اشتیاق کشتیهای خارجی برای ورود به بنادر ایران
تین نیوز | روزهای شلوغ و پر رونقی در انتظار بنادر ایران است، بهویژه اینکه فضای تعاملات سیاسی و اقتصادی ایران و جهان بازتر شده است. این نظر محمد سعیدنژاد، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی است. او که سالهاست در حوزه حملونقل حضور دارد و در این حوزه، چه در بخش دولتی و چه خصوصی، سابقه مدیریت دارد، از زمان حضور در رأس سازمان بنادر و دریانوردی تلاش کرده تا اعتماد از دست رفته بخش خصوصی به این سازمان در سالهای گذشته را جبران کرده و این بخش را در تصمیمگیریهای اساسی دریایی و بندری، دخالت دهد. در ادامه گفتگوی هفتهنامه
«حملونقل» را با سعیدنژاد میخوانید؛ این گفتوگو در آستانه غروب آفتاب در دفتر او در سازمان بنادر و دریانوردی انجام شد، در حالی که بعد از یک جلسه کاری سنگین، با روی گشاده میزبان حملونقل بود.
آقای سعیدنژاد شرایط فعلی بنادر ایران را چطور ارزیابی میکنید و چه افقی را پیش روی بنادر کشورمان میبینید؟
با توجه به فضای مثبتی که در دولت تدبیر و امید و در ارتباط با سیاست خارجی و روابط بینالملل ایجاد شده، شرکتهای کشتیرانی که در سالهای گذشته به دلیل شرایط سیاسی با تمایل کمتری وارد بنادر ایران میشدند، طی ماههای اخیر، اشتیاق بسیار زیادی برای ورود به بنادر ایران نشان میدهند و باعجله در حال برنامهریزی برای ورود به بنادر ایران هستند. همچنین شرکتهای بزرگ کشتیرانی برای سرمایهگذاری در بندر چابهار و ترمینالهای بندر شهید رجایی درخواستهای متعددی ارسال کردهاند و بازدیدهایی نیز در این زمینه از بنادر کشور انجام شده و در حال پیگیری است.
امیدواریم با این روند شاید حضور همه خطوط بزرگ کشتیرانی در بنادر مهم کشور از جمله چابهار و بندر شهید رجایی باشیم زیرا این بنادر نقش جدی در توسعه و افزایش ترانشیپ از کشور و رونق اقتصادی ما دارند.
از بندر چابهار بهعنوان یکی از بنادر مهم کشور نام بردید، جایگاه این بندر در تعاملات اقتصادی کشور چیست؟
بندر چابهار تنها بندر اقیانوسی کشور است، این بندر در مطالعاتی که قبل از انقلاب توسط مشاوران ایرانی و خارجی انجام شد، بهعنوان هاب ترانشیپ کالا در دریای عمان و خلیجفارس در نظر گرفته شده بود اما در سالهای بعد به خاطر تحولاتی که در ایران رخ داد این فعالیتها به نقطه دیگری منتقل شد. با توجه به سرمایهگذاریهای انجام شده، امیدواریم بتوانیم شاهد تبدیل شدن این بندر به هاب ترانشیپ کالا در منطقه باشیم. از سوی دیگر، با توجه به تغییرات سیاسی رخ داده در منطقه کشورهای CIS بندر چابهار برای ترانزیت کالا به این کشورها استفاده شد و این موضوع مزیت ویژهای را
برای این بندر ایجاد کرد، بهطوریکه با تقاضاهای زیاد از سوی این کشورها و خطوط کشتیرانی بینالمللی مواجه شدیم تا بندر چابهار را بهعنوان بندر ترانزیتی و ترانشیپی مورد توجه قرار داده و سرمایهگذاریهای مشترک در این منطقه انجام شود. همچنین با توجه به سیاستهای عمومی دولت برای توسعه محور شرق، دولت نسبت به برنامهریزی و اجرای پروژههای اقتصادی زیادی در چابهار اقدام کرده است، اگر این پروژهها به مرحله بهرهبرداری برسد نقش زیادی در توسعه بندر و منطقه چابهار خواهد داشت.
درباره آخرین وضعیت توسعه بندر چابهار توضیح دهید.
در حال حاضر پروژه فاز یک طرح توسعه بندر چابهار پیشرفت 60 درصدی دارد اما به خاطر مشکلاتی که از نظر تأمین منابع ارزی برای این پروژه به وجود آمد، دولت تصمیم گرفت با استفاده از منابع صندوق توسعه ملی، اعتبارات مورد نیاز این پروژه را تأمین کند و در همین راستا، در اواخر سال گذشته بر اساس مصوبه صندوق توسعه ملی، مقرر شد منابع ارزی این پروژه در قالب حضور یک شرکت خصوصی تأمین شود. با این اقدام بندر چابهار با سرعت بیشتری تجهیز و عملیات اجرایی ساختمانی آن تکمیل خواهد شد و در ادامه، شاهد حضور خطوط بزرگ کشتیرانی بهویژه خطوط کانتینری در این منطقه خواهیم بود.
