تاکید بر اصلاح ساختار صنعت خودروسازی
تین نیوز | صنایع یکی از ابزارهای توسعه اقتصادی هر کشوری هستند که البته برخی صنایع بر دیگری ترجیح بیشتری دارند. یکی از این صنایع که امروزه در جهان حرف اول را میزند، صنعت خودروسازی است. امروزه کشورهای بسیاری را سراغ داریم که تنها با نام خودرو شناخته میشوند.
خودرو بنز و بی.ام.دبلیو نام کشور آلمان را پرآوازه کرده، خودرو پژو نام فرانسه را بر سر زبانها انداخته، تویوتا برای کشور ژاپن شهرت درست کرده و رولزرویس نیز کشور انگلستان را مشهور کرده است. البته خودروهایی همچون پورشه، بوگاتی، بیوک، شورلت، هیوندا و بسیاری موارد دیگر وجود دارد که به واسطه هر کدام کشورها به نام و نان رسیدهاند.
امروزه گردش مالی خودروسازیها بسیار بالاست و شرکتهای خودروسازی سعی میکنند با تولید مدلهای جدید، بازار رقابت را از دست رقبای خود خارج کنند. در این بین کشور ایران نیز با مونتاژ پیکان توانست در صنعت خودروسازی حضور یابد. البته مدتی نیز امتیاز خودرو آریا را در اختیار داشت که با ورود پیکان، آنرا واگذار کرد. بالاخره بعد از گذشت 40 سال، این خودرو از چرخه تولید خارج شد و سمند و پژو جای پیکان را گرفتند. البته پراید و رنو نیز نقش پررنگی در صنعت خودروسازی کشورمان دارند. اما اشکال اینجاست که سیر صعودی صنعت خودرو شامل حال ما نشده است.
در حالی که خودروهای خارجی امروزه 8 ایربگ دارند، ما به تازگی آن هم با فشار پلیس راهور و اینکه مانع پلاک خودروهای بدون ایربگ میشد، توانستیم ابتدا یک ایربگ داشته باشیم و پس از تلاش فراوان آنرا به دو ایربگ افزایش بدهیم. اما اشکال اینجاست که هیچ مزایای دیگری نداریم. اتاق سمند، پراید، پژو، وانت پیکان و بسیاری دیگر از خودروهای تولید داخل مدتهاست تغییری نکرده و نگران آن هستیم که این خودروها نیز به سرنوشت پیکان مبتلا شوند که پس از گذشت 40 سال و هنگام بازنشستگی، هیچ تغییری در آن اتفاق نیفتاده بود.
اکنون نیز قیمتها سرسام آور شده و هیچ کس نمیداند چرا قیمت خودرو بالا رفته است؟ هیچ کس نمیداند چرا باید قطعات چینی بر روی خودروهای تولید داخل نصب شود؟ کسی پاسخ نمیدهد چرا خدمات پس از فروش روزبهروز بیکیفیتتر میشود و بسیاری از خدمات خودروها حذف میشود؟ کسی جواب نمیدهد که چرا باید ضبط صوت از روی خودروها باز بشود؟ و هزاران چرای دیگر که متاسفانه بی پاسخ مانده و تاوان این چراهای بی پاسخ را مصرفکنندگان میدهند. در این رابطه با تعدادی از نمایندگان مجلس شورای اسلامیگفتوگو کردیم که در ادامه میخوانید.
محسن گروسی، عضو کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامیدر این رابطه انتقادهای جدی دارد. وی با اشاره به اینکه در سال 1390 خودروسازان کشور توانستند یک میلیون و 300 هزار خودرو تولید کنند گفت: بنا بر این ما میتوانیم تولید خودروی کشور را به مرز بالایی برسانیم و البته توان بیشتر از این را نیز داریم.
