بقای دوو؛ با کامیونهای پریما و نواس و اتوبوسهای FX و BH
تین نیوز | سالها پیش خودروهای کرهای در بدو ورودشان با ایران با واکنشی روبهرو شدند که کموبیش با واکنش ایرانیها به خودروهای چینی اولیه مشابه بود. تا جایی که آنها را «اسباببازیهای کرهای» خطاب میکردند اما چندی نگذشت که موفق شدند با شراکت خودروسازان معتبر جهانی تکانی به صنعت خودروسازی خود بدهند و علاوه بر حوزه سواری در حوزه سنگین هم حرفهایی برای گفتن داشته باشند. یکی از این خودروسازیهای «دوو» بود که فراز و نشیبهای بسیاری ازجمله ورشکستگی را پشت سر گذاشت و در نهایت کارش را به حوزه سنگین بهویژه کامیون محدود
کرد.
یک شرکت خوشهای
دوو در ابتدا یک شرکت خوشهای کرهای بود که در ۲۲ مارس ۱۹۶۷ توسط کیم ووچونگ، در شهر سئول تاسیس شد. نام شرکت دوو از دو بخش «Dae» در زبان کرهای به معنی عالی و «woo» برگرفته از نام بنیانگذار این شرکت گرفته شده است. تا پیش از بحران مالی آسیا در سال ۱۹۹۷، شرکت دوو، پس از هیوندای، دومین شرکت بزرگ در کشور کره جنوبی محسوب میشد. شرکتهای سامسونگ و الجیگروپ نیز بعد از آن در رتبههای سوم و چهارم قرار داشتتند. شرکت دوو دارای بیش از ۲۰ شرکت تابعه و زیرمجموعه بود که برخی از آنها امروزه بهعنوان شرکتهای مستقل در زمینههای مختلف صنعتی
فعالیت میکنند.
از نساجی تا خودرو
شرکت دوو در سال ۱۹۶۷ بهعنوان صنعت نساجی کار خود را آغاز کرد. رییسجمهور وقت کره به مدیریت این شرکت خصوصی حمایت بسیاری کرد تا از کمکهای مالی بانکها استفاده کند. این کمکها طی برنامههای توسعه پنجساله کره که شامل وامهای کمبهره و استفاده از نیروی کار ارزان در کره بود، به این شرکت واگذار میشد و از این طریق اعتبارات فراوانی برای این شرکت به ارمغان میآورد. بازگشت این پولها معمولا توسط دولت تضمین میشد. در دهههای ۷۰ و ۸۰ میلادی شرکت دوو بهسرعت رشد و در صنایع مختلف سرمایهگذاری کرد. در سال ۱۹۷۸ شرکت دوو وارد عرصه خودروسازی
شد. از اوایل دهه ۹۰ دوو به فعالیتهای فرامرزی خود پرداخت که شامل مشارکت در ۴۰۰ پروژه و ۸۵ شرکت سرمایهگذاری بود و در این هنگام دوو در گروه ۱۸ شرکت بزرگ بینالمللی دنیا درآمده بود. زیرمجموعههای مهم شرکت دوو شامل دوو موتورز، دوو تلهکام، مهندسی و ساختوساز دوو، لوازم الکترونیکی دوو، صنایع سنگین دوو و یک شرکت کوچک دیگر بود که بهصورت خصوصی اداره میشد.
افول هفتمین خودروساز بزرگ جهان
طی این دوره دوو به بزرگترین خودروساز کره و هفتمین خودروساز بزرگ دنیا تبدیل شده بود. اما در سالهای آخر دهه ۹۰ این بزرگترین خودروساز کرهجنوبی با مشکلات مالی مواجه شد. این مشکلات در سال مالی منتهی به سال ۲۰۰۰ میلادی منجر به تحمیل ۱۰٫۴۳ میلیارد دلار زیان به این شرکت شد. بعد از این زیان ارزش سهام شرکت ۹۴ درصد افت کرد. کارشناسان میزان زیان واقعی را سه برابر میزان گزارششده میدانستند. تا آن تاریخ این بزرگترین میزان زیان یک شرکت در کرهجنوبی بوده است. بعد از این سهم بازار این شرکت نیز بهشدت کاهش یافت.
آسیبها و چالشها
بررسیها نشان میداد که دوو مقادیر زیادی پول برای برنامههای توسعهای خود بهصورت وام از منابع مالی دریافت کرده بود. در سال ۱۹۹۹ میزان بدهیهای داخلی و خارجی این شرکت به ۱۶٫۰۶ میلیارد دلار رسید. یکی دیگر از دلایل شکست این غول اقتصادی کره سرمایهگذاری در مناطق و کشورهای پرریسک بوده است. بهعنوان مثال ویتنام SCSS یکی از این بازارها بود و دوو سعی داشت که محصولات خود را بهصورت ارزان در این بازار به فروش برساند تا سهم بازار را از سایر رقبا بگیرد. نیروی کار نیز یکی از دلایل ضربه خوردن این شرکت بود. در سالهای آخر دهه نود در اکثر کارخانههای این
شرکت کارگران مشغول اعتصاب برای حقوق بیشتر یا علیه عملکردهای مالی ضعیف مدیران و نبود امنیت شغلی بودند. بحران مالی جنوبشرق آسیا در سالهای ۹۷ و ۹۸ نیز به مشکلات دوو افزود. تامینکنندگان اعتبارات شرکت فشار بیشتری برای بازپسگیری اعتبارات خود به دوو وارد میکردند و در این میان مدیریت ضعیف و فساد مالی مدیرعامل وقت مزید بر علت بود. ضعف شدید در مدیریت شرکت دوو و توانایی کم شرکت در تعامل با بانکها و موسسات اعتباری نهتنها بهعنوان عمده دلایل شکست شرکت شرکت دوو موتور شناخته میشود بلکه کل گروه دوو با این شرایط شکست بزرگی را تجربه کرد.
