سیستم برد - برد بودن بانک مسکن در گرو توسعهای بودن آن است
وبلاگ تین نیوز، عباس آخوندی | بانک مسکن تاکنون به غیر از دورهای که سیاستهای تحمیلی مسکن مهر را اجرا کرد راه درستی را طی کرده است و میلیونها نفر از طریق این بانک خانهدار شدهاند.
در بحث مسکن دو دیدگاه خرد و کلان در نظر دارم، از منظر خرد٬ اقتصاد ایران باید امکان پاسخگویی به یک سوال ساده را داشته باشد و آن این است که اگر فردی اعلام کرد درآمد من دو میلیون تومان است و میخواهم مسکن یا ملکی خریداری کنم چه راهی پیش روی من است؟ باید بانک مسکن به آن پاسخ گوید و یا اگر سرمایهگذاری گفت میخواهم یک پروژه 50 واحدی را تأمین مالی کنم چه راهی پیش روی من است بانک مسکن به راحتی پاسخگوی او باشد.
این موضوع چه در بافت فرسوده باشد و چه در بافتهای معمولی، شامل کسانی که بخواهند واحد مسکونی خود را تبدیل به احسن کرده یا از نظر ساخت و ساز وضعیت را ارتقا بدهند نیز میشود پس اگر بانک پاسخی برای وی داشته باشد اقتصاد کشور راه درستی رفته است اما اگر در پاسخ لکنت داشته باشد معلوم است که بخشی از اقتصاد کشور میلنگد.
این سوالات به ظاهر ساده است ولی پاسخی پیچیده دارند، میدانم حرکت به سمت پاسخگویی به این سوالات بعد از یک دوره بیانضباطی گسترده در نظام مالی و بانکی کشور اعم از اضافه برداشتهای بانک مرکزی از بانکها٬ معوقات بانکی٬ ایجاد انتظارات توهمی در مردم که میتوان بدون پسانداز خانهدار شد و غیره، بسیار سخت است ولی میخواهیم به تدریج به سمت نظام مالی و بانکی منضبط حرکت کنیم. بانک توسعهای مسکن در دورههایی میتوانست به خوبی پاسخ سوالات یادشده را بدهد.
میخواهم به سمت سرمایه اصلی این بانک که از سرمایه مالی آن مهمتر است برگردیم.
سرمایه اصلی بانک مسکن تجربه و دانش ارتباط گسترده با مردم در سراسر کشور و با اقشار گوناگون است و علت اینکه برای بانک مسکن ارزش قائلم و آن را مهم میدانم این است که هیچ بانکی در ایران این تجربه را ندارد.
از روزی که مسئولیت وزارت راه و شهرسازی را برعهده گرفتم به دنبال احیای این سرمایه بودم وگرنه حرکات موجی که در گذشته توسط بانک مرکزی برای بانک مسکن ایجاد شد و آن را از بانک توسعهای به بانک تجاری تقلیل داد سبب کمرنگ شدن سرمایه اصلی این بانک شد.
در این بخش نحوه تأمین مالی٬ تجهیز منابع٬ ایجاد انگیزه برای رقابت با سایر بازارها و تأمین کسری مالی مطرح است که در اقتصاد کلان بسیار مهم هستند.
سیاست کلان اقتصادی کشور مبارزه با تورم و رکود به صورت همزمان است بنابراین هر سیاستی که منجر به تورم شود سیاستگذاران مالی با آن مخالفند البته اجرای این دو محدودیت در شرایط اقتصادی کشور حیاتی است و ما به دنبال پیدا کردن راه حلی هستیم که هم رونق ایجاد کند و هم به تورم دامن نزند.
دنبال آن هستیم تا بخش ساختمان که به عنوان اهرم خروج از رکود شمرده میشود رونق ببخشیم ولی تنگنای اعتباری جدی از یکسو و نگرانی از افزایش تورم از محدودیتهای ما به حساب میآید.
از آذرماه 92 تا به حال سیاستهای مالی مختلفی را به مقامات پولی کشور پیشنهاد دادهام، اما اداره مالی کشور بعد از یک دوره بیانضباطی مطلق کار بسیار سختی است و میبینیم که دود مشکلات به چشم مردم میرود ولی چارهای نیست باید این جراحی اقتصادی انجام شود، بنابراین برای برگشت به یک سیاست کلان اقتصادی رو به رشد ولی بدون اثرات تورمی نیازمند حرکت به سمت رژیم تأمین مالی از طریق پس انداز هستیم که هم در جهت تنظیم اقتصاد خانوار و هم در اقتصاد کلان کشور اثرات مثبت دارد.
باید بتوانیم منابعی که در اختیار دولت و بانک مسکن است و در گذشته آثار منفی خود را بر تورم گذاشته را به عنوان منابع تأمین رژیم پس انداز اهرم قرار دهیم.
در حال حاضر تلقی ما از بانک٬ بیشتر از یک صرافی است و باید بتوانیم برای توسعه ملی در این نهاد مالی اندیشهای بسازیم.
باید دید که بانک مسکن بانکی تجاری است یا توسعهای؛ هویت تجاری اگرچه اغواگر است اما هدف از ایجاد این بانک توسعه کشور بود.
اگر بانک مسکن بخواهد به سمت تجاری پیش برود هم اقتصاد ملی و کلان کشور میبازد و هم اقتصاد خرد؛ سیستم برد-برد بودن بانک مسکن در گرو توسعهای بودن آن است.
بانک مسکن اگر بخواهد تجاری باشد باید آزاد و بدون محدودیت باشد اما اگر بخواهیم برای آن محدودیتگذاری کنیم پس باید بانکی توسعهای و مجری سیاستهای دولت در بخش مسکن باشد.
به هر حال بانک باید با توجه به تحولات جهانی قدرت حل مسئله داشته باشد، من تحلیلی در این زمینه دارم که در هفته آینده منتشر میشود و اساسا از نظر من به دلیل تنگنای مالی و وجود تقاضای سوداگرانه عرضه پول بیشتر از تقاضای آن٬ بانکها به دنبال بیشینه کردن سرمایه سهامداران هستند اما من به دنبال بانکی هستم که بتواند مسائل مهم کشور را به خصوص در حوزه مسکن حل کند.
دیدگاه من از یک بانک٬ محلی برای سپردهگذاریهای مردم و وامدهی نیست بانک مسکن باید مشکلات پیچیده مسکن را حل کند.
بانک مسکن شرکت تأمین سرمایه مسکن و ساختمان تأسیس کرده است؛ در صندوقهای زمین و ساختمان نیز سهیم است بحث افتتاح حسابهای امانی برای پیش فروش مسکن نیز در این بانک مطرح است اما اینها آغاز راه هستند و ما برای حل مشکلات پیچیده مسکن به راهحلهای مهمتری نیاز داریم.
افتتاح حسابهای امانی در بانک مسکن برای مدیریت پیش فروش ساختمان راهحل بسیار سادهای است، این موضوع سالهاست که در کشور ما دغدغه است و پروندههای زیادی در دادگاهها و محاکم درباره کلاهبرداری در زمینه پیش فروش ساختمان مفتوح است ولی این راهحل ساده را سالهاست که اجرایی نکردهایم.
اینکه از بانک بخواهیم وام بدهد و بگوید سقف وامدهی پر است دیگر آن را نمیتوان بانک نامید بلکه یک صرافی است، امیدواریم بتوانیم به تعریف جدیدی از بانک توسعهای مسکن با وجود مسیر سخت تنگناهای مالی موجود دست یابیم.
برگرفته از خبر روابط عمومی وزارت راه و شهرسازی