الحاق دوباره ایران به تجارت دریایی بین الملل
تین نیوز | درها یکی پس از دیگری به روی ایران باز میشوند تا با الحاق دوباره به قافله در حال حرکت و پیشرفت اقتصاد جهانی، پس از چند سال تحریم و انزوا بار دیگر خود را در جمع کشورهای منطقه و بهعنوان عضوی از جامعه جهانی ببیند.
از جمله این دروازههای بازگشوده شده در مقابل ایران، به حرکت درآمدن دوباره خطوط کشتیرانی و تجارت و حملونقل دریایی است که تجارت کانتینری نیز خوانده میشود و اکنون که تحریمها در شرف برچیده شدن است، حضور دوباره ایران در میان کشورهای منطقهای و بینالمللی فعال در حوزه تجارت کانتینری و حرکت مجدد ناوگان کشتیهای کانتینربر امری قطعی خواهد بود که در آینده بسیار نزدیک شاهد آن خواهیم بود.
نقشه راه قابل ترسیم براساس قابلیتهای بالقوه این کشور مهم ۸۰ میلیون نفری با هدف بازپسگیری نقش فعال پیشین خود در حوزه تجارت کانتینری منطقه و جهان، به زودی یعنی در روزهای هشتم و نهم دسامبر سال جاری میلادی (۲۱ و ۲۲ آذر ۱۳۹۵) در خلال برگزاری کنفرانس «حملونقل و تجارت کانتینری (تی. اُ. سی) خاورمیانه» که در مرکز کنفرانسهای هتل مِریدین بندر تجاری دوبی و در امارات متحده عربی برگزار میشود، از سوی مسئولان منتخب این حوزه به تصویر کشیده خواهد شد.
حضور دوباره در پسا تحریم
در شرایطی که در سال جاری میلادی دیگر فرصت کافی برای ایجاد تحرک و پویایی لازم و رسیدن به شتاب حرکتی مناسب در پیکر فربه تجارت دریایی و کانتینری بینالمللی و ارتقای ظرفیتهای این حوزه تجاری سودآور فراهم نخواهد بود، از میان برداشتهشدن دیوارهای تحریم یا حداقل سبککردن فشار سنگین ناشی از تحریمها و کاستن از میزان فشارها و محدودیتهای آن برای ایران، این فرصت را برای بخش تجارت دریایی ایران و خطوط کشتیرانی تجاری و بازرگانی منطقه بهمنظور برقراری ارتباط دوباره با دومین کشور پرجمعیت منطقه خاورمیانه فراهم خواهد کرد تا اقتصاد آسیبدیده خود را پس از چندین سال پرتلاطم ترمیم کرده و به بازسازی زیرساختهایی که دچار صدمات بیشتری شده است، بپردازد.
البته باید این نکته مهم را پیوسته مد نظر داشت که احتیاط، لازمه پیمودن این مسیر شکننده است (احتیاط شرط عقل است). فشار فزاینده و چندساله تحریمها بر ایران، باعث به وجود آمدن حجم انبوهی از تقاضای محصور در حصار تحریمها شده است اما در عین حال این کشور از نظر نقدینگی مورد نیاز بهمنظور انجام مراودات مالی نیز در مضیقه است.
همچنین سقوط شدید قیمت فروش نفت خام در یک سال و نیم گذشته باعث وارد آمدن صدمات زیادی به صنایع نفتی ایران شده و این در حالی است که دولت ایران به طور کامل بر این واقعیت واقف است که زیرساختهای حوزه تولید و صادرات نفت این کشور مدت زمان زیادی است نیازمند بازسازی و اصلاحات مختلف است و منابع مالی بسیار هنگفتی برای این مهم نیاز است.
با این حال باید این موضوع با اهمیت را نیز مد نظر داشت که با آب شدن یخ تحریمهای ایران، حداقل حجم قابلتوجهی از منابع و داراییهای بلوکه شده ایران به میزان ۱۰۰ میلیارد دلار آزاد و به ذخایر ارزی ایران افزوده خواهد شد.
در طول سالهایی که کشور ایران متحمل تحریمهای سنگین چندلایه، یکجانبه و همچنین چندجانبه خارجی بوده است، حوزه تجارت دریایی این کشور از جمله بخشهایی بوده که متحمل شدیدترین صدمهها شده است.
نتایج یک پژوهش جامع که همین اواخر انجام شده است حاکی از این واقعیت است که بندر عظیم شهید رجایی در شهر بندرعباس که بهعنوان بزرگترین بندر و اسکله بارگیری و تخلیه بار کشتیهای کانتینربر و اقیانوسپیما در ایران پیش از آغاز دور اخیر تحریمها، حدود ۹۰ درصد حمل و جابهجایی کانتینرها و تجارت کانتینری این کشور را سر و سامان میبخشیده از سال ۲۰۱۱ تا امروز از حجم فعالیتهای آن بهشدت کاسته شده است.
در دوره پیش از تحریم، ظرفیت جابهجایی کانتینرها در بندرعباس بهطور متوسط و برای سالهای ۲۰۰۶ـ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۲ ـ ۲۰۱۱ نرخ رشدی حدود ۱۳درصد را ثبت کرده و درست تا زمان شروع تحریمها به رکورد جابهجایی ۶/۲ میلیون (تیئییو) هم ـ واحد حملونقل کانتینر ـ رسیده بود، در حالی که با اعمال تحریمها و به فاصله یکسال یعنی در سال کاری ۲۰۱۳ ـ ۲۰۱۲ ظرفیت اسکله شهید رجایی ۱۸درصد و در سال ۲۰۱۴ ـ ۲۰۱۳، ۱۹ درصد کاهش پیدا کرد. اما با وقوع همه این فراز و نشیبها، اکنون با توجه به اخبار گوناگونی که همهروزه در رابطه با به پایان رسیدن قریبالوقوع دوران تحریم
ایران در نزدیک به ۳ماه گذشته منتشر شده است و همه ما نیز شنیدهایم، درحالحاضر مطابق آنچه در اخبار اعلام شده تعدادی از خطوط کانتینربر و کشتیرانی جهانی مانند «اِوِرگرین»، «اچامام»، «هانجین»، «یانگ منیگ»، «یوایاسسی»، «سیاسسیال»، و «سیامایسیجیام»، بندرعباس و اسکله شهید رجایی را نیز به چند بندر گردشی آسیا ـ خاورمیانه اضافه کردهاند.
همچنین در محل بندر شهید رجایی بندرعباس نیز در روزهای اخیر مدیران کمپانی بینالمللی خدمات بنادر کشتیرانی «تیاُسیمیدل ایست» پیگیرانه و با علاقهمندی آشکار در حال انجام گفتوگو و مذاکرات تخصصی با مدیران ارشد این اسکله ایرانی درباره بهسازی و توسعه یک یا چند ترمینال اصلی آن هستند و همزمان، یک گروه از مدیران ارشد یک شرکت خدمات ایتالیایی ـ اسپانیایی بینالمللی ساخت و توسعه بنادر، یک قرارداد همکاری دوجانبه را با طرفهای ایرانی به منظور تبادل دانش و تجارب طرفین با یکدیگر در زمینه فعالیتهای مختلف و مرتبط با حملونقل کالا و مدیریت
تدارکات در اسکلههای بندری به امضا رساندند و همه این تحولات نوید بازگشت روزهای اوج فعالیت ایران در حوزه حملونقل دریایی کالاها و تجارت کانتینری و مدیریت خطوط کشتیرانی بازرگانی بزرگ و منظم را در آینده نزدیک میدهد.