◄ MAP24 مپنا؛ گامی راهبردی در بومیسازی فناوری لوکوموتیو باری
لوکوموتیو MAP24 نخستین لوکوموتیو باری است که طراحی، مهندسی و تولید آن به طور کامل در داخل کشور و توسط گروه مپنا انجام شده است.
لوکوموتیو MAP24 نخستین لوکوموتیو باری است که طراحی، مهندسی و تولید آن به طور کامل در داخل کشور و توسط گروه مپنا انجام شده است. اجرای این پروژه را می توان یکی از مهم ترین گام ها در مسیر خودکفایی صنعت ریلی ایران دانست؛ زیرا پیش از آن، فعالیت شرکت های داخلی در حوزه لوکوموتیو عمدتاً به مونتاژ یا بهره برداری از نمونه های وارداتی محدود می شد. توسعه MAP24 نشان داد که توانایی طراحی و ساخت سامانه های پیچیده ریلی در کشور وجود دارد و می توان مالکیت دانش فنی این صنعت را در داخل حفظ و توسعه داد.
به گزارش تین نیوز، یکی از مهم ترین نقاط قوت این پروژه، مالکیت کامل دانش فنی طراحی و تأمین قطعات است. با طراحی داخلی این لوکوموتیو، ایران توانسته است بخش قابل توجهی از وابستگی خود به شرکت های خارجی را کاهش دهد. این موضوع به ویژه پس از مذاکرات ناموفق با شرکت های خارجی برای تولید مشترک اهمیت بیشتری پیدا کرد و باعث شد مسیر توسعه فناوری به صورت مستقل دنبال شود.
سرعت اجرای پروژه نیز از دیگر ویژگی های قابل توجه MAP24 است. طراحی و ساخت نخستین نمونه این لوکوموتیو از سال ۱۳۹۴ آغاز شد و تنها طی حدود ۲۲ ماه به مرحله ساخت و بهره برداری آزمایشی رسید. چنین زمان بندی فشرده ای برای پروژه ای با این سطح از پیچیدگی فنی، نشان دهنده توان مهندسی و مدیریت پروژه در مجموعه مپنا است.
از نظر فنی، MAP24 یک لوکوموتیو دیزل-الکتریک باری شش محوره با توان ۳۳۰۰ اسب بخار است که برای حمل بارهای سنگین و کشش پیوسته طراحی شده است. یکی از مهم ترین مزیت های عملکردی آن افزایش کشش دائم به حدود ۳۱۰ کیلونیوتن است که نسبت به بسیاری از نمونه های مشابه بهبود یافته و آن را برای عملیات باری سنگین مناسب تر می کند. این ویژگی سبب می شود لوکوموتیو توانایی بهتری در حرکت قطارهای باری در مسیرهای طولانی و شیب دار داشته باشد.
سطح بالای داخلی سازی قطعات از دیگر دستاوردهای مهم این پروژه است. حدود ۷۸ درصد از قطعات و سامانه های مورد استفاده در MAP24 در داخل کشور تولید می شود. در فرآیند توسعه این لوکوموتیو بیش از ۱۴۰۰ نقشه ساخت قطعات و دستورالعمل های مونتاژ و آزمون تهیه شده که خود یک سرمایه دانشی مهم برای صنعت ریلی کشور محسوب می شود.
در حوزه مهندسی سازه و ساخت نیز نوآوری های مهمی صورت گرفته است. برای نمونه، بوژی سه محوره این لوکوموتیو با روش جوشکاری طراحی و تولید شده است. این راهکار در شرایطی به کار گرفته شد که محدودیت هایی در زمینه ریخته گری قطعات بزرگ در کشور وجود داشت. نتیجه این اقدام، بومی سازی یکی از اجزای کلیدی لوکوموتیو و ایجاد توان فنی جدید در صنعت داخلی بود.
از دیگر نقاط قوت MAP24 می توان به توسعه سیستم کنترل و نرم افزار پایش مبتنی بر اینترنت اشیا (IoT) اشاره کرد. این سامانه امکان پایش وضعیت عملکرد لوکوموتیو و ثبت داده های عملیاتی را فراهم می کند و می تواند در بهبود نگهداری، عیب یابی و مدیریت ناوگان نقش مهمی داشته باشد.
در بخش طراحی انسانی نیز توجه ویژه ای به شرایط کاری رانندگان شده است. کابین راننده مطابق استاندارد UIC 651 طراحی شده و با استفاده از عایق های حرارتی و صوتی مناسب، محیطی ایمن و راحت برای بهره بردار فراهم می کند. همچنین نصب سیستم تهویه مطبوع با ظرفیت ۲۴۰۰۰ BTU/h موجب افزایش رفاه و تمرکز راننده در طول عملیات می شود.
در مجموع، لوکوموتیو MAP24 را می توان نمادی از توسعه توان مهندسی داخلی در صنعت حمل ونقل ریلی دانست. طراحی بومی، سطح بالای داخلی سازی، توسعه زیرساخت های مهندسی و ایجاد دانش فنی در زمینه سامانه های مکانیکی، الکتریکی و کنترلی از مهم ترین دستاوردهای این پروژه به شمار می رود. این تجربه می تواند زمینه ساز ارتقای نسل های بعدی لوکوموتیوهای باری و افزایش توان رقابتی صنعت ریلی کشور در آینده باشد.
