◄ اوج آلودگی در روز هوای پاک: " یا محول الحول و الاحوال " تو حال تهران را خوب کن!
تین نیوز | روز 29 دی ماه هر سال در ایران، روز هوای پاک نامگذاری شده است، روزی که با نام خود به ما می گوید در من نفس راحتی خواهید کشید و دود و آلودگی را وارد ریه های خود نخواهید کرد. روز هوای پاک هر شهروند تهرانی را به جمله معروف" یادش بخیر" رهنمون کرده و خاطرات شیرین روزهایی را زنده می کند که از جنوبی ترین نقطه شهر، دماوند سرافراز را در چند صد متری خود احساس می کرد.
به گزارش تین نیوز، نامگذاری روز پاک شاید در تهران در شرایطی اتفاق افتاده که بارندگی و وزش باد در روزهای سرد زمستان نشانی از آلودگی در این کهن شهر باقی نمی گذاشته و روز پایانی دی که در اوستا داثوش یا دادها به معنی آفریننده، دادار و آفریدگار است و غالبا صفت اهورامزدا است و آن از مصدر "دا" به معنی دادن و افریدن است را به روز هوای پاک مزین کردند.
حال با گذشت سال ها از این اتفاق خوب اما، حال تهران خوب نیست. تهرانی که روزی به خوشی آب و هوا شهره و منتخب کشورگشایان به منظور ایجاد پایتخت بوده است اما کمی مطالعه در هوای تهران به ما می گوید، شهروندان تهرانی در 17 سال گذشته ازمجموع 6109 روز، کمتر از 240 روز هوای پاک را وارد ریه های خود کرده اند.
موسسه "مرسر" یکی از موسسات پایش هوای شهرها در جهان است که طی یکی از گزارش های خود می نویسد: تهران وضعیت خوبی ندارد و معمولاً در رتبههای بالای 170 از میان حدود 230 شهر در سطح جهان قرار گرفته است. به عقیده مرسر یکی از دلایل قرار گرفتن ایران در این رتبه پایین وضعیت بد زیست محیطی شهر تهران است.
برخی نظریه پردازان افزایش فروش تراکم در تهران را یکی از دلایل مهم و قابل توجه در تشدید پایش الودگی در تهران می دانند و این در حالی است که شهردار تهران در آخرین اظهارنظر خود در این باره گفت، بلندمرتبه سازی مشکل وجود پایداری جوی در این کلان شهر نیست و باید دلیل آنرا در جای دیگر جستجو کرد. جایی که با نام سیاست از آن یاد می شود.
بیایید به تجربه شهر لندن و عدم تراکم فروشی در اطراف برج ایفل نیم نگاهی بیندازیم و بپرسیم چرا پس از گذشت 127 سال از تاریخ ساخت آن تا به امروز اجازه بلند مرتبه سازی پیرامون آن صادر نشده و چرا مرکز شهر لندن مملو از ساختمان های جور و ناجور نیست و رود سن ساختمان های بلند را در نزدیک خود حس نمی کند؟ پر واضح است که جلوگیری از وضعیت تهران نزد مدیران این شهر از سال ها پیش در دستور کار قرار داشته، تجربه ای که برای تهران به قیمت سلامت مردمش تمام شده و شاید بشود. آیا پاسخ غیر از این است که چنین کاری به معنای نابودی شهر است.
در این شرایط آیا نباید به تهرانیها حق داد که بپرسند چه بر سر باغهای شمیران آمد و چرا زمینهای ذخیره منطقه 22 که قرار بود فقط برای کاربریهای ورزشی و فرهنگی باشد به زیر ساخت و ساز گسترده مسکونی و تجاری رفت؟ البته کلان شهرها در همه جای جهان خود قادر به تأمین همه هزینههای خود نیستند اما لازم است دولت و مدیریت شهری حسابهای تهران را بررسی کرده و سهم خود را در تأمین هزینهها مشخص کنند.
