از «پژو» امتیازات بیشتری بگیرید
تین نیوز | مجلس ایران با «پژو» شاخبهشاخ شده است؛ یکی از غول های خودروسازی که برندش در خیابانهای ایران سالهاست مانور میدهد. غولی که حالا قرار است قراردادی جدید با ایرانخودرو ببندد و مدلهای تازه خود را وارد بازار پر از مشتری ایران کند. مجلسنشینان اما دیگر تاب تحمل قراردادهای این شرکت را به روال سابق ندارند؛ قراردادهایی که نمایندگان معتقدند در تمام مدت 25 ساله حضور پژو در ایران «یکطرفه» بوده است. حالا در آستانه عقد قرارداد جدید با این شرکت فرانسوی، وزیر صنعت به مجلس احضار شده تا هر طور میشود جلوی این قرارداد
گرفته شود.
قراردادی که مدیرعامل ایرانخودرو روز 10 اسفند سال گذشته از نهایی شدن آن خبر داده و گفته بود که «به لحاظ مفاد آن، قابلمقایسه با هیچیک از قراردادهای امضا شده در صنعت خودروسازی کشور نیست». توضیحات آن روز هاشم یکهزارع اما نتوانسته هنوز اعتماد را به نمایندگانی که عموما هم در اردوگاه رقی ب دولت هستند برگرداند. استناد نمایندگان بیشتر به اقدامات این خودروساز فرانسوی در سالهای گذشته است. خصوصا زمانی که تحریم های بینالمللی علیه کشورمان بهیکباره شدت گرفت و پژو هم بلافاصله بعد از آن راهی جز ترک ایران را در مقابل خود ندید. این اما تمام
انتقاد مجلسیها به قراردادهای پیشین پژو با ایران نیست. آنها چیزی بیشتر از جولان پژوهای مونتاژ داخل را در ایران می خواهند. سید شریف حسینی عضو هیئترئیسه مجلس مطالبه نمایندگان درباره قرارداد جدید را اینگونه مطرح کرده است: «شرکت پژو فرانسه بدون داشتن حتی یک دفتر و بدون یک ریال سرمایهگذاری در ایران توانست سهمی از بازار کشورمان را به خود اختصاص دهد. مهمترین مقوله در بحث خودروسازی داشتن تحقیق و توسعه در این بخش است و اگرچه گامهایی در این زمینه برداشته شده اما همکاری مشترک با کشورهای صاحب سبک و تکنولوژی در خودروسازی در آن دیده نمیشود. اگر
خودروسازی کشور به همین منوال به مسیر کاری خود ادامه دهد هدف و آینده مشخص را نمیتوان برای آن متصور بود و تنها با نگاه جدید و سرمایهگذاری مشترک در بخش تولید، تکنولوژی و... است که میتوان آینده خوبی را برای صنعت خودروسازی کشور متصور بود.» خیلی از نمایندگان دیگری که اکنون در صف منتقدین قرارداد با پژو هستند هم استدلال هایی از همین دست مطرح می کنند. استدلالی که البته چندان هم بیراه به نظر نمیرسد.
پژوی فرانسه در تمام مدت حضور بیش از دو دههای خود در کشورمان تنها مشتریان ایرانی خود را با محصولاتی چون پژو 405 و پژو 206 و در سالهای اخیر هم پژو 207 آشنا کرده است. دیگر مدلهای دومین خودروساز بزرگ اروپایی نتوانستند راه همواری برای خود در ایران پیدا کنند. پژو اگر هم حتی تمایل به وارد کردن مدلهای بهروزتر و پربازدهتر خود به کشورمان بود، قراردادش با ایرانخودرو جایی برای آن ندیده بود. همان مدلهای قدیمی و البته پر تیراژ هم با هزار اما و اگر در بازار ایران خودنمایی کردهاند. قیمت پایینشان در مقابل دیگر برندهای خودرو شاید مهمترین دلیل
مشتریان برای استقبال از خرید آنها بوده است. مشتریانی که عموما معتقدند محصولات سالهای اخیر همین پژوها نسبت به مدلهای قبلیشان حتی کیفیت پایینتری هم دارند. نصب کیسه هوا و تغییر دکوراسیون و تزئینات داخلی و اضافه کردن برخی آپشنها چندان نتوانسته کیفیت بهمراتب بالاتر خودروهایی که در سالهای قبل و با مشارکت جدیتر فرانسویها ساخته میشد را از ذهن مشتریان ایرانی پاک کند.
