رکود و تورم نوروز را هم گرفت
تین نیوز | ایام پایانی سال همواره با شلوغ شدن بازار و ترافیک شهر خود را نشان میدهد و بازگشت رونق به بازار برای کمتر از یکماه هم که شده کسادی برخی از صنوف در ماههای قبل از اسفند را جبران میکرد. مردم برای بهجا آوردن آیین نوروز و برپایی این سنت کهن ایرانی تمام تلاش و توان خود را بهکار میگیرند. سالهای جنگ و شرایط سخت اقتصادی نیز مانع از برپایی این مراسم و کمرنگ شدن آن نشد. امروز اما شرایط اقتصادی و معیشت مردم بهگونهای شده است که شاهد کمرنگ شدن حضور آنها در بازار و کاهش محسوس خریدهای نوروزی هستیم تا این آیین کهن در مقایسه با
سالهای گذشته کمی سادهتر و کم هزینهتر برگزار شود. البته آمارهای حوزه انرژی نیز گواهی است بر این مدعا چراکه طبق آمار اعلامشده توسط وزارت نفت و وزارت نیرو در هفته اخیر میزان مصرف برق افزایش پیدا کرده است و در عین حال میزان مصرف بنزین کاهش یافته است. این آمار درحالی منتشر میشود که در آستانه روزهای پایان سال بنابر سنت و روال هرساله، بهواسطه شروع مسافرتهای عید و افزایش خریدهای عید، مردم نباید زیاد در خانه بمانند و معمولا مصرف برق کاهش یافته و میزان استفاده از وسایل نقلیه (و درنتیجه افزایش مصرف بنزین و سوخت) افزایش پیدا میکرد.
این رویداد اقتصادی و اجتماعی میتواند حاکی از این باشد که تصور دیداری مردم و کارشناسان اقتصادی غیردولتی (مبنی براینکه خریدهای عید کاهش پیدا کرده است) صحت دارد. در حقیقت اینکه مردم کمتر در درون شهر یا بین شهرها سفر کنند نشاندهنده تاثیر و تداوم رکود است. صدالبته لازم است این آمار با آمارهای سال قبل مقایسه شود. ولی افزایش مصرف برق نشاندهنده این است که به احتمال زیاد نشستن مردم پای تلویزیون و رایانه و گذراندن ایام عید در منزل بازهم تشدید شده است. اگر این دو رویداد (کاهش سفر درون شهری و برون شهری و نشستن در درون منازل) را کنار یکدیگر بگذاریم، متوجه
خواهیم شد که هنوز پدیده رکود بهرغم بحثهایی که مسئولین اجرایی کشور مدعی هستند ادامه دارد. این درحالی است که ما در هفتههای اخیر با افزایش قیمتهای کالاهای اساسی (گوشت قرمز، مرغ و ماهی و...) و همچنین (بنزین و برق) مواجه بودیم. هرچند خیابانهای شهر شلوغ است اما فروشندگان راضی نیستند و این نشاندهنده این است که مسافرت درونشهری برای خرید جنبه تفریحی پیدا کرده است و با وجود نگاه کردن ویترینها خرید چندانی انجام نمیپذیرد. چرا که رشد سطح قیمتها به مرور تقاضای موثر را کاهش میدهد و خرید کاهش مییابد. باید ببینیم با پایان روزهای
کاری آیا وضعیت مسافرتهای بینشهری و گردشگری داخلی نیز چنین روندی را خواهند داشت یا خیر. اما به نظر میرسد با تداوم شرایط رکودی فعلی و افزایش قیمتها هنوز برای بخش بزرگی از جامعه انگیزه مصرفی ایجاد نشده باشد. توجه داشته باشیم کاهش قدرت خرید مردم و تحمل فشارهای اقتصادی از سوی قشر متوسط و ضعیف جامعه، همیشگی نیست و اگر این روند تداوم داشته باشد ناهنجاریهای تلخی را در جامعه رقم خواهد زد که از آنجمله میتوان به افزایش بزهکاری گسترده اشاره کرد.
* عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا