|
کد خبر
۱۲۳۳۵۹
کپی شد
دو پادشاه در یک اقلیم میگنجند!
تیننیوز| واگن میسازیم یا وارد میکنیم؟! این پرسشی است که به درستی نمیتوان به آن پاسخ داد؛ نه ما، که حتی مسئولان هم پاسخ دقیقی برای این پرسش ندارند زیرا به نظر میرسد چالش بین دولتمردان در این زمینه که در ماههای گذشته بیش از پیش رسانهای شده بود، همچنان حل نشده باقی مانده و آنطور که یکی از معاونان وزیر راه و شهرسازی به گسترش تجارت میگوید، رایزنی میان دو وزارتخانه در این زمینه هنوز ادامه دارد، طوری که نه سیخ بسوزد؛ نه کباب و هر دو وزارتخانه بتوانند منافع خود را در این میان تامین کنند.
به گزارش روزنامه گسترش تجارت، در بحث میان دو وزارت راه و شهرسازی و صنعت، معدن و تجارت در زمینه شیوه تامین واگنهای مورد نیاز کشور، وزارت صنعت، معدن و تجارت به دنبال حمایت از تولیدکنندگان و واگنسازان داخلی است و وزارت راه، اولویت را به تامین نیازهای شرکتهای حملونقل ریلی به واگنهایی میدهد که ممکن است از خارج خریداری شوند؛ دو موضوعی که هر کدام در جای خود دارای اهمیت و قابلتامل هستند و به نظر میرسد جز با بررسی و هماهنگیهای حسابشده میان دو وزارتخانه، نمیتوان در این زمینه داوری کرد و گفت واردات و تولید واگن، دو پادشاهی هستند که در
یک اقلیم نمیگنجند؛ شاید این بار برعکس باشد! این مسئله را در گزارشی که میخوانید بیشتر بررسی کردهایم.
به گزارش گسترش تجارت، ماجرای اصرار وزارت راه و شهرسازی بر واردات واگن در راستای تامین نیازهای داخل و مخالفت وزارت صنعت، معدن و تجارت با واردات، با هدف حمایت از شرکتهای واگنساز داخلی، موضوع تازهای نیست؛ فقط هر چند وقت یک بار پایش به رسانهها بازمیشود. وقتی در شهریور خبر واردات بیش از ۳ هزار واگن از روسیه در رسانهها منتشر شد، وزیر صنعت، معدن و تجارت، اعلام کرد: «روی ریل میایستم و اجازه ورود واگنها به کشور را نمیدهم» و بعد از اینکه مخالفتها با خرید از خارج بیشتر شد، وزیر راه و شهرسازی در نامهای به رئیسجمهوری، جلوگیری از وارد شدن واگنها را غیرقانونی دانست و از روحانی خواست در این قضیه پادرمیانی کند. هرچند نتیجه این نامهنگاری هیچگاه به طور دقیق مشخص و اخبار موثق دیگری از سرنوشت این واگنها منتشر نشد اما در ادامه، نعمتزاده اعلام کرد قراردادهای خرید، مربوط به گذشته است و امکان ورود تعدادی واگن به داخل برای تامین نیازهای فوری وزارت راه و شهرسازی وجود دارد.
چالش تولید با واردات اگرچه مسئلهای قدیمی است و در همه حوزههای اقتصادی و تولیدی تلاش میشود تعادل بین این دو بخش برقرار شود، اما در حوزه ریلی بسیاری از دستاندرکاران حملونقل معتقدند نمیتوان از واردات چشم پوشید، زیرا تولید داخل، به تنهایی تامینکننده نیازها نیست. براساس آمار منتشرشده از سوی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، درحالحاضر ۵ واگنساز بزرگ در کشور فعالیت میکنند که ظرفیت تولید آنها در بخش انواع واگن برونشهری ۴۰۰ دستگاه در سال است. با این حال وزارت راه و شهرسازی میگوید برای نوسازی ناوگان ریلی کشور سالانه به ۲۰۰ واگن جدید نیازمندیم و تجربه نشان داده واگنسازان داخلی به دلایل مختلف، نمیتوانند این نیازها را تامین کنند و همین تحویل ندادن به موقع سفارشها، راهآهن و وزارت راه و شهرسازی را ملزم به برنامهریزی در زمینه خرید خارجی میکند.
