◄ خودروها و ناوگان فرسوده؛ قاتلان هوای پاک / وضعیت آینده نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی
تین نیوز | در حال حاضر یکی از مهم ترین دلایلی که باعث آلودگی هوای شهر تهران شده است، وجود خودروهای فرسوده است که همواره در پایتخت جولان می دهند و بر آلودگی هوا می افزایند. این در حالی است که برای نوسازی ناوگان ها نیاز به بودجه و برنامه ریزی وجود دارد و تنها با حرف و وعده نمی توان شاهد برکناری خودروها و وسایل حمل و نقل عمومی فرسوده بود.
به گزارش تین نیوز، در میان انبوه خودروهایی که قصد جان هوای پایتخت را کردهاند مینی بوسهای فرسوده به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تولیدکننده آلودگی هوای تهران همچنان در خیابانهای پایتخت تردد میکند این در حالی است که استفاده از مینی بوسهای فرسوده در تمام دنیا منسوخ شده است.
آلودگی هوا موجب شده تا مسئولان بیش از گذشته به طرح نوسازی ناوگان های حمل و نقل عمومی و همچنین تاکسیرانی بیندیشند.
مینی بوس های فرسوده؛ قاتل هوای پاکیزه
براساس تحقیقات و آزمایش های انجام شده بر تعدادی از مینی بوسهای فعال، مجموع میزان آلودگی تولیدشده شامل مونوکسیدکربن، ترکیبات آلی فرار بدون متان، اکسیدهای نیتروژن، دی اکسید گوگرد و ذرات معلق در مینی بوسهای بنز که عمر بالای 5 سال دارند، 23 هزار و 67 میلی گرم در هر کیلومتر و مینی بوسهای فیات با عمر بالای 5 سال، 26 هزار و 662 میلی گرم در هر کیلومتر است. ضمن اینکه مینیبوسهای ایویکو با عمر زیر 5 سال نیز معادل 19 هزار و 308 میلی گرم در هرکیلومتر آلودگی تولید میکنند.
این در شرایطی است که به گفته مدیر عامل شرکت واحد اتوبوسرانی شهر تهران تنها 1200 دستگاه اتوبوس در شهر تهران وجود دارد که تحت نظارت سازمان اتوبوسرانی تهران است که طی سال گذشته تنها 100 دستگاه آن نوسازی شده و اکنون 1100 دستگاه اتوبوس فرسوده با عمر بالای 20 سال در شهر تهران حرکت میکنند.
به گزارش تین نیوز، طرح جایگزینی مینی بوسهای فرسوده از ابتدای سال 83 در دستور کار سازمان حفاظت محیط زیست قرار گیرد اما با توجه به عدم همکاری دستگاههای ذیربط در این زمینه این طرح موفقیت چندانی نداشت و طی این سالها تنها 121 دستگاه مینی بوس فرسوده در ناوگان حمل و نقل شهری نوسازی شده است که این تعداد نیز تنها در سال های 91 و 92 نوسازی شده است.
از سوی دیگر با گذشت 9 ماه از نخستین نشست خبری رئیس سازمان محیط زیست و وعده خروج مینی بوسهای فرسوده شاهدیم که هنوز تعداد مینی بوسهای از رده خارج شده تنها 121 دستگاه بوده و در دولت یازدهم نیز مینی بوسی از رده فرسودگی خارج نشده است.
چشم انتظار کمک دولت
در این میان ابوالفضل قناعتی، عضو شورای شهر تهران در این باره می گوید: ما منتظر کمک دولت هستیم تا بتوانیم تعدادی اتوبوس را به ناوگان اتوبوسرانی اضافه کنیم. دولت در بحث افزایش قیمت حامل های انرژی قصد کمک به حمل و نقل عمومی را دارد که امیدواریم این امر محقق شود.
وی همچنین اظهار می کند: در بحث حمل و نقل عمومی در سال جاری توسعه 30 کیلومتر خط ریلی را داریم که فعالیت آن هم اکنون آغاز شده است. در حال حاضر بیشتر از نیمی از خط سه افتتاح شده و نزدیک به 15 کیلومتر آن باقی مانده که امیدواریم تا پایان سال به اتمام برسد.