حراج دوو
دولت کره در سال ۲۰۰۰ شرکت دوو را به قیمت GM اموال و داراییهای شرکت دوو را به حراج گذاشت. در سال ۲۰۰۱ شرکت ۱٫۲ میلیارد دلار خریداری کرد. مدیریت دوو معتقد بود توسعه و گسترش یعنی موفقیت. با این دیدگاه توجه اندکی به سودآوری کسبوکارهای جدید معطوف بود. در میانه دهه ۹۰ میلادی شرکت دوو مسئول فساد مالی شناخته شد. آنها از بسیاری از شرکتهای زیرمجموعه با مستندات ساختگی پول دریافت میکردند. میزان این اختلاس ۲۰ میلیارد دلار آمریکا و بهصورت غیررسمی تا ۳۸ میلیارد دلار تخمین زده میشود. این شرکت با سندسازی میزان سودآوری شرکت را غیرواقعی و بالا نشان میداد.
انباشت بدهی زیاد (به میزان ۱٫۳ میلیارد دلار) از زمانی آغاز شد که دوو به سرمایهگذاری در کشورهای در حال توسعه روی آورد.
کامیونهای تاتا دوو
شرکت تاتا دوو تولیدکننده خودروهای سنگین و زیرمجموعه شرکت بزرگ کرهای دوو است و دومین سازنده بزرگ خودروهای حملونقل سنگین در کرهجنوبی محسوب میشود. این شرکت در سال 2002 تاسیس شد و در سال 2004 از دوو موتورز جدا شد و تحت مالکیت بزرگترین سازنده خودروهای تجاری هند یعنی تاتاموتورز درآمد. تاتاموتورز در هند و پاکستان به صورت CKD مشغول به کار است. اتا دوو (کره) و افضل موتورز (پاکستان) در سال 2005 قراردادی را برای همکاری مشترک با یکدیگر امضا کردند. کارخانه CKD افضل موتورز در پاکستان توسط شوکت عزیز ـ نخستوزیر وقت این کشور - در سال 2007 افتتاح شد. افضل موتورز با وظیفه
مونتاژ بهعنوان بخش عظیمی از بخش سنگینسازی دوو به حساب میآید و وظیفه تولید شاسی دوو و دامپتراکهای دوو را برعهده دارد. تاتا دوو و افضل موتورز آخرین مرحله برای صادرات محصولات مونتاژشده دوو در پاکستان به خاورمیانه و آسیای مرکزی محسوب میشوند. شرکت در حال حاضر دو مدل اصلی پریما و Novus را تولید میکند که مصرفکنندگان بسیار زیادی در کره جنوبی، هند و پاکستان دارند. این کامیونها با نام دوو در کره جنوبی و پاکستان و با نام تاتا در هند، اروپا و آفریقا بهفروش میروند.
اتوبوسهای دوو باس
دوو باس که تولیدکننده اتوبوس است در شهر بوسان کره جنوبی مستقر بوده و در سال ۲۰۰۲ تاسیس شده است. اتوبوسهای این شرکت برای اولین بار در رفتوآمد عمومی استفاده شدند. علامت دوو باس با تغییر جزئی شبیه علامت جیام دوو (GM Daewoo) است. دووباس نیز دومین تولیدکننده بزرگ اتوبوس در کرهجنوبی (بعد از هیوندای) است. این شرکت در سال 2002 تأسیس شد و هماکنون زیرمجموعه کمپانی Young-An Hat است. اتوبوسهای ساخت این خودروسازی از ابتدا برای حملونقل عمومی تولید میشد. دووباس دومین تولیدکننده بزرگ اتوبوس محسوب میشود و در سال 2006 نیز همکاری خود را جنرالموتورز کره
آغاز کرد. این شرکت مالکیت شرکتهایی مانند گویلین دوو (چین)، دوو باس کاستا رایس (کاستارایکا)، کمپانی ویدامکو جیام دوو (هانوی-ویتنام)، FIDC (فیلیپین) و دوو باس ژاپن (توکیو-ژاپن) را نیز بر عهده دارد که هرکدام مسئول تولیدات این شرکت در گوشهای از جهان هستند.. اتوبوسهای حملونقل سنگین (مدلهای جدید) این شرکت شامل سری FX و BH، اتوبوسهای کوچکBF و BH و اتوبوسهای بین شهری BS و BV میشود. اتوبوسسازی دوو کارخانههایی نیز در تایوان، قزاقستان و پاکستان دارد.
اتوبوسهای دوو در ایران
از سال 1385 بحث تولید اتوبوسهای دوو در ایران در میان بود. اولین مذاکرات در این خصوص با شرکت زامیاد زیرمجموعه گروه خودروسازی سایپا انجام شده بود اما تصمیم نهایی منوط به خواست وزارت کشور و قرار بود مدل 212BC دوو در ایران تولید شود. این توافق اما اجرایی نشد و بار دیگر در سال 1388 «سبلانخودرو» بود که به سراغ دوو باس رفت. این بار نیز قرار بود کارخانهای با سرمایهای حدود 30 میلیون دلار در اردبیل ساخته شود که ظرفیت تولیدی معادل 2هزار دستگاه اتوبوس در سال داشته باشد و فقط در 18 ماه نخست آغاز بهکار خود 800 دستگاه اتوبوس تولید کند، اتوبوسهایی که موتور و گیربکس
آنها در خاک کره جنوبی ساخته میشدند. اما با تشدید تحریمها این همکاریها نیز بیسرانجام ماند.