◄ کارت قرمز میراث فرهنگی به متروی اصفهان/ ضرب‌ الاجل دوماهه برای تعیین تکلیف خط ۲

پرونده حساس عبور خط ۲ مترو اصفهان از مجاورت پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق وارد مرحله تازه ای شده است؛ مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان اعلام کرد ادعای مطرح شده درباره احتمال آسیب دیدگی حدود ۴۰ بنای تاریخی شاخص اصفهان، توسط مشاوری مستقل و بی طرف راستی آزمایی می شود و در صورت تأیید خطر، مسیر مترو اصلاح یا در صورت لزوم متوقف خواهد شد.

به گزارش  تین نیوز، امیر کرم زاده در گفت وگو با خبرگزاری مهر با اشاره به حساسیت بالای این پرونده گفت: مسیر پیش بینی شده تونل مترو در بخش هایی با فاصله ای حدود ۲۰ متر از مسجد جامع عتیق عبور می کند و در نقاطی نیز از زیر برخی بناهای تاریخی می گذرد؛ بنایی که سند زنده ای از بیش از هزار سال تحول معماری اسلامی است و هرگونه تصمیم درباره آن می تواند پیامدهایی در سطح نهادهای بین المللی از جمله یونسکو داشته باشد.

مشاور مستقل با هزینه وزارت میراث؛ «نه تأیید پیشاپیش، نه رد بی خردانه»

کرم زاده توضیح داد نخستین مرحله مطالعات توسط دانشگاه علم و صنعت ایران انجام شده و پس از آن مطالعات تخصصی لرزه نگاری، ارتعاشات و ارزیابی آثار عبور مترو توسط مشاور ذی صلاح پروژه مترو تهیه شده است. اما وزارت میراث فرهنگی اکنون تصمیم گرفته تمامی این برآوردها را به یک مشاور مستقل بسپارد.

وی با تأکید بر استقلال کامل این مشاور گفت: «در پروژه های عمرانی معمولاً هزینه مشاور توسط کارفرما پرداخت می شود، اما برای جلوگیری از هرگونه شائبه، وزارت میراث فرهنگی هزینه های این مشاور را شخصاً تقبل کرده تا هیچ وابستگی مالی میان مشاور و مجری پروژه وجود نداشته باشد.»

مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان تصریح کرد: «نه می خواهیم کسی را متهم کنیم و نه قصد محکوم کردن مجموعه ای را داریم، اما به عنوان حافظان میراث فرهنگی موظف هستیم ضریب اطمینان خود را درباره این پروژه به صد درصد برسانیم.»

«نسخه واحدی برای مسجد جامع عتیق وجود ندارد»

کرم زاده با اشاره به ماهیت پیچیده این بنای جهانی تأکید کرد مسجد جامع عتیق مجموعه ای یکپارچه و همگن نیست و طی بیش از هزار سال در سه دوره تاریخی توسعه یافته است؛ هر بخش آن از نظر مصالح، شیوه ساخت، تزئینات و رفتار سازه ای تفاوت های بنیادین با سایر بخش ها دارد.

وی با اشاره به اینکه بخشی از مدل های پیشنهادی مشاوران مترو بر استانداردهای شبکه متروی چین استوار است، گفت: «کشورهایی مانند چین استانداردهای ویژه ای برای عبور مترو از کنار آثار تاریخی تعریف کرده اند، اما این استانداردها الزاماً قابل تعمیم به همه آثار تاریخی نیست. در اروپا و آمریکا نیز دستورالعمل های متفاوتی وجود دارد و نمی توان بدون تطبیق علمی آن ها را برای مسجد جامع به کار گرفت.»

از بالشتک های ضدارتعاش تا پایش دائمی پس از بهره برداری

مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان در بخش دیگری از سخنانش به الزامات فنی حفاظت از مسجد جامع در صورت تأیید مسیر فعلی اشاره کرد و گفت: امروز فناوری هایی مانند بالشتک های کاهنده لرزش وجود دارد که بخش قابل توجهی از ارتعاشات را جذب می کند، اما این تجهیزات عمر مفید مشخصی دارند و باید در دوره های زمانی معین تعویض شوند.

وی تأکید کرد: «دغدغه ما فقط زمان ساخت مترو نیست، بلکه سال های پس از بهره برداری نیز اهمیت دارد و باید سازوکاری برای نظارت دائمی بر اجرای تعهدات پیش بینی شود.» به گفته او، نصب تجهیزات لرزه نگاری، سامانه های ثبت ارتعاش و پایش مستمر رفتار سازه ای مسجد نیز از جمله الزامات دائمی در صورت ادامه پروژه خواهد بود.

پاسخ رسمی به ادعای «۴۰ بنای تاریخی»

کرم زاده در پاسخ به پرسش خبرنگار مهر درباره اظهارات یکی از استادان معماری دانشگاه مبنی بر احتمال آسیب دیدگی حدود ۴۰ بنای تاریخی، گفت: «نه این نظریات را رد می کنم و نه تأیید؛ زیرا هنوز در مرحله مطالعات هستیم و بررسی های مستقل آغاز نشده است.»

وی افزود در جلسه ای با مدیران مترو، معاونت حمل ونقل و ترافیک شهرداری و مشاوران پروژه، اعلام شده اطلاعات مورد استناد این ادعا مربوط به مطالعات اولیه بوده و پس از آن مطالعات تکمیلی دیگری انجام شده است؛ پاسخی که نتیجه گیری نهایی را به پایان فرآیند راستی آزمایی مستقل موکول می کند.

ضرب الاجل دوماهه و وعده توقف

کرم زاده در پایان با بیان اینکه تأمین اعتبار انتخاب مشاور مستقل انجام شده، گفت: انتظار داریم نتیجه بررسی ها حداکثر ظرف دو ماه آینده مشخص شود.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا در صورت اثبات خطر، امکان تغییر مسیر یا توقف پروژه وجود دارد، تصریح کرد: «اگر مشاوران ما به این نتیجه برسند که عبور مترو به مسجد جامع آسیب می زند، بدون تردید مسیر اصلاح خواهد شد و در صورت لزوم فرمان توقف پروژه صادر می شود.»