راه آهن ایرانشهر، ظرفیت تازه دولت برای تقویت زنجیره تامین غلات
با توسعه بندر چابهار، تکمیل مسیر ریلی ایرانشهر - زاهدان و زمانبر بودن تکمیل اتصال ریلی ایرانشهر به چابهار، دولت باید برای حمل غلات وارداتی از این بندر به مرکز کشور، از الگوی پرهزینه جاده محور فاصله بگیرد و به سمت حمل ترکیبی جاده- ریل حرکت کند.
غلات کالایی حجیم، راهبردی و حساس به هزینه حمل است. جابه جایی این کالا در مسیرهای طولانی با کامیون، مصرف سوخت، استهلاک جاده ها، سوانح رانندگی، ترافیک ناوگان و قیمت تمام شده لجستیک را افزایش می دهد. در مقابل، حمل ریلی بار مصرف سوختی به مراتب کمتر از حمل جاده ای دارد و در برخی برآوردها، مصرف سوخت آن حدود یک هفتم ناوگان جاده ای عنوان می شود. بنابراین، با توجه به مسئله ناترازی انرژی، استفاده از ظرفیت ریل برای حمل غلات، هم به صرفه جویی در مصرف سوخت کمک می کند و هم فشار بر شبکه جاده ای سیستان و بلوچستان؛ به ویژه با توجه به فقر شبکه بزرگراهی استان را کاهش می دهد.
محوطه لجستیکی ایرانشهر می تواند محل تجمیع، دپو، توزین، کنترل کیفیت و انتقال غلات به واگن های باری باشد و از این مسیر، ارتباط بندر چابهار با مراکز مصرف و ذخیره سازی کشور را کارآمدتر کند.
به گزارش تین نیوز به نقل از ایرنا، این ظرفیت، به ویژه با توجه به سرمایه گذاری سنگین انجام شده در راه آهن زاهدان - ایرانشهر، نباید بلااستفاده یا کم بازده باقی بماند. از سوی دیگر، سرمایه گذاری شرکت راه آهن برای نرمال سازی مسیر ریلی زاهدان - میرجاوه نیز ظرفیت ژئواکونومیک شبکه ریلی سیستان و بلوچستان را افزایش داده و امکان نقش آفرینی گسترده تر این استان در زنجیره تأمین و ترانزیت کالا را فراهم کرده است.
در این چارچوب، سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان باید نقش فعالی در پیگیری سهم حمل ریلی غلات ایفا کند. این سازمان می تواند با چانه زنی و رایزنی مؤثر با وزارت جهاد کشاورزی، بخشی مشخص از حمل غلات وارداتی از بندر چابهار را به مسیر ریلی و برای حمل ترکیبی جاده - ریل اختصاص دهد.
اگر چنین سهمی از ابتدا در برنامه توزیع و حمل کالاهای اساسی دیده نشود، طبیعی است که الگوی جاده محور موجود ادامه پیدا می کند و زیرساخت ریلی تازه تکمیل شده نیز به حاشیه رانده می شود. با توجه به شرایط، دپوی کالا در مبدا واردات، نظر به وجود کمبود ناوگان جاده ای، از منظر الزامات پدافند غیر عامل، منطقی نیست.
اکنون زمان آن است که مسئولان سیستان و بلوچستان با تعریف سازوکاری مشخص میان بندر چابهار، راه آهن، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان جهاد کشاورزی استان، صاحبان کالا و شرکت های لجستیکی، حمل غلات وارداتی را به صورت ترکیبی برنامه ریزی کند.
بهره گیری از محوطه لجستیکی راه آهن ایرانشهر می تواند گامی عملی برای کاهش هزینه حمل، صرفه جویی در سوخت، تقویت امنیت غذایی و استفاده مؤثر از زیرساخت ریلی جنوب شرق کشور باشد.