برخی کارشناسان معتقدند در راستای حل چالش واردات با تولید به منظور تامین نیازهای صنعت ریلی، اگرچه باید اولویت را به تولید داخل و حمایت از آن داد اما نمیتوان به نیازهای راهآهن و وزارت راه و شهرسازی نیز بیتوجه بود.
تابان رضایی، از کارشناسان صنعت ریلی کشورمان چنین نظری دارد. او در گفتوگو با گسترش تجارت، اظهار میکند: یک راهکار اساسی برای رفع چالش دائمی میان تولید و واردات واگن، تشکیل کارگروه مشترک با حضور کارشناسان صاحبنظر و خبره هر دو وزارت راه و شهرسازی و صنعت، معدن و تجارت است. او توضیح میدهد: در این کارگروه مشترک باید نمایندگان شرکتهای واگنسازی نیز حضور داشته باشند تا نیازها و راهکارهای آنان نیز گفته و شنیده شود. این کارگروه مشترک میتواند با برگزاری جلسات مهم و تعیینکننده، در زمانی مشخص، از دغدغهها و مشکلات واگنسازان و نیز از تواناییهای آنان آگاه شده و باتوجه به راهکارهایی که میدهند، تصمیمگیری کند. بعد از آن باید تصمیمهای این کارگروه در مدت کوتاهی به افراد صاحبصلاحیت ارسال شود تا مورد نظرسنجی و پایش قرار گیرد.
به اعتقاد این کارشناس، باتوجه به تسهیل در ارتباطات الکترونیکی در دنیای امروز، بهطورحتم اگر اراده لازم بین دستاندرکاران حوزههای درگیر این موضوع وجود داشته باشد، بهترین نتیجه و راهکار برای رفع چالش موجود در زمینه واردات و تولید، با کمترین خطا در تصمیمگیری حاصل خواهد شد. به گفته رضایی، تامین ناوگان ریلی مورد نیاز در کشور به چند عامل اساسی بستگی دارد؛ یکی از این عوامل، منابع انسانی متخصص است که داشتن دانش محصول را هم دربرمیگیرد. تامین مواد اولیه و تجهیزات و ظرفیت تولید، دیگر پایههای تامین ناوگان ریلی موردنیاز کشور در داخل هستند. این کارشناس نبود مدیریت و توجه یکپارچه به فرآیندها را ضعف اساسی در تامین ناوگان حملونقل ریلی درحالحاضر میداند و میافزاید: تصمیمگیریهای جزیرهای بدون در نظر گرفتن یکپارچگی فرآیندها، موجب اتلاف وقت، دوبارهکاری و بالارفتن خطاهای تصمیمگیری شده، اما با تشکیل کارگروههای تخصصی با حضور کارشناسان خبره، ذینفعان و متولیان و انجام بحث و تبادل نظر، بهطور حتم نتایج و تصمیمهای مناسب و کاربردی در این زمینه بهدست خواهد آمد.
رضایی معتقد است وجود چالش در موضوع تولید یا واردات واگن میان دو وزارت راه و شهرسازی و صنعت، معدن و تجارت، به این معنی است که تصمیمهای گرفته شده، جزیرهای بوده و درک درستی از نیازهای دو طرف حاصل نشده است. او نبود نظام یکپارچه، برای کنترل فرآیندها را یکی از مشکلات اساسی حال حاضر صنعت ریلی و بسیاری از صنایع دیگر میداند.
ادامه مذاکره ریلی دو وزارتخانه
سرنوشت آخرین سفارش واردات واگن اگرچه به طور دقیق مشخص نیست اما با توجه به الزام راهآهن به خروج واگنهای ۵۰ و ۴۰ ساله از ناوگان مسافری و شتاب دادن به نوسازی ریلی به نظر میرسد درحالحاضر هنوز راه به طور کامل بر واردات بسته نشده است. همچنین آنطور که گفتههای مسئولان نشان میدهد به نظر میرسد چالش میان واردات و تولید، همچنان بین دو وزارت راه و شهرسازی و صنعت، معدن و تجارت وجود دارد.
مهرداد تقیزاده، معاون حملونقل وزیر راه و شهرسازی در پاسخ به گسترش تجارت از ادامه تلاش و نشستهای دو وزارتخانه برای رفع مشکلات موجود در این زمینه خبر داد و گفت: این موضوع را دنبال میکنیم تا بتوانیم میان واردات و تولید داخل در تامین ناوگان ریلی کشور تعادل برقرار کنیم.
