◄ وضعیت کشتی های ایرانی و کشتیرانی در دوره پساتحریم
تین نیوز | نایب رئیس انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته با بیان اینکه در مورد کشتی های ایرانی اولین موضوع که پس از تحریمها دستخوش تغییر میشود، مبحث بیمهها و پی. اند.آی کلابهاست، گفت: با برداشته شدن تحریم ها خطوط کشتیرانی به صورت مستقیم به ایران اعزام و امکان ورود مستقیم کالا به ایران فراهم می شود، طبیعتا دستاورد آن کاهش نرخ تمام شده حمل و نقل و تاثیرگذاری مثبت در روند صادرات و واردات در حوزه دریا خواهد بود.
مسعود پل مه در گفتگو با خبرنگار تین نیوز، با بیان اینکه وضعیت کشتیرانی پس از رفع تحریمها، از دو منظر کشتی های ایرانی و کشتیرانی قابل بررسی است، اظهار کرد: در مورد کشتی های ایرانی اولین موضوع که پس از تحریمها دستخوش تغییر میشود مبحث بیمهها و پی. اند.آی کلابها (Protection and Indemnity Clubs) یا موضوع حمایت و غرامت های مرتبط با آن است.
پل مه با اشاره به اینکه یکی از مقولات اصلی حضور در بنادر مهم، وجود ضمانت نامه های قانونی است که به عنوان پی. اند.آی کلاب (P&I Club) یا پوشش های بیمه ای تلقی می شود، گفت: یکی از مخاطراتی که بر اثر تحریم متوجه کشتی های ایرانی با پرچم جمهوری اسلامی ایران شد، این بود که پی. اند. آی کلابهای معتبر بین المللی از ارائه پوشش بیمه به شناورهای با پرچم ایران خودداری می کردند، لذا امکان تردد شناورهای ایرانی به بنادر مهم جهان وجود نداشت.
نایب رئیس انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته افزود: در گذشته برای اینکه شناورهای ایرانی زمین گیر نشوند، راهکارهایی وجود داشت، از جمله اینکه توافقاتی با کشورهای مبدا و مقصد، به عنوان پذیرنده کشتی های ایران صورت می گرفت به طوری که در این کشورها به صورت موردی امکان تردد شناورهای ایرانی وجود داشت، مثل کشورهای هند، چین و امارات.
وی با اشاره به سایر راهکارها در زمینه تردد کشتی های ایرانی گفت: بعضی از کشورها از جمله هند با پذیرش تضامینی مشابه پی. اند. آی کلابها امکان تردد کشتی های ایرانی را به وجود می آوردند.
تاسیس دو شرکت پی. اند. آی کلاب (P&I Club) ایرانی
پل مه تصریح کرد: در همین راستا با همکاری دولت و بخش خصوصی دو شرکت پی. اند. آی کلاب ایرانی در قشم و کیش راه اندازی و پوشش بیمه ای برای شناورهای ایرانی (بر اساس توافقاتی که با کشورهای پذیرنده کشتی به عنوان مبدا و مقصد انجام می شد) فراهم و سرویس ها برقرار شد.
عضو اتاق فکر سازمان بنادر و دریانوردی، با بیان اینکه پس از برداشته شدن تحریم ها مجددا پی. اند. آی کلابهای معتبر بین المللی، سرویس های لازم را به کشتی های ایرانی ارائه خواهند داد گفت: تهدید و تحریم باعث شد دو شرکت پی. اند. آی کلاب در ایران راه اندازی شود و امیدواریم پس از برداشته شدن تحریم ها و با باز شدن فضا، علاوه بر ورود پی. اند. آی کلابهای معتبر بین المللی، کماکان شرایط حفظ و پشتیبانی از پی. اند. آی کلابهای ایرانی وجود داشته باشد.
گفتنی است درباره شکل گیری مفهوم پی اند آی کلاب ها، گفته می شود در قرن نوزدهم، مالکین کشتیها دور هم جمع شدند و برای پوشش آن بخش از خسارت که مورد پذیرش بیمهگران نبود، اتحادیههایی غیرانتفاعی را تشکیل دادند که به انجمنهای «حمایت و غرامت» (Protection and Indemnity Clubs) که بعدها P&I Club مشهور شد.
