صنعتی سازی ساختمان در ایران؛ از مزایای بلندمدت تا چالش های رکود بازار مسکن
اکنون قیمت ها در بازار مسکن گران به نظر می رسد، اما در مقایسه با بازارهای موازی و هزینه های ساخت، چندان هم گران نیست. به عنوان نمونه در منطقه ۲۲ تهران، قیمت تمام شده هر متر مربع مسکن حدود ۱۰۵ تا ۱۱۰ میلیون تومان است، اما در محدوده ۱۳۰ میلیون تومان معامله می شود.
در حالی که تنها هفت درصد از ساختمان های کشور با روش های صنعتی ساخته می شوند، کارشناسان معتقدند هرچند این شیوه هزینه های اولیه ساخت را افزایش می دهد، اما در بلندمدت با کاهش مصرف انرژی و هزینه های نگهداری، به نفع خانوارها خواهد بود. با این حال، رکود عمیق حاکم بر بازار مسکن، پرسش هایی را درباره زمان مناسب برای حرکت به سمت صنعتی سازی مطرح کرده است.
صنعتی سازی؛ راهی برای کاهش هزینه های بلندمدت مسکن
به گزارش تین نیوز، لهون اسدی، مدیرکل دفتر توسعه و مهندسی ساختمان وزارت راه و شهرسازی، در گفت وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا با اشاره به اهمیت طرح «پیشران تحول فناورانه و صنعتی سازی در صنعت ساختمان» اظهار داشت: «اگرچه صنعتی سازی ممکن است قیمت های ساخت را به دلیل استفاده از فناوری های نوین افزایش دهد، اما در زمان بهره برداری در حوزه نگهداری و مصرف انرژی به کاهش هزینه های خانوار کمک خواهد کرد.»
وی با اشاره به ناترازی های آب، برق و گاز در کشور تأکید کرد: «در صورت واقعی شدن قیمت حامل های انرژی، ساختمان هایی که با روش صنعتی و استاندارد ساخته شده اند، نقش مهمی در کاهش هزینه های خانوار ایفا خواهند کرد.»
آماری از وضعیت صنعتی سازی در ایران
اسدی با بیان اینکه صنعتی سازی ساختمان هنوز در کشور جا نیفتاده است، گفت: «تاکنون تنها هفت درصد از ساخت وسازهای کشور به این شیوه انجام شده است.»
مدیرکل دفتر توسعه و مهندسی ساختمان وزارت راه و شهرسازی همچنین به ناهماهنگی میان تعداد واحدهای مسکونی و نیاز واقعی جامعه اشاره کرد و افزود: «اگرچه تعداد خانوارها با واحدهای مسکونی ساخته شده تقریباً برابر است، اما توزیع نامتوازن باعث شده حجم قابل توجهی از واحدها خالی بمانند و متناسب با نیاز گروه های فاقد مسکن نباشند.»
وی بر لزوم حرکت به سمت مسکن کوچک مقیاس تأکید کرد و گفت: «این سیاست می تواند برای زوج های جوان که در ابتدای راه زندگی هستند، زمینه ساز توانمندسازی تدریجی شود.»
رکود بازار؛ مانعی بر سر راه صنعتی سازی
در مقابل، خشایار باقرپور، مدیرعامل اتحادیه تعاونی های عمرانی شهر تهران، دیدگاه متفاوتی دارد. وی با اشاره به رکود عمیق در بازار مسکن گفت: «در شرایط فعلی، پرداختن به موضوع صنعتی سازی نمی تواند ما را به اهداف برساند. ابتدا باید بازار و چرخه تولید مسکن را احیا کنیم و سازندگان را به فضای تولید بازگردانیم.»
باقرپور معتقد است: «حرکت از تولید سنتی به سمت تولید صنعتی، تنها در شرایطی که رونق به ساخت وسازها و بازار بازگشته باشد، قابل بحث است.»
پیش بینی بازار مسکن در سال ۱۴۰۵
مدیرعامل اتحادیه تعاونی های عمرانی شهر تهران درباره آینده بازار مسکن اظهار داشت: «به اعتقاد من سال ۱۴۰۵، سال رونق بازار مسکن خواهد بود و در ادامه شاهد افزایش قیمت ها خواهیم بود.»
وی توضیح داد: «بازار مسکن ابتدا با ورود سرمایه گذاران رونق می گیرد و پس از به روز شدن قیمت ها، به تدریج مصرف کنندگان واقعی نیز وارد بازار می شوند.»
تفاوت بازار مسکن و خودرو
باقرپور در پاسخ به مقایسه بازار مسکن با بازار خودرو تأکید کرد: «ماهیت بازار مسکن تفاوت های اساسی با بازار خودرو دارد. در بازار خودرو با مافیاهایی مواجهیم که اجازه دسترسی به محصولات ارزان تر را نمی دهند، اما در بازار مسکن چنین موضوعاتی وجود ندارد.»
وی با اشاره به قیمت های فعلی مسکن گفت: «اکنون قیمت ها در بازار مسکن گران به نظر می رسد، اما در مقایسه با بازارهای موازی و هزینه های ساخت، چندان هم گران نیست. به عنوان نمونه در منطقه ۲۲ تهران، قیمت تمام شده هر متر مربع مسکن حدود ۱۰۵ تا ۱۱۰ میلیون تومان است، اما در محدوده ۱۳۰ میلیون تومان معامله می شود.»
ضرورت ساخت واحدهای کوچک مقیاس
مدیرعامل اتحادیه تعاونی های عمرانی شهر تهران بر لزوم حرکت به سمت ساخت واحدهای کوچک مقیاس تأکید کرد و گفت: «ما در تولید مسکن کوچک متراژ بسیار عقب هستیم و ضوابط موجود، تولید آن را از دسترس خارج کرده است. آمادگی داریم تا همراه با نهادهای حاکمیتی، کارگروهی برای تدوین ضوابط جدید ایجاد کنیم.»
وی هشدار داد: «خلأ بسیار بزرگی در این زمینه وجود دارد که در صورت رفع نشدن، در آینده نزدیک تورم واحدهای کوچک مقیاس نیز سر به فلک خواهد کشید.»