معاون وزیر راه و شهرسازی معتقد است اگر حملونقل ریلی در کشور ما اولویت دارد و مورد تاکید مسئولان ردهبالای کشور است، نباید شرایط به گونهای باشد که واردات کامیون آسانتر از واردات واگن باشد. به گفته وی، اگر به دنبال این هستیم که ایمنی به حوزه حملونقل جادهای بازگردد و جادهها خلوت شود، بهتر است به جای افزایش واردات کامیون و توسعه حملونقل جادهای، زمینه را برای خرید واگن و توسعه حملونقل ریلی فراهم کنیم.
آن طور که تقیزاده اظهار میکند راهآهن به واگنسازان داخلی بیتوجه نبوده و درحالحاضر قراردادهای زیادی میان راهآهن با واگنسازان کشور منعقد و سفارشهای تولید واگن داده شده، اما مسئله این است که واگنسازان کشور، ظرفیت مشخصی دارند و نمیتوانند بیش از میزان معینی واگن در سال تولید کنند. به گفته تقیزاده در این شرایط راهآهن چارهای جز واردات و خرید خارجی ندارد. او معتقد است اگر راه تامین ناوگان ریلی بسته شود و در این زمینه فقط بخواهیم منتظر تولید داخل باشیم، ممکن است روند توسعه حملونقل ریلی با مشکل مواجه شود و این مسئله، نتایج نامطلوبی در حملونقل به دنبال خواهد داشت.
کارشناسان و دستاندرکاران تولید میگویند حدود ۵ واگنساز داخلی، توان تولید انواع واگن باری، مسافری، مترو، لکوموتیو، انواع ترنست و ریلباس را دارند، اما به دلیل مشکلات، بهویژه مشکلات مالی که به دلیل دیربازده بودن سرمایهگذاری در صنایع ریلی روی میدهد، ممکن است در تحویل سفارشها تاخیر داشته باشند. آنطور که آمار میگوید، درحالحاضر در زمینه تامین انواع واگنهای باری حدود ۳ درصد، در انواع واگنهای مسافری و مترو حدود ۱۵ درصد و در حوزه ترنست و ریلباس حدود ۲۵ درصد به محصولات و قطعات خارجی، وابستگی وجود دارد اما کارشناسان و تولیدکنندگان واگن معتقدند اگر سفارش ساخت داخلی افزایش یابد این وابستگیها کاهش خواهد یافت، زیرا کارخانههای تولید ناوگان ایران از نظر منابع انسانی، فضا و مکان، ابزار و تجهیزات، توانمندتر از بسیاری از کشورهای مطرح و صاحبنام در این صنعت هستند اما مشکلات مالی و اعمال قوانین، موجب زمینگیر شدن این شرکتها شده است.
به گزارش گسترش تجارت، ماجرای اصرار وزارت راه و شهرسازی بر واردات واگن در راستای تامین نیازهای داخل و مخالفت وزارت صنعت، معدن و تجارت با واردات، با هدف حمایت از شرکتهای واگنساز داخلی، موضوع تازهای نیست؛ فقط هر چند وقت یک بار پایش به رسانهها بازمیشود. وقتی در شهریور خبر واردات بیش از ۳ هزار واگن از روسیه در رسانهها منتشر شد، وزیر صنعت، معدن و تجارت، اعلام کرد: «روی ریل میایستم و اجازه ورود واگنها به کشور را نمیدهم» و بعد از اینکه مخالفتها با خرید از خارج بیشتر شد، وزیر راه و شهرسازی در نامهای به رئیسجمهوری، جلوگیری از وارد شدن واگنها را غیرقانونی دانست و از روحانی خواست در این قضیه پادرمیانی کند. هرچند نتیجه این نامهنگاری هیچگاه به طور دقیق مشخص و اخبار موثق دیگری از سرنوشت این واگنها منتشر نشد اما در ادامه، نعمتزاده اعلام کرد قراردادهای خرید، مربوط به گذشته است و امکان ورود تعدادی واگن به داخل برای تامین نیازهای فوری وزارت راه و شهرسازی وجود دارد.