وی با اشاره به اینکه سند توسعه خودروی کشور پیشبینی کرده بود که میزان تولید سالانه خودرو به 3 میلیون دستگاه ارتقا پیدا کند گفت: بنا بر این انتظار داریم با توجه به قطعهسازان خوبی که داریم و تواناییهایی که در کشورمان وجود دارد، تولید خودرو افزایش پیدا کند اما متاسفانه با وجود آنکه در دو سال گذشته تمامیسازمانها ورود کردند و سازمان حمایت از مصرف کننده، شورای رقابت، سازمان بازرسی کل کشور، مجلس شورای اسلامی و دیگر دستگاهها به مشکلات ناشی از این صنعت ورود کردند، اما قیمت خودرو کاهش پیدا نکرد و حتی بالاتر هم رفت و خودروسازان طلبکار هم شدند.عضو
کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی با طرح این پرسش که دلیل این همه آشفتگی در صنعت خودرو کشور چیست گفت: اقتصاد هر کشوری تابع قانون عرضه و تقاضاست و متاسفانه در کشور ما این قانون به هم ریخته است. هنگامیکه ما در سال حدود یک میلیون خودرو مصرف داخلی داریم و میتوانیم بقیه آن را نیز صادر کنیم، دلیلی ندارد که قیمت خودرو افزایش پیدا کند.
وی با اشاره به اینکه خودروسازان تاکید میکنند که 2 هزار میلیاردتومان زیان کرده ایم گفت: با این نیاز بازار داخلی باید 5 هزار میلیارد تومان نیز سود کنند و دلیلی ندارد که زیان کنند.
گروسی باتاکید بر اینکه فرمولهای اقتصادی تاکید دارد که صنعت و تولید باید از فروش بیشتر سود کند گفت: این در حالی است که خودروسازان کشور ما به دنبال آن هستند تا از طریق گران فروشی سود بیشتری ببرند.
وی با تاکید بر اینکه راه سوددهی صنعت خودرو، افزایش تولید است گفت: تا زمانی که خودروسازان ما به فکر مصرفکننده نیستند و میخواهند کمتر تولید کنند و سود بیشتری به دست بیاورند، وضعیت خودرو کشور به همین صورت باقی خواهد ماند.
نماینده شهریار با اشاره به اینکه اکنون که وزارت صنایع مصوب کرده به خودروسازان ارز ترجیحی بدهد باید حرف آنان را نیز بشنود گفت: دولت باید قبل از آنکه به خودروساز کمکی بکند، از آنان تضمین بگیرد که تولید خودرو را به یک میلیون و 500 هزار دستگاه برسانید و بقیه را نیز صادر کنید.
وی با یادآوری اینکه در حال حاضر قیمت دلار از 3000 تومان گذشته است گفت: اکنون تولید و صادرات خودرو توجیه خوبی دارد زیرا هم در داخل وهم در خارج از کشور بازار داریم.
گروسی با اشاره به قانون ارتقای کیفیت خودرو و رعایت استانداردهای 55 گانه که در مجلس هشتم تصویب شد گفت: در این قانون تصویب شده بود که وزارت صنایع و اداره استاندارد بر تولید خودرو نظارت کنند و بنا نیست که مجلس شورای اسلامی بر قوانینی که مصوب میکند، نظارت مستمر داشته باشد زیرا ناظران را نیز تعیین کردهایم.
وی با اشاره به اینکه افزایش کمیت خودرو بر کیفیت آن اثر میگذارد گفت: اگر قرار باشد 2 میلیون خودرو تولید کنیم و تنها یک میلیون بازار مصرف داشته باشیم و خودرو ما نیز کیفیت نداشته باشد، حتما این یک میلیون خودرو اضافی روی دست ما باقی میماند بنا بر این ناچار هستیم کیفیت را ارتقا بدهیم. بنا بر این نمیشود تولید را بدون بالابردن کیفیت افزایش قیمت داد.
