شبکه واردات خودرو در دولت یازدهم هم نفوذ کرده است
تین نیوز | احسان بداغی
صحبتهای چند هفته پیش وزیر کشور در مجلس باز هم موضوع واردات ماشینهای لوکس به کشور را داغ کرد. داغی تنور این موضوع البته با دو تصادف مرگبار در خیابان شریعتی و بزرگراه همت دو چندان شد. با این حال هنوز آدرس واردکنندگانی که توانستهاند با خیال راحت ماشینهای چند صد میلیونی را از درگاه گمرک ایران بگذرانند و به میان خیابانهای بالاشهر بیاورند، از ابهام بیرون نیامده است. کسانی که احتمالا بدون پرداخت حق گمرک برای وارد کردن هر اتومبیل لوکس سودی صد در صدی را در جیب خود گذاشتهاند. علی علیلو، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در گفت و گو با «حمل و نقل» قدری
از شبکهای میگوید که پشت این واردات قرار دارند. شبکهای که به گفته او در دولت قبل به وجود آمدند و هنوز هم قدرت دارند، بی آنکه دولت یازدهم فکری برای مهار آنها بکند.
شما در مجلس مشخصا بر روی موضوع خودرو و رانتهایی که در این حوزه وجود دارد، چه در بخش واردات و چه تولید کار کردهاید. برداشت خودتان از آنچه که وزیر کشور هفته گذشته در مجلس گفت، چگونه است؟
آنچه که وزیر کشور اعلام کردند بسیار گنگ است و گله ما از آقای رحمانی فضلی این است که ای کاش اینها را با مستندات ارائه میدادند. آنچه که در مجلس مطرح است، مخالفت با هر نوع رانتی در هر جایی است. الان هم من از همین تریبون تاکید میکنم که یکی از درخواستهای جدی ما ارائه مستندات سخنان آقای رحمانی فضلی است.
جدای از صحبتهای وزیر کشور، وضعیت عمومی در این خصوص را چگونه میبینید؟
موارد تخلف بسیار بودهاند که مقداری از آن هم به خودروسازان بر میگردد. مثلا خودروسازان ما به برخی از نمایندگیهای خاص در عددهای بالا و خارج از عرف و ضوابط کاری محصول میدادند و این کار هنوز ادامه دارد. این یک رانت بسیار گسترده در صنعت خودرو است.
عددها در چه حد و اندازهای است؟
نمایندگیهایی هستند که بالغ از 5 یا 6 میلیارد بدهی دارند و ندادهاند و هیچ اقدام حقوقی برای بازپسگیری این مبالغ انجام نشده است. اینها یک سری نمایندگیهای خاص هستند که قسمتی از ویژهخواری صنعت در ایران را شکل میدهند. مخصوصا اینکه نه خود خودروسازان این مسایل را پیگیری قضایی میکنند و نه حتی مثلا فشار و تحقیق و تفحص مجلس باعث شده تا سراغ پیگیری این مطالبات بروند. یعنی حتی در مقابل فشار برای وصول مطالبات خودشان هم مقاومت میکنند و این نشان میدهد که یک سری روابط ویژه در این بخش ایجاد شده است.
خب چرا این فرایند قضایی برای دریافت مطالبات طی نمیشود؟
این را باید از خودروساز سوال کنید. سوال ما هم همین است. باید بیایند جواب دهند که چرا از برخی نمایندگیهایی که ماشین برای فروش بردهاند و پول آن را پس ندادهاند، مطالبات خود را طلب نمیکنید؟
شما چقدر فکر میکنید که این موضوع ریشه در ایجاد یک سری ارتباطات خاص داشته باشد؟
صد در صد در این باره مطمئنیم. کاملا مشخص است که این مساله فقط تحت تاثیر یک سری روابط مافیایی بین خودروساز و برخی نمایندگیهای خاص شکل گرفته است.