چالش تولید با واردات اگرچه مسئلهای قدیمی است و در همه حوزههای اقتصادی و تولیدی تلاش میشود تعادل بین این دو بخش برقرار شود، اما در حوزه ریلی بسیاری از دستاندرکاران حملونقل معتقدند نمیتوان از واردات چشم پوشید، زیرا تولید داخل، به تنهایی تامینکننده نیازها نیست. براساس آمار منتشرشده از سوی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، درحالحاضر ۵ واگنساز بزرگ در کشور فعالیت میکنند که ظرفیت تولید آنها در بخش انواع واگن برونشهری ۴۰۰ دستگاه در سال است. با این حال وزارت راه و شهرسازی میگوید برای نوسازی ناوگان ریلی کشور سالانه به ۲۰۰ واگن جدید نیازمندیم و تجربه نشان داده واگنسازان داخلی به دلایل مختلف، نمیتوانند این نیازها را تامین کنند و همین تحویل ندادن به موقع سفارشها، راهآهن و وزارت راه و شهرسازی را ملزم به برنامهریزی در زمینه خرید خارجی میکند.
برخی کارشناسان معتقدند در راستای حل چالش واردات با تولید به منظور تامین نیازهای صنعت ریلی، اگرچه باید اولویت را به تولید داخل و حمایت از آن داد اما نمیتوان به نیازهای راهآهن و وزارت راه و شهرسازی نیز بیتوجه بود.
تابان رضایی، از کارشناسان صنعت ریلی کشورمان چنین نظری دارد. او در گفتوگو با گسترش تجارت، اظهار میکند: یک راهکار اساسی برای رفع چالش دائمی میان تولید و واردات واگن، تشکیل کارگروه مشترک با حضور کارشناسان صاحبنظر و خبره هر دو وزارت راه و شهرسازی و صنعت، معدن و تجارت است. او توضیح میدهد: در این کارگروه مشترک باید نمایندگان شرکتهای واگنسازی نیز حضور داشته باشند تا نیازها و راهکارهای آنان نیز گفته و شنیده شود. این کارگروه مشترک میتواند با برگزاری جلسات مهم و تعیینکننده، در زمانی مشخص، از دغدغهها و مشکلات واگنسازان و نیز از تواناییهای آنان آگاه شده و باتوجه به راهکارهایی که میدهند، تصمیمگیری کند. بعد از آن باید تصمیمهای این کارگروه در مدت کوتاهی به افراد صاحبصلاحیت ارسال شود تا مورد نظرسنجی و پایش قرار گیرد.
به اعتقاد این کارشناس، باتوجه به تسهیل در ارتباطات الکترونیکی در دنیای امروز، بهطورحتم اگر اراده لازم بین دستاندرکاران حوزههای درگیر این موضوع وجود داشته باشد، بهترین نتیجه و راهکار برای رفع چالش موجود در زمینه واردات و تولید، با کمترین خطا در تصمیمگیری حاصل خواهد شد. به گفته رضایی، تامین ناوگان ریلی مورد نیاز در کشور به چند عامل اساسی بستگی دارد؛ یکی از این عوامل، منابع انسانی متخصص است که داشتن دانش محصول را هم دربرمیگیرد. تامین مواد اولیه و تجهیزات و ظرفیت تولید، دیگر پایههای تامین ناوگان ریلی موردنیاز کشور در داخل هستند. این کارشناس نبود مدیریت و توجه یکپارچه به فرآیندها را ضعف اساسی در تامین ناوگان حملونقل ریلی درحالحاضر میداند و میافزاید: تصمیمگیریهای جزیرهای بدون در نظر گرفتن یکپارچگی فرآیندها، موجب اتلاف وقت، دوبارهکاری و بالارفتن خطاهای تصمیمگیری شده، اما با تشکیل کارگروههای تخصصی با حضور کارشناسان خبره، ذینفعان و متولیان و انجام بحث و تبادل نظر، بهطور حتم نتایج و تصمیمهای مناسب و کاربردی در این زمینه بهدست خواهد آمد.
رضایی معتقد است وجود چالش در موضوع تولید یا واردات واگن میان دو وزارت راه و شهرسازی و صنعت، معدن و تجارت، به این معنی است که تصمیمهای گرفته شده، جزیرهای بوده و درک درستی از نیازهای دو طرف حاصل نشده است. او نبود نظام یکپارچه، برای کنترل فرآیندها را یکی از مشکلات اساسی حال حاضر صنعت ریلی و بسیاری از صنایع دیگر میداند.