از جزییات اقدامات انجام شده برای توسعه بندر چابهار نیز توضیح دهید.
سال گذشته اسکله شماره 5 این بندر به بهرهبرداری رسید و برای اولین بار کشتیهای بزرگ اقیانوسپیما بدون سبکسازی در این اسکله پلو گرفتند. از سوی دیگر ترمینالهای شماره یک و دو، چهار و پنج که عمدتا در ارتباط با جنرال کارگو و کانتینر هستند در حال آمادهسازی هستند.
مجموع هزینههایی که تاکنون صرف توسعه این بندر شده و در دو سال دیگر نیز صرف خواهد شد، 600 میلیون دلار است که از محل منابع داخلی سازمان بنادر و دریانوردی در حال تأمین است.
بندر شهید رجایی بهعنوان مهمترین بندر تجاری ایران جایگاه ویژهای در برنامه پنجم توسعه دارد و رییس دولت یازدهم نیز تأکید ویژهای بر توسعه این بندر دارد. درباره برنامههای سازمان برای فازهای توسعهای آن توضیح دهید.
سرمایهگذاریهای زیادی طی سالهای اخیر در بندر شهید رجایی بهعنوان بزرگترین و مهمترین بندر تجاری ایران انجام شده است، در حال حاضر ظرفیت این بندر حدود 100 میلیون تن است و 55 درصد از عملیات حملونقل کالا از این بندر انجام میشود. این بندر یکی از ارکان مهم کشور در صادرات و واردات کالاست که بالغ بر 85 درصد از عملیات تخلیه و بارگیری و ورود کانتینر به کشور از آن انجام میشود. تاکنون ترمینال شماره یک بندر شهید رجایی به بهرهبرداری رسیده و ترمینال شمار دو ساخته شده اما بخشی از تجهیزات آن هنوز تأمین نشده است؛ بنابراین در حال حاضر فاز اول ترمینال دو
به بهرهبرداری رسیده است.
بر اساس مصوبه دولت مقرر شد تجهیزات فاز دو ترمینال دو این بندر نیز خریداری شود که در این زمینه در حال مذاکره هستیم و تا بتوانیم از محل فاینانسی که از چین تأمین میشود فاز دو را به بهرهبرداری کامل برسانیم؛ در حال حاضر از این فاز در قالب فعالیت غیر کانتینری استفاده میشود. همچنین بخشی از فاز سوم توسعه این بندر نیز با تأکید ویژه رئیسجمهور با استفاده از محل منابع داخلی سازمان بنادر و دریانوردی، آغاز شده است. از سوی دیگر برای ادامه اجرا و تجهیز فاز سوم، فراخوانی داده شد که پس از اخذ مصوبات و انتخاب پیمانکار، عملیات اجرایی آغاز خواهد شد. واگذاری ترمینال
اپراتورها، از جمله اقدامات مهم انجام شده برای بندر شهید رجایی است. برای چگونگی واگذاری ترمینال اپراتورها از مشاوران داخلی و خارجی استفاده شد تا مدل واگذاری مشخص شود و امیدواریم در سال جاری قرارداد عملیات مناقصه هم برگزار شود.
استفاده از سرمایههای بخش خصوصی در بنادر کشور یکی از محوریترین سیاستهای سازمان بنادر در سالهای گذشته بوده است، درباره اقدامات انجامشده در این زمینه نیز توضیح دهید.
در راستای بهرهگیری از توان بخش خصوصی در توسعه بنادر، تاکنون 4 هزار میلیارد تومان قرارداد با بخش خصوصی منعقد شده که بخش زیادی از این قراردادها به مرحله اجرا رسیده است. برای توسعه این بحث، موضوع استفاده بخش خصوصی از وجوه صندوق توسعه ملی و ارائه تضامین به تسهیلات گیرندگان از بانکهای داخلی توسط سازمان بنادر بهعنوان یک سیاست محوری مطرح و اجازه این کار در قانون بودجه سال گذشته به سازمان بنادر داده شد. این موضوع، نقش جدی در افزایش میزان جذب سرمایه در بنادر کشور خواهد گذاشت. در حال حاضر درباره چارچوب و مدل خصوصیسازی، در حال بررسی و مطالعه برای حضور بیشتر
بخش خصوصی در حوزههای مختلف دریا هستیم.