خیز به سوی توسعه میادین مشترک
تیننیوز| با وجود اینکه ایران از جمله کشورهایی است که میادین مشترک نفتی و گازی متعددی با کشورهای همسایه دارد و از آنجایی که میادین مشترک، منافع ملی همه مردم ایران را دربر میگیرند از اهمیت بسزایی برخوردار هستند اما در سالهای گذشته مشکلات متعددی از جمله تحریمهای غرب علیه ایران، بیبرنامگی و عدم مدیریت صحیح تاثیرات بسزایی در کاهش جذب فناوری، سرمایه و همکاریها را در پی داشته است و به دلیل عدم توسعه میادین مشترک توسط ایران و توجه صرف به برداشت از میادین موجود، همسایگان مرزی از این میادین منفعت بیشتری برده و با برداشتهای خود سهم بیشتری از
منابع موجود را تصاحب کردهاند.
از این رو برداشت هر چه بیشتر از مخزن با اعتبار سرمایهگذاری در امر اکتشاف و استخراج، مهمترین موضوع در میادین مشترک نفتی و گازی است
همچنین با توجه به رشد روزافزون مصرف انرژی در کشور ضرورت توجه به برداشت بهینه از مخازن و استفاده از روشهای ازدیاد برداشت بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است
در این راستا نخستین قرارداد جدید نفتی با محوریت توسعه میدان مشترک یاران روز گذشته با حضور بیژن زنگنه، وزیر نفت و غلامحسین نوذری، رییس هیاتمدیره گروه توسعه انرژی تدبیر و محمد مخبر، رییس ستاد اجرای فرمان امام (ره) میان غلامرضا منوچهری، معاون امور توسعه و مهندسی شرکت ملی نفت ایران و ناجی سعدونی، مدیر عامل شرکت توسعه صنعت نفت و گاز پرشیا امضا شد.
با امضای سند موافقتنامه اصولی (HOA) در قالب مدل جدید قراردادهای نفتی میان شرکت ملی نفت ایران و شرکت نفت و گاز پرشیا، افزون بر توسعه میدان مشترک یاران، اجرای فعالیتهای ازدیاد برداشت به منظور افزایش ضریب بازیافت نفت در مخازن آسماری و بنگستان میدان کوپال و مخزن بنگستان میدان مارون نیز در قالب دو قرارداد دیگر، به این شرکت داخلی واگذار شد.
این قرارداد که از طرف شرکت ملی نفت ایران به امضای غلامرضا منوچهری، معاون امور توسعه و مهندسی شرکت ملی نفت ایران و از طرف شرکت نفت و گاز پرشیا به امضای ناجی سعدونی، مدیر عامل این شرکت رسیده است، ارزشی 5/2 میلیارد دلاری دارد.
امضای چند قرارداد دیگر تا پایان95
وزیر نفت محور و هدف اصلی صنعت نفت در اجرای قراردادهای جدید نفتی را ازدیاد برداشت از مخازن عنوان کرد و گفت: امیدوارم این هدف به یک خواست ملی بدل شود.
بیژن زنگنه در این خصوص افزود: در حال حاضر متن قرارداد به دلیل کمبود وقت، نهایی نشده است و با امضای HOA، زمینه امضای قرارداد اصلی فراهم میشود.
وزیر نفت با اعلام اینکه عملا در متن HOA با قرارداد اصلی تفاوتی ندارد، تصریح کرد: در این موافقتنامه اجرایی، بار مالی اجرای پروژه، سود پیمانکاران، مدت زمان اجرا و مسایل فنی و عملیاتی پیشبینی شده و محدودیتی برای اجرای عملیات توسعه این چهار میدان نفتی وجود ندارد.
این عضو کابینه دولت با اشاره به خلا عدم فعالیت شرکتهای اکتشاف و استخراج در صنعت نفت ایران با بیش از ۱۰۰ سال سابقه فعالیت، تاکید کرد: بر این اساس در طول سه سال گذشته تاکنون، با انجام مطالعات و ارزیابیهای متعدد، هر شرکت برای تاسیس شرکتهای اکتشاف و استخراج تایید صلاحیت شده و قرار است قراردادهای جدید نفتی ایران با مشارکت شرکتهای تایید صلاحیتشده انجام شود.
این مقام مسوول با تاکید بر اینکه شرکتهای جدید اکتشاف و استخراج نفت ایران نه تنها در داخل صنعت نفت، بلکه میتوانند خدمات فنی، مهندسی و فناوری، صنایع نفت و گاز را به سایر کشورهای جهان صادر کنند، یادآور شد: علاوه بر این، اجرای قراردادهای افزایش ضریب بازیافت در میادین نفتی یاران شمالی، یاران جنوبی، کوپال و مارون به عنوان یک اولویت در دستور کار قرار گرفته است.