در این شرایط اما قرارداد جدیدی که مدیرعامل ایرانخودرو حدود دو ماه پیش از آن یاد کرد، تفاوتهای آشکاری با قبل دارد. پژو اگر بخواهد حضورش در ایران را تمدید کند طبق این قرارداد باید 30 درصد محصول مشترک خود را به صادرات اختصاص دهد. در قرارداد ذکر شده که اگر طرف خارجی به این تعهد خود برای صادرات عمل نکند، فروش داخلی آن هم متوقف خواهد شد. ایرانخودرو امید دارد که با عملیاتی شدن این همکاری میان ایران و فرانسه، جمهوری اسلامی ایران به هاب منطقهای صادرات خودرو تبدیل شود. نمایندگان هم از همان اسفند سال گذشته در جریان مفاد قراردادی که گفته میشود بهزودی
منعقد خواهد شد، هستند. با این حال این قرارداد هم نتوانسته از نگرانی آنها کم کند.
علی علیلو، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس درباره این قرارداد و نگرانیهای مجلس گفته که «شواهد و قرائن بیانگر این موضوع است که افرادی سعی دارند تا این انحصار در قرارداد با شرکت پژو انجام شود و این در حالی است که طبق مستندات موجود، شرکتهای خودروسازی زیادی آمادگی خود را برای همکاری در بحث تکنولوژی خودرو و همکاری در این بخش با ایران اعلام کردهاند.» نمایندگان بهوضوح گفتهاند که به دنبال خارج کردن انحصار تولید خودرو از دست دولتیها هستند. آنها میگویند همین دولتی بودن برای فرانسویها یک رانت انحصاری در بازار ایران ایجاد کرده است.
رانتی که اجازه حضور دیگران در بازار را نمیدهد و این هم وقتی مشکلاتش را نمایان میسازد که موعد قطع همکاریها برسد. اتفاقی که هم در جریان همکاری با رنو تجربه شد و هم پژو. بر همین اساس است که حسین گروسی، عضو دیگر کمیسیون صنایع و معادن مجلس تأکید کرده که پژو باید امتیازات بیشتری به ایران بدهد. امتیازاتی که او از آنها یاد کرده مشخصا از سقف قراردادی که ایرانخودرو میگوید در آستانه عقد آن با پژوی فرانسه است، بیشتر است.
گروسی در اینباره گفته که «تولیدات پژو در کشورمان بهروز نیست. در سال 90 به لحاظ عدم سرمایهگذاری پژو در ایران و قطع صادرات، قطعات تولید خودروسازی کشور به میزان 50 درصد دچار افت شد و از یک میلیون و 600 هزار در سال به 700 هزار خودرو کاهش یافت. بنابراین ما اعتقاد داریم پژو باید 50 درصد قرارداد خود را با کشورمان در ایران سرمایهگذاری کند و چند خودروی بهروز خود را به ایران صادر کند، نه اینکه صرفاً به فروش قطعات بپردازد.» با این وصف و تأکید نمایندگان بر لزوم حضور نعمتزاده، وزیر صنعت در مجلس برای توضیح و بررسی قرارداد جدی با پژو به نظر میرسد مجلسی ها
هم بندهایی برای افزوده شدن به این قرارداد دارند. بندهایی که پذیرفته نشدن آن توسط نعمت زاده میتواند فشارهای بهارستان بر او را افزایش هم بدهد. او هماکنون در صدر وزرایی قرار دارد که مجلسی ها در موضع مخالفت یا انتقاد از او هستند. حاشیه های قرارداد پژو میتواند بر این مخالفت ها و انتقادات بی افزاید و کار را برای نعمت زاده سختتر از قبل کند. در این میان اما چشم مشتریان ایرانی بر بازاری است که گویا نقطه پایانی بر افزایش قیمت آن وجود ندارد. بازاری که ایرانی ها همچنان امیدوارند قراردادهای جدید صنعتی، هرچند شاید بر قیمت ها خیلی تأثیر نگذارد اما حداقل
بتواند محصولات با کیفیت تری برای آنها به ارمغان بیاورد.
هفته نامه حمل و نقل شماره 9 هشتم اردیبهشت 1394