قناعتی همچنین می افزاید: در بحث نوسازی ناوگان های حمل و نقل عمومی ما نوسازی اتوبوس های شرکت واحد را خواهیم داشت و جزو برنامه های سال 93 محسوب می شود. در حال حاضر تعدادی از اتوبوس ها فرسوده شده اند که مرمت این اتوبوس ها از دیگر اهداف محسوب می شود.
وی تصریح می کند: به دنبال این هستیم تا با کمک دولت و شهرداری تهران تعدادی اتوبوس را به ناوگان اتوبوسرانی اضافه کنیم. در این رابطه دولت در بحث افزایش قیمت حامل های انرژی قصد کمک به حمل و نقل عمومی دارد که امیدواریم این امر محقق شود.
آلودگی هوای تهران با نوسازی ناوگان های فرسوده
در این میان امیر جعفرپور در گفتگویی که با تین نیوز داشت، با اشاره به افزایش اتوبوس های تند رو (BRT) در سطح شهر تهران، اظهار کرد: با توجه به هزینه بالا و مشکلاتی که در توسعه حمل و نقل ریلی وجود دارد، اتوبوس های تندرو جایگزین مناسبی به حساب آیند.
وی معتقد است توسعه "اتوبوس های تند رو" در سطح شهر از طرفی هزینه کمتری در بر می گیرد و همچنین از سوی دیگر تاثیر مثبتی بر حمل و نقل عمومی شهر تهران نیز خواهد داشت.
وی با اشاره به اینکه نوسازی ناوگان ها و افزایش وسایل نقلیه عمومی باعث کاهش آلودگی هوای تهران خواهد شد، می گوید: در واقع بدین طریق به محیط زیست نیز کمک خواهیم کرد. اقدامات همزمان در رابطه با اصلاح سوخت و نوسازی ناوگان ها صورت خواهد گرفت که در این زمینه، مهمترین نکته، بحث معاینه فنی اتوبوس هاست.
جعفر پور معتقد است برای برای معاینه فنی اتوبوس ها در برخی شهرها امکانات لازم وجود دارد ولی اگر بتوانیم خدمات و امکانات این بخش را گسترش دهیم توانسته ایم قدم بسیار مهم و مثبتی را برداریم.
ورود 10 دستگا ه اتوبوس هیبریدی به کشور
مدیر عامل سازمان اتوبوسرانی در راستای تدوین برنامه های پنج ساله شورای شهر برای این سازمان، اظهار می کند: سازمان اتوبوسرانی برنامه هایی را در زمینه بهبود کمی و کیفی این ناوگان و نوسازی مینی بوس ها تدوین کرده و در دستور کار خود قرار داده است .
پیمان سنندجی می گوید: برنامه های کلی سازمان اتوبوسرانی شامل ساماندهی خطوط موجود و توسعه خطوط در نقاطی است که مورد نیاز مردم اما فاقد خط در آن مناطق هستیم و این موضوع به دو بخش تقسیم می شود که شامل خریداری اتوبوس های جدید و نوسازی اتوبوس های فرسوده است و در بحث آلودگی هوا و کمک به کاهش آن سازمان اتوبوسرانی به صورت آزمایشی از طریق نصب 10 موردکاتالیست تصفیه کننده بر اتوبوس ها در راستای کاهش آلودگی هوا قدم برداشته است .
وی با اشاره به ورود 10 دستگا ه اتوبوس هیبریدی به کشور می افزاید: با توجه به کمبود سوخت یورو پنج تنها یک دستگاه اتوبوس هیبریدی وارد خطوط اتوبوسرانی شده اما با مساعدت مدیران وزارت نفت به زودی این مشکل بر طرف خواهد شد و مابقی اتوبوس ها نیز وارد خطوط خواهند شد.
دو هزار اتوبوس پایتخت فرسوده هستند
دو هزار اتوبوس پایتخت بیش از 8 سال عمر دارند و فرسوده هستند و متوسط عمر ناوگان اتوبوسرانی شهر تهران به 5.5 سال رسیده است.