وی با تاکید بر اینکه هماکنون فقط در مناطق نفتخیز جنوب ۶۰ مخزن توسعهنیافته نفتی وجود دارد، گفت: علاوه بر این میادین متعدد تازه اکتشاف شده، میادین نفت و گاز دریایی در حوزه خلیجفارس وجود دارد به طوری که امکان واگذاری تمامی این میادین نفت و گاز به شرکتهای توانمند داخلی و خارجی وجود دارد.
نیاز ۱۰۰ میلیارد تومانی در بخش بالادستی
زنگنه با بیان اینکه در مجموع صنعت نفت دستکم به ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری برای اجرای پروژههای بخش بالادستی نفت و گاز نیاز دارد، تاکید کرد: تشکیل شرکتهای اکتشاف و استخراج نه تنها منجر به تضعیف شرکت ملی نفت ایران نخواهد شد بلکه زمینهساز جذب سرمایهگذاری و ورود تکنولوژیهای جدید با محوریت افزایش ضریب بازیافت از مخازن نفت و گاز کشور خواهد شد.
وزیر نفت با اشاره به توسعه میدان نفتی آزادگان جنوبی به عنوان یکی از پروژههای اولویتدار صنعت نفت در دوران پسابرجام تصریح کرد: هماکنون میزان ضریب بازیافت تولید نفت از «سازند سروک» این میدان مشترک نفتی پنج درصد و به عبارت دیگر ۹۵ درصد نفت این سازنده نفتی غیرقابل برداشت است.
این مقام مسوول همچنین از واگذاری توسعه چندین میدان نفتی به شرکت مناطق نفتخیز جنوب شامل رگ سفید، آسماری خامی، کرنج، پاکدل، شادگان و... خبر داد و افزود: هماکنون ۶۰۰ میلیارد بشکه نفت در میادین غرب کارون وجود دارد که با ضریب بازیافت فعلی تنها ۱۵۰ میلیارد بشکه آن قابل برداشت است.
وزیر نفت در پایان با تاکید بر اینکه چنانچه طرحهای افزایش ضریب بازیافت در مخازن نفتی توسط شرکتهای استخراج و اکتشاف محقق نشود، شرکت ملی نفت هیچ پول مفتی به آنها نخواهد داد، خاطرنشان کرد: پول تنها در صورتی به شرکتهای اکتشاف و استخراج پرداخت میشود که ضریب بازیافت مخازن نفت افزایش یابد.
وزیر نفت همچنین از امضای چند قرارداد نفتی در قالب الگوی جدید قراردادهای نفتی تا پایان امسال خبر داد و گفت: چند قرارداد محرمانگی امضا شده و شرکتهای خارجی در حال مطالعه چندین میدان نفتی و گازی هستند که این میدانها موضوع قراردادهای بعدی هستند.
افزایش ضریب بازیافت ۵ مخزن نفتی
شرکت ملی نفت ایران انتظار دارد با اجرای فعالیتهای توسعهای «گروه توسعه انرژی تدبیر» در میدانهای یاران، کوپال و مارون تولید روزانه نفت خام این میدانها از رقم ١٨۵ هزار بشکه کنونی به حداقل ٢۶ هزار بشکه برسد.
علی کاردر در مراسم امضای HOA میان شرکت ملی نفت ایران و شرکت نفت و گاز پرشیا با بیان این مطلب افزود: این پنج مخزن نفتی، 5/14 میلیارد بشکه نفت ذخیره درجا دارد که با اتکا به ضریب بازیافت کنونی، ذخیره نفت قابل برداشت این میدانها حدود 5/2 میلیارد بشکه است.
وی بر ضرورت بهرهمندی از فناوریهای روزآمد برای اجرای روشهای ازدیاد برداشت در این چهار میدان تاکید کرد و گفت: هماکنون ضریب بازیافت از میدان یاران حدود ١ درصد، مخزن بنگستان میدان مارون حدود 3/9 درصد، مخزن بنگستان میدان کوپال حدود ١٣ درصد و مخزن آسماری میدان کوپال بیش از ١٨ درصد است.
کاردر ادامه داد: به این ترتیب اصول و چارچوبهای قراردادی توسعه این مخازن مشخص و کار به سرعت وارد مرحله اجرایی میشود.
وی سرمایهگذاری مورد نیاز برای توسعه این میدانها را 2/2 میلیارد دلار اعلام و ابراز امیدواری کرد: شرکت نفت و گاز پرشیا از توانمندیهای شرکتهای خارجی نیز بهرهمند شود.