جمع مبلغ مربوط به این معوقات چقدر است؟
مجموع معوقات مثلا برای ایران خودرو بالغ بر 5 هزار میلیارد تومان و برای سایپا بالغ بر 3 هزار میلیارد تومان است. ما اینها را در گزارش تحقیق و تفحص آوردهایم اما هیچ اتفاقی پس از آن نیفتاد. این فقط یکی از مسایل و سرفصلهای مربوط به ابهامات مالی و اقتصادی در حوزه خودرو است. این اتفاقات هیچ دلیلی جز داشتن روابط خاص ندارد. شما الان بروید و نمایندگیهایی که از این روابط بیبهره هستند را ببینید و کسب اطلاع کنید که آیا میتوانند بدون تسویه حساب با خودروساز کار کنند یا نه؟ بعد میآییم و میبینیم که برخی نمایندگیهای خاص بدهیهای چند میلیاردی 2-3 ساله
دارند و هیچ پیگیری هم انجام نمیشود.
درباره آن عدد 27 هزار خودروی وارداتی که آقای رحمانی فضلی به آن اشاره کرد آیا اطلاعی دارید؟
من عضو کمیسیون اصل نود هم هستم. آنجا یک گزارشی تهیه شد از روند واردات ماشینهای لوکس و گران قیمت که البته تخلفات و فسادهای بسیار قابل توجهی در آن بود، اما بحث کمیته امداد را نداشتیم.
البته وزیر کشور نگفت کمیته امداد این کار را کرده است. گویا برخی با سو استفاده از افراد تحت پوشش کمیته امداد دست به این اقدام زدهاند.
این را من از آقای وزیر تقاضا میکنم که مستندات خود را به ما بدهد تا پیگیری کنیم.
به طور کی فکر میکنید داشتن روابط خاص چقدر توانسته در ایجاد این وضعیت نقش داشته باشد؟
صد در صد در اینجا هم هست. مگر میتوان مثلا گمرک یک کشور را بدون داشتن چنین روابطی دور زد؟ ما یک سری وارداتی داریم که متقلبانه انجام میشود. مثلا تقلب این است که به عنوان CKD وارد میکنند و از معافیت آن استفاده میکنند، در حالی که برخی قطعات اصلی آن را باز میکنند و بعد در داخل کشور ان را روی ماشین سوار میکنند. در حالی که آن چیزی که دولت برایش معافیت CKD گذاشته آن ماشینی است که بدون برخی قطعات وارد و قطعات آن در ایران تولید شوند. معلوم است وقتی شرکتهایی چنین وارداتی انجام میدهند از وزارت صنعت یا گمرک رانتهایی دریافت کردهاند.
الان هم این پدیده وجود دارد؟
الان هم هست و در دولت یازدهم هم اصلا کم نشده است. این در حالی است که ما گزارش موضوع را به وزیر صنعت هم دادهایم اما هیچ اقدامی انجام نشده است.
در مورد پورشهها و ماشینهای لوکسی که بیشتر مورد توجه قرار دارند، بحث دور زدن قانون چطور است؟
اینها بدون گمرکی وارد نمیشوند، اما برخی از افراد برای واردات ان یک سری مجوزهای خاص دارند. ما بحث ممنوعیت واردات ماشینهای مصرف بالا را قبلا هم داشتهایم . عمده این هم به زمانی بر میگشت که ارز به سختی وارد کشور میشد و ما پول نفتی که میفروختیم را هم نمیتوانستیم بگیریم و وارد کشور کنیم. در همان زمان ثبت سفارش ماشینهای لوکس چندصد میلیونی و حتی میلیاردی انجام میشد و از همین ارز ماشینهای آنچنانی وارد میشدند. اینها به هیچ عنوان بدون نفوذ در دولت صورت نمیگرفت.
الان هم برخی از همانها هستند؟
بله که هستند. اینها الان خودشان رابا دولت جدید وفق دادهاند.
یعنی شخصیت سیاسی هستند؟
حداقل آدمهای اقتصادی هستند که با سیاسیون ما مرتبط هستند و از رانت این ارتباط بهره میگیرند. متاسفانه آنچه که از دولت یازدهم برای برخورد با این پدیده انتظار میرفت، ندیدهایم.