اماجستجو کردن دلیل فقدان هوای پاک در روز هوای پاک را تنها نباید در عوامل انسانی و ساخت وساز دنبال کرد و در این بین باید نقش عوامل منقول آودگی را نیز باید دید. وسایلی که با مصرف سوخت با کیفیات مختلف یکی دیگر از فاکتورهای مهم در انتشار بیش از حد آلاینده ها در هوا تلقی می شود و از عوامل اصلی آلودهکننده هوای پایتخت خودروها هستند. مدیریت شهری میتواند از یک سو شهر را برای حرکت خودرو مناسب سازد و فضاهای انسانی را قربانی جادهها و اتوبانها کند و از سوی دیگر میتواند پیاده محوری را در سرلوحه سیاستها و برنامههای خود قرار دهد و برای افزایش فضاهای با
مقیاس انسانی بکوشد.
هماکنون آلودگی هوا با توجه به پیامدهای زیانبارش به یکی از ملموسترین معضلات زیست محیطی تهران تبدیل شدهاست. آمارها نشان میدهد که در روزهای تشدید آلودگی هوای پایتخت، شمار بیماران تنفسی تا 60 درصد افزایش مییابد. بیشترین عامل مرتبط با تشدید بیماریهای سیستم قلبی، عروقی و ریوی، افزایش آلایندههای دی اکسید گوگرد، ذرات معلق و منواکسید کربن است، به طوریکه آلودگی هوا در تهران به طور متوسط موجب کاهش ۵ سال از عمر تهرانیها شدهاست.
بیشترین آلایندهها در کلان شهری مثل تهران مربوط به اکسیدهای گوگرد با انتشار ۶۹۵ تن در روز است که بعد از آن به ترتیب اکسیدهای نیتروژن، منواکسیدکربن و هیدروکربنهای سوخته نشده عمده آلایندههای هوای تهران محسوب میشوند. اگر میانگین جمعیت ثابت و شناور تهران را 12 میلیون نفر به حساب بیاوریم، هر تهرانی روزانه 114 گرم اکسیدگوگرد و هیدورکربنهای سوخته نشده و منوکسید کربن را به داخل ششهایش میکشد که میشود سالی بیش از 41 کیلوگرم آلودگی. با این عدد براحتی میشود فهمید ما تهرانیها بیشتر از اینکه گوشت و ماهی و پسته بخوریم دود میخوریم، آن هم نه
دود کباب بلکه دود ماشین و جدیدا ذرات معلق کوچکتر از دو و نیم میکرون که به طور مستقیم بر ریه می نشیند.
گفته می شود سال 94 هوای تهران به مدد باد و باران از وضعیت بهتری نسبت به سال های گذشته برخوردار است. سالی که گفته می شود افزایش مرگ و میر ناشی از افزایش آلایندها در آن درصد قابل توجهی را به خود اختصاص داده است.
اگرچه توجه به پيشبيني سازمان هواشناسي اقدام خوبي از سوي كميته اضطرار براي تشكيل جلسه و اتخاذ تصميمات كوتاهمدت است اما شهروندان تهراني هنوز آلودگي هواي چند هفته گذشته پايتخت را از ياد نبردهاند كه تجربه ناخوشايندي را برايشان رقم زد؛ تجربهاي كه منجر به اظهارنظر مقامات دولتي و مسئولان شهري شد.
اکنون شما بیشتر از همیشه سرفه خواهید کرد. شاید هم سردرد به سراغتان بیاید. اين نتيجه پايداري و افزايش آلودگي هوا در روز هواي پاك است. سازمان هواشناسي در اطلاعيهاي كه روز شنبه منتشر كرد هشدار داد بهدليل پايداري جوي در هفته جاري، آلودگي هوا در شهرهاي بزرگ و صنعتي افزايش خواهد يافت و باز هم بايد چشم به باد و باران داشت تا
آلودگي هوا را بشويد و ببرد. بدينترتيب شهروندان شهرهاي تهران، كرج، اراك، اصفهان، مشهد و تبريز تا روز سهشنبه شاهد وضعيت ناسالم هوا براي تمام اقشار خواهند بود.
تا دیروز عوامل تعطیلی هوا را بیشتر در مباحثی دنبال می کردیم که گفته می شد مربوط به تقویم کشور است. بهانه ضررهای کلان اقتصادی و اجتماعی دایم به گوش می رسید. حال چه شده که آلودگی هوا و تعطیلات ناشی از آن دادخواهی پیدا نکرده و سکوت جایگزین اعتراض ها به تعطیلات شده است؟!