به گفته مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، شرکت توسعه نفت و گاز پرشیا که از سوی وزارت نفت به عنوان یکی از شرکتهای صاحب صلاحیت برای فعالیت در قالب اکتشاف و تولید تشخیص داده شده، توانمندی بالایی دارد و در میدان یاران شمالی عملکرد خوبی داشته است.
کاردر با بیان اینکه در حوزه ازدیاد برداشت نیازمند فناوریهای نو هستیم، ادامه داد: درآمدهای حاصل از توسعه میدانهای یاران، کوپال و مارون در قالب قراردادهای پیش رو حدود ٢٧ میلیارد دلار برآورد میشود.
حضور شرکتهای خارجی در ایران نگرانی ندارد
رییس ستاد اجرایی فرمان امام(ره) نیز با بیان اینکه ما به دنبال بینالمللی شدن هستیم، افزود: نباید نگران حضور شرکتهای خارجی در داخل باشیم. آنها باید نگران حضور ما در اجرای پروژهها باشند.
محمد مخبر به تجربه اجرای طرح توسعه یاران شمالی از سوی شرکت نفت و گاز پرشیا اشاره کرد و افزود: این پروژه، نخستین پروژهای بود که به شرکت نفت و گاز پرشیا واگذار شد و به لحاظ زمانی، قیمت تمامشده و کیفیت شرایط مطلوبی دارد.
رییس ستاد اجرایی فرمان امام(ره) ادامه داد: از ١۴٢ شرکت فعال در اجرای پروژه یاران شمالی تنها سه شرکت خارجی هستند که این موضوع حاکی از حداکثرسازی سهم سازندگان داخلی در اجرای این پروژه است.
مخبر با اشاره به بحثهای مطرحشده در یک سال اخیر برای حضور شرکتهای خارجی در قالب الگوی جدید قراردادهای نفتی، تصریح کرد: از آنجا که ما در داخل توانایی اجرای پروژههای نفتی را نداشتیم، این بحثها مطرح شد.
وی با بیان اینکه ما نباید نگران حضور شرکتهای خارجی در داخل ایران باشیم، آنها باید نگران حضور ما در اجرای پروژههای داخلی باشند، گفت: بهترین هدیه ما به کشور این است که با شرکتهای خارجی در خارج از مرزهای ایران رقابت کنیم نه اینکه در داخل با آنها رقابت کنیم.
آغاز برداشت ٣ هزار بشکهای از یاران شمالی تا پایان مهر
همچنین مدیرعامل شرکت نفت وگاز پرشیا با بیان اینکه طرح توسعه یاران شمالی یکی از موفقترین طرحهای بیع متقابل ایرانی است، گفت: پایان مهرماه برداشت روزانه ٣ هزار بشکه نفت از این میدان محقق میشود.
ناجی سعدونی پس از امضای HOA توسعه و ازدیاد برداشت میدانهای یاران، کوپال و مارون گفت: شرکت نفت و گاز پرشیا امتحان خود را در توسعه میدان یاران شمالی پس داده است.
وی افزود: طرح توسعه میدان نفتی یاران شمالی یکی از طرحهای موفق بیعمتقابل صددرصد ایرانی است که برداشت روزانه ٣ هزار بشکه نفت از این میدان پایان مهرماه امسال محقق میشود.
مدیرعامل شرکت نفت و گاز پرشیا گفت: البته در مواردی که نیاز بوده از کالاهای خارجی استفاده کردهایم اما حداکثر سهم سازندگان ایرانی در این طرح لحاظ شده است.
سعدونی با بیان اینکه عمده توسعه طرح یاران شمالی در دولت تدبیر و امید انجام شده است، تصریح کرد: ما نشان دادیم که میتوانیم یک میدان نفتی را با پیمانکاران ایرانی و سهم بالاتر از ٧ درصدی سازندگان داخلی توسعه دهیم.
وی افزود: طرح توسعه یاران جنوبی از جمله طرحهایی است که با کمترین تاخیر به بهرهبرداری میرسد.
شرکت توسعه نفت و گاز پرشیا «ستاد اجرایی فرمان امام (ره)» یکی از هشت شرکت ایرانی است که در فرآیند تعیین صلاحیت شرکتهای مستعد برای فعالیتE&P از سوی وزارت نفت صاحب صلاحیت تشخیص داده شده است. این شرکت در سال ١٣٨۴ به منظور اجرای توسعه میدانهای نفت و گاز تاسیس شد.
شرکت ملی نفت ایران پیش از این اعلام کرده بود، شرکتهای ایرانی مستعد برای فعالیت در قالب اکتشاف و تولید میتوانند راهبری میدانهای کوچک و متوسط را برعهده گیرند و در صورت نیاز از همکاری شرکتهای خارجی در این زمینه استفاده کنند.