گزارش آقای رحمانی فضلی هم آیا امیدواری را برای برخورد با این پدیده افزایش نمیدهد؟
نه. یک سری اطلاعات گنگ جای امیدواری ندارد. اینها تا مصادیق و اصل مستنداتش مشخص نشود و گزارشی جامع از آن تهیه نگردد، نمی تواند راه به جایی ببرد. اصل گله ما از آقای رحمانی فضلی این است که چیزی را به ما میگویند که ما باید به دولت بگوییم. چرا منفذها و ورودیهای خلاف و فساد در گمرک اینقدر باز و بی در و پیکر است که مثلا 3 هزار شرکت با یک آدرس ثبت سفارش میکنند و کسی نیست به آن رسیدگی کند؟ گلوگاه این فسادها گمرک است که در اختیار قوه مجریه قرار دارد. وزیر کشور در درون دولت است و خودش هم از برجستهترین وزرای کابینه است. اینها میتوانند نظارت و برخورد کنند؟ چرا
میآیند گزارش گلهمندانه را به ما میدهند؟ اگر من وزیر کشور بودم خجالت میکشیدم چنین آماری را اعلام کنم، چون مسئول اول برخورد با این پدیدهها خودم بودم، نه کس دیگری. ما میدانیم آمار واردات خودرو از گمرک بسیار نگرانکننده است، اما این خود دولت است که باید برای برخورد پیشقدم شود.
چرا پس نمیشود؟ چون شما خیلی تاکید دارید که دولت در این زمینه قدری منفعل است.
من احساس میکنم که دولت از نفوذ و سیطره قدرت مافیای فساد هراس دارد، اما اصل قدرت در این کشور مردم و رهبری هستند. یعنی تاکیدات اخیر مقام معظم رهبری که انقدر شفاف بودند، برای این دولت کافی نیست که بدون هراس با فساد بجنگد؟ ما این انتظار را خصوصا از این دولت داریم. تکلیف دولت قبل مشخص است و خیلی نمیخواهیم به آن بپردازیم. اما از نظر ما این دولت با ترکیبی که دارد نباید منفعل عمل کند. چه سیستمی در گمرک ایران حاکم است که شاید چنین تخلفاتی در آن هستیم؟ پاسخ این را باید دولت بدهد. گزارش آقای رحمانی فضلی به نظر من بیشتر یک نمایشی از مبارزه با فساد بود. این کانونهای
فساد از دورههای قبل در کشور شکل گرفتهاند و الان قدرت دارند.
یعنی وارد سیاست هم شدهاند؟
بله. آقای رحمانی فضلی هشدار داد که میخواهند وارد شوند اما من میگویم شدهاند. در دولت قبل بودهاند و الان هم هستند. بعضی از این آدمها در ارتباط با عناصر اصلی در حاشیه دولت هستند. واردکنندگانی بودند که در دولت قبل با جریان حول رئیس جمهور ارتباط برقرار کردند. آن دولت که کارش تمام شد حالا در دولت یازدهم افراد مد نظر خودشان را پیدا کردهاند و همان ارتباطات احیا شده است.
مصداق هم دارد؟
افرادی در وزارت صنعت بر سر کار آمدهاند که از سه دستگاه مرتبط با دولت رد صلاحیت شدهاند. یعنی دستگاهی خارج از دولت آنها را رد صلاحیت نکرده، خود دولت گفته اینها صلاحیت ندارند. بعد وزارتخانه میگوید ما اینها را قبول نداریم و آن آدم خیلی راحت و بدون مزاحمت کارش را میکند. مگر میشود که قسمتی از دولت قسمت دیگر را قبول نداشته باشد. مثلا یک مورد از این افراد کسی است که در تحقیق و تفحصل ما پرونده دارد و واردات خارج از قانون خودروهای لوکس را حمایت میکند.
مربوط به همین دولت است یا از دولت قبلی به دولت یازدهم امده است؟
نه. این فرد در دولت دهم هم مسئول بود و همین کارها را میکرد و الان هم کسی نگاه سایهاش نمیکند. اینها هیچ تعصبی به هیچ تفکری ندارند و متاسفانه تعدادشان هم کم نیست. الان هم در این دولت کاملا فعال هستند و من هشدار میدهم که دولت با وجود این افراد، اگر حرکتی نکند دچار عاقبت خوبی نخواهد شد. اینها در حقیقت سرِ شبکه واردات خودرو هستند. در دولت قبل ابلاغیهای آمد که برای مدت محدود و احتمال برای چند ساعتی ترخیص و واردات خودرو از گمرک را آزاد کردند و در همین چند ساعت افرادی هزار خودروی لوکس وارد کردند که معلوم میشد یک کار شبکهای و هماهنگ شده است. الان همین
افراد در این دولت هم نفوذ دارند.