◄ عاقبت کمپین خودرو!
وبلاگ تین نیوز، سعید مسگری | دو روز پیش خبری کوتاه اما مهم منتشر شد. قائم مقام وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: تا ساعت 13:30 روز دوشنبه( روز آغاز فروش خودرو با تسهیلات ) بیش از 5000 ثبت نام برای فروش خودرو انجام شده است. یعنی برای خرید خودرو با وام 16 درصدی و بازپرداخت چهار ساله تنها در چند ساعت 5000 نفر ثبت نام کرده اند. به عبارتی در هر دقیقه پونزده خودرو فروخته شده است.
به یاد دارم پس از اوج گیری کمپین تحریم خودرو برخی کارشناسان بر این نکته تاکید می کردند که این کمپین تاثیر چندانی بر رکود بازار خودرو نداشته است و نباید آن را عامل اصلی رکود دانست. این رکود دلایل دیگری همچون حبس تقاضا در اقتصاد ایران دارد و ناشی از رکود عمیقی است که کل اقتصاد ایران را فرا گرفته است. اما متاسفانه بسیای از کارشناسان و حتی مسئولین و مدیران به دلایل اصلی رکود بازار خودرو توجهی نکردند و با پرداختن به این کمپین و موضع گیری دربرابر ان به تقویت آن دامن زدند.
کارشناسان و مدیران صنعت خودرو باید می دانستند که رکود بازار خودرو ارتباط چندانی به این کمپین ندارد و برای برطرف شدن مشکل رکود بازار خودرو یا باید از رکود اقتصادی خارج شد یا با روش هایی چون اعظا تسهیلات قدرت خرید مردم را افزایش داد که راه دوم همان راهی است که فعلا در دستور کار قرار گرفته است و ظاهرا موفق نیز بوده است. اتفاقات امروز بهترین شاهد بر صحت این مدعا است و نشان داد که کمپین بر تقاضای خودرو بی تاثیر یا در بهترین حالت کم تاثیر بوذه است.
جالب آنکه حتی تاشب قبل از آغاز ثبت نام نیز برخی کارشناسان بر این باور بودند که این طرح شکست خواهد خورد و مردم استقبالی از این تسهیلات نخواهند کرد. آنها با ارزیابی میزان سود و زیان مصرف کنندگان و میزان سود پرداختی مردم بابت این تسهیلات به این نتیجه می رسیدند که دریافت وام 16 درصدی برای مردم به صرفه نیست و لذا آنها استقبالی نخواهند کرد.
غافل از آن که در تحلیل رفتار مصرف کنندگان نباید صرفا به محاسبات عددی و بررسی سود و زیان بسنده کرد بلکه باید به عوامل دیگری که بر رفتار مصرف کنندگان تاثیرگذار است و نیز ترجیحات آنها توجه کرد. این همان نکته ای است که معمولا در تحلیل هایی که از رفتار مصرف کننندگان در اقتصاد ایران انجام می شود مورد غفلت قرار می گیرد.
نکته دیگری که باید در اینجا به آن اشاره کرد این است که یکی از الزامات موفقیت کمپین ها، مطلوب بودن وضعیت سرمایه اجتماعی در جامعه است. در مطالعات و پژوهش های متعددی که در کشورهای مختلف انجام شده است ثابت شده است که سرمایه اجتماعی کارکردهای بسیار زیادی دارد و باید در تحلیل ها و تصمیمات اقتصادی مورد توجه قرار بگیرد. اما متاسفانه این مفهوم هنوز در اقتصاد ایران جایگاهی ندارد و نه در تحلیل ها و نه در سیاست گذاری ها، مورد توجه قرار نمی گیرد. اگر به جایگاه سرمایه اجتماعی توجه می شد مشخص بود که در جامعه ای که وضعیت سرمایه اجتماعی چندان مطلوب نیست نمی توان امیدی به موفقیت
چنین کمپینی داشت و بی دلیل به این کمپین پرداخته نمی شد.
در این باره حرف برای گفتن زیاد است اما به همین میزان بسنده می کنیم.