عضو کمیسیون صنایع مجلس با اشاره به اینکه تولید یک قانون تعریف شده دارد گفت: تولید مقرون به صرفه نیست مگر آنکه 3 خصوصیت داشته باشد اول اینکه قیمت تمام شده پایین باشد، دوم کیفیت بالا باشد و سوم استفاده از فناوریهای روز در تولید است. بنا بر این هر تولیدی باید این 3 خصوصیت را داشته باشد که متاسفانه خودروسازان ما توجهی به این مهم نمیکنند. گروسی با تاکید بر اینکه خودروسازان هزینه آن چنانی ندارند که بخواهند قیمت را بالا ببرند گفت: کدام قالب جدید را ساختهاند؟ کدام خط تولید را تغییر دادهاند؟ کدام تحقیق و پژوهشی داشته اند که باعث ارتقای کیفیت تولید شود و خلاصه
آنکه چه تحولی به وجود آورده اند که هزینه بر باشد؟
وی با اشاره به اینکه یک خط تولید از 20 سال قبل در خودروسازیهای ما فعال شده و هنوز هم همان خط ادامه تولید دارد گفت: اگر قرار بود مانند شرکتهای بزرگی مانند تویوتا و بی.ام. دبلیو یا دیگر خودروسازان بزرگ هر سال یک اتاق جدید طراحی و تولید کنند و مجبور باشند خط تولید را یک باره به هم بریزند، حتما قیمت خودروهای ما امروز از مرز 100 میلیون تومان عبور کرده بود.
مجید منصوری بیدکانی، نماینده لنجان در مجلس شورای اسلامینیز در این باره گفت: با این روشی که خودروسازان ما در پیش گرفتهاند، هم به خودشان و هم به مصرفکننده آسیب میزنند. البته خودروساز ما میخواهد تولید خوبی داشته باشد و خودرو خوبی به مصرفکننده تحویل بدهد، اما مهم این است که باید فضای رقابت وجود داشته باشد.
وی افزود: معنای فضای رقابت این است که قطعهساز و خودروساز به هر قیمتی که میخواهند محصولاتشان را بفروشند و در مقابل نیز واردات خودرو آزاد باشد و تعرفهای اعمال نشود. آنگاه است که یک تولیدکننده داخلی تصمیم میگیرد با کدام کشور و با کدام کارخانه مادر تولیدکننده خودرو همکاری داشته باشد تا برایش نفع داشته باشد. عضو کمیسیون صنایع گفت: با روش فعلی خودروساز ما احساس رقابت نمیکند و خود به خود انگیزه را از دست میدهد. البته هرگز خودرو ساز نمیخواهد خودرو بی کیفیت تولید کند اما وقتی میبیند نظارتی نیست و با تعرفه 90 درصدی از او حمایت میشود، رغبتی
برای تولید ارزان و با کیفیت ندارد زیرا میداند هر جنسی هرچقدر هم بنجل تولید کند، در این بازار انحصاری به فروش میرسد.
وی با تاکید بر اینکه یا باید انگیزه تحکمی باشد و یا تشویقی باشد گفت: وقتی برای خودروساز هیچ انگیزهای ایجاد نکردهایم، خودرو ساز هم کاری نمیکند.
وی با تاکید بر اینکه انگیزه باید شدت داشته باشد گفت: اگر انگیزه تشویقی یا تنبیهی به کار میگیریم باید شدت به اندازهای باشد که بر خودروساز اثر بگذارد. انگیزه تشویقی مانند این است که اگر خودروساز خودرو خوبی تولید کرد، معافیت مالیاتی داشته باشد یا ضمانت خرید میدهیم. تنبیهی نیز مانند اینکه تعرفه را پایین بیاوریم یا آنکه به رقبای دیگر خارجی اجازه فعالیت در ایران بدهیم. در این صورت وقتی رقیب خارجی بیاید و سایه سنگین او بالای سر تولیدکننده داخلی باشد، قطعا کیفیت خودش را بالا میبرد. منصوری در پاسخ به اینکه تعرفه بالایی که امروزه برای خودرو اعمال
میشود، بهترین تشویق است، چرا این تشویق جواب نداده است گفت: این را قبول دارم و باورم بر این است که اکنون تشویق جواب نداده و باید از ابزار تنبیه استفاده کنیم و باید تعرفه را پایین بیاوریم و خودروسازان را از طرف دیگر تحت فشار قرار دهیم.
