صنعت خودرو درگیر بهرهوری پایین نیروی انسانی
گروه اقتصادی
: ۵ درصد از نیروی کار ایران در صنعت خودرو مشغول فعالیت هستند. به گزارش حملونقل، آخرین بررسیهای صورت گرفته نشان میدهد صنعت خودروی ایران که دهمین صنعت ایران از لحاظ ارزش افزوده ناخالص تلقی میشود، ۵ درصد از اشتغال کشور را به خود اختصاص داده است.
موسسه جهانی مکنزی که بیش از ۳۰ صنعت جهان را به طور تخصصی مورد بررسی قرار میدهد، اذعان دارد که در سال ۲۰۱۴ میلادی در حدود یک میلیون نفر در صنعت خودروسازی ایران مشغول به کار بودهاند. بررسیها نشان میدهد نیروی کار تولیدی بخش خودرو در مقایسه با معیارهای جهانی از بهرهوری کمتری برخوردار است.
برایناساس در سال به ازای هر کارگر فعال در صنعت خودروسازی در بهترین شرایط ۲,۹ خودرو در کشور تولید میشود این درحالی است که این رقم در ترکیه ۷. ۵ و در فرانسه، آلمان، ژاپن و ایالات متحده آمریکا ۱۲ تا ۱۵ خودرو است. حتی با وجود هزینههای پایین دستمزد در ایران، نسبت محصول به نیروی انسانی، نصف این نسبت در ترکیه است.
برآوردها نشانگر آن است که نسبت محصول به ازای هر کارگر پس از سال ۲۰۱۱ کاهش یافت چرا که تحریمهای شدید، کاهش تولید خودرو را در پی داشت اما شرکتهای خودروسازی با وجود کاهش تولید، نیروهای خود را حفظ کردند. این رکود هر چند در سالهای ماقبل تحریم بهتر بود اما باز هم در مقایسه با استانداردهای جهانی و دیگر کشورها چندان قابل دفاع نبود.
در سالهای پیش از ۲۰۱۱ بهره روی نیروی کار کمتر از ۴ خودرو در سال به ازای هر کارگر بود. بهاینترتیب برای کاهش شکاف بهرهروی با کشوری نظیر ترکیه، ایران باید نسبت محصول به هر کارگر را ۲,۶ برابر کند. انزوای بخش خودرویی ایران بر تنوع و قیمت خودروهای اثرگذار بوده است.
۴ مدل از ۵ مدل پرفروش خودروهای مسافربری، نسخههای وصله پینه شده ۳۰ سال قبل پژو سواریهای کیا (پراید) با جعبه دستی و میانگین قیمت ۳۴ هزار دلار (براساس برابری قدرت خرید هستند) . به نسبت درآمد مردم، این خودروها برای ایرانیان دو برابرگرانتر نسبت به ترکهاست و ۳ برابر میزانی است که خریداران آلمانی یا فرانسوی پرداخت میکنند.
خودروهای تجاری از لحاظ برابری قدرت خرید، ۲,۵ برابرگرانتر از مدلهای تولیدی در اروپای غربی هستند. بر اساس این گزارش نرخ بهرهبرداری کارخانهها در سال ۲۰۱۴ به طور میانگین ۴۲ درصد یعنی اندکی بیشتر از نصف بهرهبرداری (۸۰ درصدی) ترکیه بود. در این گزارش تأکید شده است ایران میتواند با افزایش نرخ بهرهبرداری و نوسازی تواناییهای موجود، تولید خود را دو برابر نماید.
این امر در کاهش قیمت تمام شده مؤثر خواهد افتاد. این گزارش نشان میدهد ضریب نفوذ فعلی خودرو در ایران) ۲۰۰ خودرو به ازای هر هزار نفر (و افزایش پیشبینی شـده در تولیـد ناخـالص داخلـی سرانه طی ۲۰ سال آینده، برآورد میگردد که بازار داخلی ایران بتواند تا سال ۲۰۳۵ به تولید ۲/۳ میلیون دستگاه در سال برسـد و بـه یک صادرکننده منطقهای در سایه رقابتی شدن، تبدیل گردد.
این گزارش نشان میدهد سطح میانگین دستمزد نیروی کار در بخش تولید خودرو در ایران سـالیانه ۸۱۰۰ دلار برمبنـای نـرخ ارز بـازار اسـت کـه ۲۰ درصد کمتر از کارگران در ترکیه و ۴۰ درصد پایینتر از سطح دستمزدها در مراکش و جمهوری چک است.
ازسویدیگر تعداد زیاد فارغ التحصیلان مهندسی در کشور (که مهندسی مکانیک یکی از رایجترین آن است) نیز میتواند یک مزیت باشد. در این گزارش با اشاره به اینکه ایران از زنجیره عرضه داخلی نهادههایی همچون فولاد بهرهمند است، تأکید شده است انرژی و برق ارزان قیمت نیز یک مزیت هزینهای برای تولیدکنندگان است در عین حال نزدیکی جغرافیایی ایران به بازارهای هدف، قابلیت صادرات منطقهای مقرون به صرفه را ایجاد میکند از این رو پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۵ میلادی بخش خودروی ایران در صورتی که بتواند بهرهوری و کیفیـت محصـولات خـود را تـا سطح استانداردهای
جهانی ارتقا دهد، بتواند یک سـهم پایـدار ۵ تـا ۱۵ درصـدی از حجـم فـروش در کشـورهای منتخـب را بهدستآورد.
کشورهای هدف صادرات خودرو شامل عراق، سوریه، پاکستان و کشورهای آسیای میانه ازجمله قزاقستان و ترکمنسـتان است و این کشورها یک پتانسیل صادراتی تقریباً ۳۵۰ هزار دستگاه در سال ایجاد میکنند.
لینک خبر