای پتروشیمی در شرایط جنگ، سیل و حوادث حین کار و غیره 

 با حمله به یوتیلیتی های متمرکز فجر و مبین در مناطق ویژه پتروشیمی در ماهشهر و عسلویه کل واحدهای پتروشیمی متوقف و خسارت های سنگبنی بر اقتصاد ملی وارد شد و صنایع پایین دست تحت فشار شدید قرار گرفتند که اگر سریع تر چاره اندیشی نشود تاثیرات تورمی دومینو وار به دنبال خواهد داشت.

- هزینه بالا

یوتیلیتی متمرکز به مفهوم تولید برق و بخار و اکسیژن و نیتروژن و آب RO و   DM  در مقیاس بالا می باشد لذا نیاز به ماشین آلات، کمپرسورها و پمپ ها و  سایر تاسیسات و تجهیزات بزرگ و گران قیمت می باشد و بزرگ و گران بود تجهیزات و قطعات منجر به محدودیت در خرید قطعات و پمپ ها و کمپرسور ها و سایر نیازهای یدکی می شود در حالی که کوچک بودن تامین کنندگان یوتیلیتی، امکان تامین قطعات یدکی را افزایش و منجر به هم افزایی در استفاده از انبار قطعات و ماشین الات یدکی مشترک خواهد شد. 

- ایجاد ریسک و عدم پایداری در تولید 

- کاهش قدرت مانور و انعطاف پذیری خصوصا در برنامه های توسعه ای و اصلاحی

میزان تولید یوتیلیتی های متمرکز تا حدودی ثابت است لذا شرکت های تولیدی وابسته به یوتیلیتی های متمرکز در اجرای برنامه های توسعه ای و اصلاحی با محدویت مواجه هستند.

- افزایش هزینه تامین قطعات و تعمیر و نگهداری

به سبب بزرگ بودن تجهیزات و قطعات، محدودیت تعداد سازندگان داخلی و خارجی و هزینه بالای تولید قطعات یدکی و ماشین الات و تجهیزات و زمان بر بودن فرآینده های اداری و طولانی بودن مدت ساخت، هزینه تامین قطعات و ماشین آلات و تعمیر و نگهداری یوتیلیتی متمرکز حد زیادی بیشتر است.

به نظر می رسد که طی سال های گذشته مدیران عمدتا سفارشی، کم تجربه و غیر خلاق که ریسک پذیری کمی داشته اند توجه لازم را به موارد ذکر شده معطوف ننموده اند. مدیرعامل هلدینگ یا شرکت تخصصی باید به موضوعات فنی و اجرایی مجموعه خود اشراف داشته باشد وگرنه نمی تواند در بین نظرات مختلف بهترین ها را تشخیص دهد و تصمیم به موقع اتخاذ نموده و نوآوری و خلاقیت به خرج دهد و برای مسائل مختلف خصوصا در شرایط بحرانی تجویز صحیحی ارائه نماید راز موفقیت در هر موضوع ورود به جزئیات و تسلط بر ابعاد مختلف آنهاست که نیاز به تجربه و دانش و شناخت عمیق دارد.

حال پرسش این است چگونه می توان شرایط پیش آمده را به درستی و در سریع ترین زمان ممکن مدیریت نمود. 

راهکارهای پیشنهادی عبارتند از:

- با لحاظ قطعی نشدن پایان جنگ لازم است در این مرحله شناسایی دقیق مشکلات و تنگناها انجام و راهکارهای  عملیاتی برای هر موضوع با جزییات مشخص شود و کمیته های تخصصی برای این هدف تشکیل شوند 

- انجام اقدامات و تمهیدات لازم جهت تامین برق از شبکه سراسری 

- شناسایی دقیق و سریع تجهیزات و قطعات مورد نیاز و محل های تامین آنها از سایر شرکت ها یا سازندگان داخلی و خارجی قابل اعتماد،  تعیین دقیق اقدامات اجرایی لازم جهت راه اندازی بخش هایی که در کمترین زمان ممکن قابل راه اندازی می باشند 

سفارش خرید سریع کلیه قطعات و تجهیزات لازم و به موازات آن تعمیر و نوسازی تجهیزات و قطعات آسیب دیده

- تشکیل کمیته ویژه راه اندازی و اعطای کلیه اختیارات هیئت مدیره و کمیسیون معاملات به این کمیته در شرکت های آسیب دیده، جهت تصمیمات سریع و حذف بوروکراسی های اداری وقت گیر و انتخاب سریع پیمانکارانی صاحب صلاحیت و خریدهای مورد نیاز از برندهای معتبر و تجربه شده

- خرید و نصب نیروگاه های مقیاس کوچک CHPکه ضمن تولید برق مورد نیاز می تواند جایگزین بویلرها شوند و بخار مورد نیاز واحدهای تولیدی را  تامین نمایند.حتی با بخار مازاد واحدهای CHP می توان نسبت به شیرین سازی آب دریا اقدام و با این روش مجموع راندمان انرژی واحد را به حدود ۹۰ درصد رسانید. با سرعت بخشیدن به فرآیندهای تصمیم  گیری، امکان خرید و نصب و راه اندازی این مولدها در مدت یک ماه قابل انجام است.