وی در پاسخ به اینکه اکنون بازار فروش برای محصولات خودروسازان وجود دارد، چرا تولید آنها به روز نیست و باید مشتری برای خرید خودرو در نوبت چند ماهه و حتی بیش از یک سال بماند گفت: این درست است که تولید پایین آمده اما این امر دلایلی دارد. یکی از دلایل این است که نقدینگی کارخانههای خودروسازی پایین آمده و دیگر اینکه از نظر قطعه با مشکل روبهرو هستیم. شاید آقایان بگویند که قطعات خودرو را در ایران تولید میکنیم اما در واقع این طور نیست و بسیاری از قطعات را داریم که امکان تولید آن در داخل کشور وجود ندارد و حتما باید وارد شود.
نماینده لنجان با اشاره به اینکه اکنون تحریمها باعث شده تا نتوانیم مواد اولیه را تامین کنیم یا موجب شده در تامین قطعات کلی و حساس با مشکل روبهرو شویم گفت: در این صورت گناه را بر دوش خودروساز میگذاریم و خودروسازان نیز حاضر نیستند این مساله را اعتراف کنند که دردشان از ناتوانی تولید برخی قطعات است و تحریمها بر آنان اثر گذاشته است.
وی با اشاره به اینکه در حال حاضر خودروهای ما باید به ایربگ مجهز باشند و یا قطعات حساسی که گاه نادیده گرفته میشود حتما باید نصب شود گفت: ما توان تولید هیچکدام از این قطعات را نداریم و چون خودروهای بدون این قطعات پلاک نمیشوند، خودروسازان به اندازهای تولید میکنند که قطعات آن وارد شده است.
منصوری با تاکید بر اینکه نباید اثرات تحریمها را نادیده گیریم گفت: وقتی از یک قطعه 10 هزار عدد وارد کشور شده و از قطعات حساس خودرو است، چرا باید انتظار داشته باشیم که این شرکت بتواند یک میلیون خودرو تولید کند.
وی در پاسخ به اینکه چرا خودرو ساز باید دایم قیمت خود را بالا ببرد گفت: گران کردن خودرو و تصمیمات لحظهای خودروسازان به دلیل فقدان فضای رقابت است. ایجاد فضای رقابت باعث میشود که خودروساز برخی قطعات یا امتیازها را به خودرو اضافه کند و قیمت را ثابت نگه دارد تا در میدان رقیب بر رقیب خود پیروز شود. در حالی که امروزه خودروساز ایرانی هرکاری دلش میخواهد انجام میدهد، ایربگ را 500 هزار تومان میخرد و یک میلیون تومان به قیمت ماشین اضافه میکند. بنا بر این میبینیم که امروزه خودروسازان در اثر نبود بازار رقابت ظلم فاحشی به مصرفکننده اعمال میکنند.
عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در پاسخ به اینکه آیا مدیران خودرو ساز ما دولتی و بدون تجربه هستند که این اتفاقات رخ میدهند گفت: نباید بگوییم که مدیران ما نابلد هستند. البته شاید توان و تجربه لازم را ندارند اما این نیست که مقصر 100 درصدی باشند. اشکال ما صرفا مدیریتی نیست، بلکه اشکال در ساختار صنعت خودروسازی کشور است. در مورد نیروی کار نیز همین طور است. کارگران ما آنقدر توانایی دارند که اگر در خطوط تولید بنز یا پورشه قرار بگیرند، بدون اشکالی کار میکنند، زیرا در آن کشورها همه چیز سیستم خاص خود را دارد و هر کس در آن قرار میگیرد، خواه مدیر باشد یا کارگر،
نمیتواند خارج از آن ساختار کار کند. اما در ایران شرایط به نوعی است که اگر کارگر بنز را بیاورید همان کاری را میکند که اکنون کارگر ایرانی انجام میدهد.
وی با اشاره به نبود فضای رقابت، مدیران تحمیلی دولتی، تعرفه بالا، نبود سرمایهگذار خارجی و بسیاری موارد دیگر گفت: باید ساختارها در صنعت خودروسازی اصلاح شود.