راهآهن، اقتصادی و ایمنترین شبکه حملونقل
بررسی سوانح شبکه ریلی کشور در هشت سال گذشته (۱۳۸۷ تا ۱۳۹۴) نشان میدهد هر سال به طور میانگین ۶ نفر بر اثر حوادث این شبکه جان خود را از دست دادهاند. همواره از شبکه حملونقل ریلی و قطار بهعنوان یکی از ایمنترین وسایل نقلیه در جهان نام برده میشود و به همین جهت متقاضیان زیادی دارد، اما هیچگاه نمیتوان بروز خطای انسانی را در هر مجموعه اینچنینی نادیده گرفت.
براساس مستندات موجود در سالهای گفته شده در مجموع ۱۵ مسافر و ۳۵ مامور راهآهن جان خود را در حوادث ریلی کشور از دست دادهاند.
در سال ۱۳۸۷ تعداد ۱۳ نفر از هموطنان در حوادث ریلی کشور جان خود را از دست دادند که دو نفر آنان مسافر و ۱۱ نفر دیگر از ماموران شرکت راهآهن بودند.
در سال ۱۳۸۸ تعداد تلفات انسانی حوادث راهآهن کشور به ۱۴ نفر رسید که هشت نفر آنان مسافر و ۶ نفر مامور شرکت راهآهن بودند.
آمارها نشان میهد تعداد جانباختگان حوادث ریلی در سال ۱۳۸۹ در مجموع ۴ نفر بودند که ۲ نفر مسافر و دو نفر مامور شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران بودند.
همچنین در سال ۱۳۹۰ در مجموع ۵ نفر به علت حوادث ریلی کشور جان خود را از دست دادند که همه این ۵ نفر از ماموران راهآهن بودند، اما هیچ مسافری در این سال در این حوادث کشته نشد.
در سال ۱۳۹۱ تعداد جان باختگان حوادث ریلی در کشور ۶ نفر بود که یک نفر آن مسافر و ۵ نفر دیگر ماموران راهآهن بودند.
هر چند مسئولان کشور کشته شدن حتی یک نفر از هموطنان را در حوادث ریلی، رانندگی و جادهای زیاد میدانند اما آمارها نشان میدهد روزانه به طور میانگین ۴۸نفر بر اثر حوادث رانندگی در کشور جان خود را از دست میدهند.
جلوگیری از تلفات مسافران در شبکه حملونقل کشور یکی از مهمترین اصول دولتها بوده و وزارت راه و شهرسازی با ارائه برنامه و طرحهای مختلف درصدد است هر سال میزان تلفات مسافران را در شقوق حملونقل هوایی، ریلی، دریایی و جادهای به حداقل کاهش دهد.
با ادامه روند کاهش تلفات حوادث ریلی در کشور در سال ۱۳۹۳ تعداد جان باختگان حوادث ریلی به دو نفر رسید که یک نفر و یک نفر دیگر از ماموران شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران بود.
در پایان سال ۱۳۹۴ آمارها نشان داد در مجموع ۴ نفر بر اثر حوادث ریلی کشور جان خود را از دست دادند که یک نفر آن مسافر و ۳ نفر ماموران راهآهن جمهوری اسلامی ایران بودند.
در هشت ماه سال ۱۳۹۵ شاهد هیچ حادثه ی منجر به فوت در شبکه حملو نقل ریلی کشور نبودیم، اما صبح روز جمعه پنجم آذر ماه خطای مامور راهآهن به همراه نقص فنی، باعث کشته شدن ۴۶ تن از هموطنان آذری و ۴ مامور راهآهن در حادثه برخورد دو قطار در ایستگاه هفت خوان سمنان شد. ضمن اینکه در این حادثه ۱۰۳ نفر از مسافران مصدوم شدند.
بالابودن عمر شبکه ناوگان ریلی کشور
سن ناوگان ریلی ایران بسیار بالا است و تا سال گذشته حتی قطارهای با سن ۶۴ سال در این ناوگان در سیر و حرکت بودند.
با وجود تلاشهای قابل توجه دولت یازدهم در زمینه توسعه و بهبود فرایندهای سیر و حرکت و مکانیزه و الکترونیکی شدن ناوبری ریلی در کشور، فاصله زیادی برای رفع عقبماندگیهای تاریخی دراینزمینه وجود دارد.
دولت یازدهم از آغاز فعالیت، نوسازی ناوگان ریلی را از اهم برنامههای خود قرار داده است و آذرماه سال گذشته تردد قطارهای بالای ۵۵ سال را ممنوع کرد و در آذر ماه امسال برنامه دارد قطارهای بالای ۴۵ سال سن را از ناوگان حملونقل ریلی جمع کند.
هفتهنامه حمل ونقل|
محمدرضا بادامچی عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی نیز درباره سانحه برخورد دو قطار در ایستگاه هفت خوان سمنان با تأکید براین که علت بروز این سانحه باید مورد بررسی قرار گیرد، افزود: توسعه راهآهن بهعنوان یکی از سیستمهای حملونقل ایمن همواره مورد توجه دولت است. صرفه جویی در مصرف انرژی و سوخت، کاهش آلودگی هوا، حمل انبوه کالا و جابهجایی زیاد مسافر از مزیتهای حملونقل ریلی است.
نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: حوادث ریلی نسبت به دیگر شقوق حملونقلی بسیار کم است و این نشان میدهد این صنعت در بخش ایمنی سهم بیشتری در شقوق مختلف حملونقل دارد.
بادامچی تأکید کرد، مجلس از طرحهای زیربنایی توسعه راهآهن در کشور حمایت میکند و به طور حتم با جلب حمایت نمایندگان مردم در مجلس رشد و توسعه راهآهن با سرعت بیشتری دنبال خواهد شد.
عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی نیز تابستان امسال در مراسم بهرهبرداری از دو رام قطار مسافربری تهران- مشهد، از برنامهریزی برای جوانسازی ناوگان حملونقل ریلی کشور و حذف قطارهای با عمر بیش از ۳۵ سال در مدت دو سال خبر داد.
وی گفته بود، هم اینک سن ناوگان ریلی ایران بسیار بالا است، بهطوریکه تا سال گذشته حتی قطارهای با سن ۶۴ سال هم در این ناوگان در سیر و حرکت بودند.
آخوندی اظهارداشته بود، براساس برنامهریزی انجام شده، آذرماه سال گذشته قطارهای بالای ۵۵ سال کنار گذاشته شدند و آذرماه امسال قطارهای بالای ۴۵ سال سن از ناوگان حملونقل ریلی جمع میشوند.
وزیر راه وشهرسازی نوید داده بود، با انعقاد قراردادهای مختلف با شرکتهای حملونقل ریلی و سازندگان داخلی و همچنین با مشارکت سرمایهگذاران و شرکتهای خارجی، قطارهایی با فناوری نوین نیز به این ناوگان اضافه خواهد شد.
در حالی که سالانه بیش از ۱۷ هزار نفر در حوادث رانندگی جان خود را از دست میدهند و هزاران نفر به مصدومیت و معلولیتهای مختلف دچار میشوند، خطوط راهآهن در صورت فراگیر شدن در کشور به همراه توسعه ناوگان علاوه بر سریع بودن میتواند در کاهش تصادفات جادهای و مرگومیر در کشور نقش بسیار مهمی ایفا کند.
استاندارهای جهانی نشان میدهد، ایمنی شبکه حملونقل ریلی در سطح جهان ۲۰ برابر بیشتر از جاده است و این استاندارد در کشوری مانند ایران که مهمترین علت مرگومیر در آن تصادفات جادهای است، بالاتر از این میزان است.
براساس برآوردهای شرکت راهآهن، ایران برای توسعه زیر ساختهای بخش ریلی به بیش از ۳۰۰ هزار میلیارد ریال سرمایهگذاری در بخش زیربنایی (خطوط ریلی) و همچنین سرمایهگذاری در بخش واگن و لکوموتیو نیاز دارد تا بتواند به آنچه در سند چشمانداز ۲۰ ساله و افق سال ۱۴۰۴ تعیین شده یعنی ساخت ۲۵ هزار کیلومتر خط آهن و دو برابری شدن واگنهای باری، مسافربری و لوکوموتیو دست یابد.
براساس افق چشم انداز، مسئولان برای ایجاد زیرساختهای مناسب در خطوط ریلی باید سالانه بیش از یک هزار کیلومتر خط آهن جدید احداث کنند، ضمن اینکه بیش از ۴۰ درصد ناوگان ریلی کشور فرسوده است و نوسازی آن به بیش از ۴۰ سال زمان نیاز دارد.
در حالی که میانگین سرعت لکوموتیوهای مسافربری در ایران اخیرا به بین ۱۲۰ تا ۱۴۰ کیلومتر افزایشی یافت، در اروپا و برخی از کشورهای جهان سرعت قطارها بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ کیلومتر در ساعت است و تا ۴۵۰ کیلومتر نیز ارتقا یافته است. کارشناسان حمل ونقل ریلی معتقدند استفاده از خطوط ریلی صرفه جویی اقتصادی حدود ۳۰۰ هزار میلیارد ریالی در سال دارد و اگر دولت دراینزمینه چند سال سرمایهگذاری کلان انجام دهد، کمتر از ۱۰ سال کل سرمایهگذاری در این بخش باز خواهد گشت.
مقایسه مصرف سوخت در بخش ریلی با دیگر بخشهای حمل ونقل بیانگر آن است که حملونقل ریلی در شرایط برابر ۱۰ درصد کمتر از اتوبوس، ۳۰ درصد کمتر از مینی بوس، ۷۵ درصد کمتر از سواری و ۸۵ درصد کمتر ازهواپیما مصرف سوخت دارد. همین آمار گواهی میدهد توسعه حملونقل ریلی از همه ابعاد دارای صرفه اقتصادی برای کشور است و دولت باید تلاش کند با تغییرات بنیادین بیشترین ظرفیت حمل بار و مسافر را از جاده به شبکه ریلی کشور منتقل کند.
حوادث ریلی جهان
شبکه حملونقل ریلی جهان نیز همواره اتفاقهای ناگواری ثبت کرده است. تازهترین نمونه آن در پایان آبان ماه امسال (۲۰نوامبر۲۰۱۶) در کشور هندوستان رخ داد که بیش از ۱۶۰ نفر مسافر جان خود را از دست دادند. در حادثه قطار در آمریکا در سال ۲۰۱۵ بیش از ۲۰۰ نفر زخمی و ۷ نفر کشته شدند.
در حادثه قطاری در اسپانیا در ۲۰۱۳ میلادی بیش از ۷۸ نفر از مسافران مصدوم یا فوت شدند. در حادثه مشابه دیگری در همین سال در کشور فرانسه بیش از صد نفر مصدوم و ۶ نفر جان خود را از دست دادند.
خروج قطار از ریل در ِژاپن در سال ۲۰۰۵ بیش از ۷۳ کشته و ۴۵۰ نفر زخمی بر جای گذاشت.
اینها نمونههایی از حوادث شبکه حملونقل ریلی جهان در قریب به ۱۰ سال گذشته است و متأسفانه نمونههای بسیار دیگری در سالهای دورتر شمار قابل توجهی از خانوادهها را در کشورهای مختلف داغدار کرده است.
لینک خبر