خروج شرکتهای رده بندی از ایران در زمان تحریم
به گفته پل مه، یکی دیگر از مشکلات که تحریم برای کشتی های ایرانی به وجود می آورد خارج شدن همه شرکت های رده بندی از ایران دانست و افزود: رده بندی کشتی ها به مفهوم وجود استانداردها از مرحله ساخت تا مرحله ای است که موضوع تردد در قالب ایمنی و امنیت کشتی را شامل می شود.
وی با بیان اینکه در سطح جهان 11 موسسه عضو رده بندری آیاکس وجود دارند که عملیات رده بندی دریایی را در سطح بین المللی انجام می دهند، گفت: تا قبل از تحریم ها تعداد قابل توجهی از این موسسات در ایران نمایندگی یا شعبه داشتند و پوشش های لازم ارائه و سرویس های تردد بین المللی فراهم می شد اما بعد از تحریم متاسفانه تمام شرکتهای فعال در حوزه رده بندی، با وجود تعهدات حرفه ای، عرصه فنی و ایمنی شناورها را تنگ کردند و از فضای عملیاتی و تخصصی کشور خارج شدند.
وی افزود: این مسئله در مبحث ردهبندی و گواهینامههای دریایی، به شناورهای ایرانی فشار مضاعفی را تحمیل کرد که معضلات این حوزه نیز با رفع تحریمها برطرف خواهد شد.
این فعال حوزه دریایی تصریح کرد: محدودیت های ناشی از تحریم باعث شد دو موسسه ردهبندی ایرانی خلاء به وجود آمده را پر کنند و با حمایت سازمان بنادر و وزارت راه، این مساله با سعی و خطا ادامه یافت و در نتیجه با توافقات فی مابین ایران و دیگر کشورها این امکان تردد کشتی ها براساس گواهینامه هایی که از موسسات ایرانی دریافت می شد، فراهم شود.
نگاهی به وضعیت کشتیرانی ها در دوره پساتحریم
وی در ادامه با اشاره به بررسی کشتیرانی ها در دوره پساتحریم گفت: از منظر دوم که به کشتیرانی و تجارت بینالمللی حمل و نقل دریایی نگاه کنیم، در می یابیم که بعد از تحریمها خطوط کشتیرانی مطرح جهانی که خط مستقیم به ایران داشتند، به هر دلیل با تحریمها همسو شدند و ایران را ترک کردند.
پل مه با تاکید بر اینکه شرکتهای بین المللی حتی حاضر نمیشدند کانتیر به ایران بدهند، تصریح کرد: در بخش حمل و نقل دریایی، کالا از مبادی خارج به کشورهای ثالث منتقل و از آنجا با تغییر کانتینر که حاصل مدیریت، نظارت شرکت های فورواردر ایرانی صورت می گرفت، به ایران منتقل می شد. بر این اساس نرخ تمام شده حمل، افزایش و تورم اقتصادی انباشته می شد.
وی اظهار داشت: با برداشته شدن تحریم ها خطوط کشتیرانی بعضا به صورت مستقیم شناورها را اعزام و اجازه تردد باکس های کانتینری به ایران داده می شود و امکان اینکه کالا به صورت مستقیم به ایران وارد شود فراهم خواهد شد، طبیعا دستاورد آن کاهش نرخ تمام شده حمل و نقل و تاثیرگذاری مثبت در روند صادرات و واردات دریا خواهد بود.
نایب رئیس انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته با اشاره به نقش شرکت ها و کشتی داران ایرانی گفت: با تلاش وافر شرکت ها و کشتی داران ایرانی از فشار مضاعف تحریم تا حد زیادی کاسته شد و امیدواریم پس از لغو تحریم با ایجاد فضای حمایت از شرکت های داخلی، امکان رقابت به نحو مطلوب در سطح بین المللی فراهم شود.