هر ماه حدود 76 دستگاه اتوبوس به سن فرسودگی می رسد، در سال 92 متاسفانه اتوبوس جدیدی از سوی دولت به شهر تهران اختصاص نیافت و از ابتدای سال نیز اقدامی در این زمینه صورت نگرفته است.
سنندجی مدیر عامل سازمان اتوبوسرانی در این خصوص می گوید: با توجه به حجم سفرهای شهری، ما چاره ای نداریم كه از اتوبوس های فرسوده تا زمانی كه اتوبوس های مورد نیازمان تامین شود استفاده كنیم اما به طور حتم خدمات رسانی به شهروندان با این اتوبوس ها در شان آن ها نیست.
وی اظهار امیدواری کرد در راستای كاهش آلودگی هوا انتظار می رود كه دولت برای افزایش سهم ناوگان حمل و نقل عمومی از سفرهای شهری نهایت همكاری را داشته باشد و ضمن افزایش ناوگان اتوبوسرانی بتوانیم با ارتقا كیفیت ناوگان خدمات رسانی مناسب به شهروندان را نیز محقق كنیم.
ناوگان اتوبوسرانی
تا پایان سال ١٣٩١ ناوگان اتوبوسرانی شهر تهران دارای ٦٦٤٥ اتوبوس ( طول عمر؛ ٧٧ دستگاه کمتر از یک سال، ٤١١٤ دستگاه ١ تا ٧ سال، ٢٣٩٢ دستگاه ٨ تا ١ سال، ٥ دستگاه ١١ تا ١٥ سال و ٣٦ دستگاه بالاتر از ١٥ سال) بوده است.
تعداد اتوبوسهای با عمر بیش از ١ سال سامانه اتوبوسرانی شهر تهران در طی سالهای ١٣٨٥ تا ١٣٩١ از ١١٧ دستگاه به ٨٦ دستگاه کاهش یافته است. حالا باید فکری به حال ٢٤٧٨ دستگاه اتوبوس با عمر بالای ٨ سال در تهران کرد.
ناوگان مینی بوسرانی
تا پایان سال ١٣٩١ ناوگان مینی بوسرانی شهر تهران در ٣٤ خط فعال دارای ١٢٨٥ دستگاه مینی بوس بوده که بیش از ٩٨ درصد این ناوگان ( ١٢٧٧ دستگاه) دارای عمر بیش از ١ سال هستند. لذا نوسازی این ناوگان ضرورت بسیار دارد.
امید به وعده مسئولان در جهت نوسازی ناوگان ها
شهرهای زیادی در جهان از جمله در اروپا و آمریکا بودهاند که سالها قبل نفس کشیدن در آن سخت بوده و اما حالا با اقدامات جدی، دیگر آن مشکلات قدیم را ندارند.
در دیگر شهرهای بزرگ جهان که با مساله آلودگی هوا مواجه هستند نیز راهکارهایی ارائه شده است از جمله اینکه در سال۱۹۹۲ کیفیت نامطلوب سوخت و خودروهای فرسوده از مهمترین دلایل آلودگی هوای مکزیکوسیتی بود.
به همین دولت مکزیک با سرمایه ٣.٩ میلیارد دلار پالایشگاههایی برای تولید سوخت مناسب(با میزان گوگرد پایین) راهاندازی کرد. اصلاح کیفیت بنزین را میتوان مهمترین سياست دولت مکزیک در مهار آلودگی هوای مکزیکوسیتی دانست.
همچنین تعویض وسایل نقلیه آلاینده از جمله اتوبوسها با اتوبوسهای با گنجایش بیشتر و آلایندگی کمتر نیز از جمله برنامههای اجرا شده برای کاهش آلودگی هوا در لندن است.
در صورتی که بتوانیم از تعداد ناوگان های فرسوده بکاهیم قطعا شاهد کاهش آلودگی هوای تهران خواهیم بود و می توانیم امیدوار باشیم که وعده مسئولان در جهت نوسازی ناوگان های حمل و نقل در سطح شهر تهران محقق شود.