ادامه مذاکره ریلی دو وزارتخانه
سرنوشت آخرین سفارش واردات واگن اگرچه به طور دقیق مشخص نیست اما با توجه به الزام راهآهن به خروج واگنهای ۵۰ و ۴۰ ساله از ناوگان مسافری و شتاب دادن به نوسازی ریلی به نظر میرسد درحالحاضر هنوز راه به طور کامل بر واردات بسته نشده است. همچنین آنطور که گفتههای مسئولان نشان میدهد به نظر میرسد چالش میان واردات و تولید، همچنان بین دو وزارت راه و شهرسازی و صنعت، معدن و تجارت وجود دارد.
مهرداد تقیزاده، معاون حملونقل وزیر راه و شهرسازی در پاسخ به گسترش تجارت از ادامه تلاش و نشستهای دو وزارتخانه برای رفع مشکلات موجود در این زمینه خبر داد و گفت: این موضوع را دنبال میکنیم تا بتوانیم میان واردات و تولید داخل در تامین ناوگان ریلی کشور تعادل برقرار کنیم.
معاون وزیر راه و شهرسازی معتقد است اگر حملونقل ریلی در کشور ما اولویت دارد و مورد تاکید مسئولان ردهبالای کشور است، نباید شرایط به گونهای باشد که واردات کامیون آسانتر از واردات واگن باشد. به گفته وی، اگر به دنبال این هستیم که ایمنی به حوزه حملونقل جادهای بازگردد و جادهها خلوت شود، بهتر است به جای افزایش واردات کامیون و توسعه حملونقل جادهای، زمینه را برای خرید واگن و توسعه حملونقل ریلی فراهم کنیم.
آن طور که تقیزاده اظهار میکند راهآهن به واگنسازان داخلی بیتوجه نبوده و درحالحاضر قراردادهای زیادی میان راهآهن با واگنسازان کشور منعقد و سفارشهای تولید واگن داده شده، اما مسئله این است که واگنسازان کشور، ظرفیت مشخصی دارند و نمیتوانند بیش از میزان معینی واگن در سال تولید کنند. به گفته تقیزاده در این شرایط راهآهن چارهای جز واردات و خرید خارجی ندارد. او معتقد است اگر راه تامین ناوگان ریلی بسته شود و در این زمینه فقط بخواهیم منتظر تولید داخل باشیم، ممکن است روند توسعه حملونقل ریلی با مشکل مواجه شود و این مسئله، نتایج نامطلوبی در حملونقل به دنبال خواهد داشت.
کارشناسان و دستاندرکاران تولید میگویند حدود ۵ واگنساز داخلی، توان تولید انواع واگن باری، مسافری، مترو، لکوموتیو، انواع ترنست و ریلباس را دارند، اما به دلیل مشکلات، بهویژه مشکلات مالی که به دلیل دیربازده بودن سرمایهگذاری در صنایع ریلی روی میدهد، ممکن است در تحویل سفارشها تاخیر داشته باشند. آنطور که آمار میگوید، درحالحاضر در زمینه تامین انواع واگنهای باری حدود ۳ درصد، در انواع واگنهای مسافری و مترو حدود ۱۵ درصد و در حوزه ترنست و ریلباس حدود ۲۵ درصد به محصولات و قطعات خارجی، وابستگی وجود دارد اما کارشناسان و تولیدکنندگان واگن معتقدند اگر سفارش ساخت داخلی افزایش یابد این وابستگیها کاهش خواهد یافت، زیرا کارخانههای تولید ناوگان ایران از نظر منابع انسانی، فضا و مکان، ابزار و تجهیزات، توانمندتر از بسیاری از کشورهای مطرح و صاحبنام در این صنعت هستند اما مشکلات مالی و اعمال قوانین، موجب زمینگیر شدن این شرکتها شده است.
اقای تقی زاده درست میفرمایند نباید کامیون راحت وارد شود اما واگن نه! من ولی هنوز ماندم چگونه مواد اولیه مثل فولاد پتروشیمی سوخت و نیروی انسانی که در ایران ارزانتر هست باز تولید ما گرانتر هست حتی دستمزد کارگر ایرانی کمتر از روسهاست. بنظرم مدیریت منابع و فرایند این کارخانه های داخلی مشکل دارد. باید از اسراف ها جلوگیری شودتا تولید داخل موفق باشد. مدیریت اشتباه صنعت به تولید ضربه زده است وزارت صنعت باید خودرا اصلاح کند تا به وزارت راه تعیین تکلیف کند